Leven en werken met het coronavirus

Jongerenparticipatie

Informatie voor gemeenten- laatste actualisatie: 11 augustus 2020

Kom met jouw ideeën en creativiteit! Die oproep deed Mark Rutte in een persconferentie aan kinderen en jongeren. Wat betekent deze oproep voor gemeenten? Hoe geef je kinderen en jongeren een stem? En hoe betrek je ze bij de lokale aanpak? En wat houdt kinderen en jongeren bezig. Op deze pagina lees je hier meer over.

Wat houdt kinderen en jongeren bezig?

Ga het gesprek aan met kinderen en jongeren

Resultaten uit de #ikpraatmee-vragenlijst en andere resultaten van onderzoek naar de gevolgen van corona geven inzicht in het perspectief van kinderen en jongeren. Waar maken ze zich zorgen over? Wat kan er volgens hen beter? Gebruik deze inzichten om over deze relevante onderwerpen het gesprek aan te gaan met kinderen en jongeren in de gemeente. 

Resultaten #ikpraatmee-vragenlijst 

Het NJi vroeg aan kinderen en jongeren zelf via #ikpraatmee naar hun mening. 226 kinderen én jongeren vulden de #ikpraatmee enquête in: Ongeveer 30 procent van de kinderen was jonger dan 12 jaar, 32% tussen de 13 en18 jaar en 38% tussen de 18 en 27 jaar.

Ikpraatmee

Download infographic #ikpraatmee als pdf

Jongeren die aangeven zorgen te hebben, maken zich vooral zorgen over hun mentale gezondheid, de studie(voortgang), werk en inkomen en hun sociale leven. Jongeren tussen de 13 en 18 zijn meest bezorgd over hun sociale leven. Jongeren tussen 18 en 27 jaar zijn meest bezorgd zijn over hun werk en inkomen. Zo geeft een aantal jongeren aan geen of minder werk te hebben, vanwege de coronacrisis. Er zijn ook jongeren die aangeven (tijdelijk) geen stage te kunnen lopen. Daarnaast laten jongeren die dit jaar afstuderen weten dat zij onzeker zijn of zij na de opleiding snel genoeg werk kunnen vinden of met een vervolgopleiding kunnen starten.

Percentage jongeren dat aangeeft zorgen te hebben in beeld:

Zorgen jongeren Ikpraatmee

94 procent van de kinderen tussen de 8 en 12 jaar benoemen dingen die ze niet zo leuk vonden aan de afgelopen tijd bijvoorbeeld dat ze opa en oma niet konden zien, afstand houden niet leuk is, of bang waren voor corona. 76 procent van de kinderen die de vragenlijst invulden vonden de afgelopen tijd soms toch ook positief. Bijvoorbeeld dat het rustiger in de klas was, en dat ze meer tijd met hun ouders hadden. 

Ook andere onderzoeken laten dit beeld zien

Er zijn afgelopen tijd onder jongeren door verschillende organisaties vragenlijsten uitgezet of onderzoeken gedaan naar de invloed van de coronatijd of coronamaatregelen. Deze laten eenzelfde beeld zien als de #ikpraatmee resultaten. Ook deze onderzoeken bieden een start voor jongerenparticipatie. Een paar voorbeelden:

  • In onderzoek van I&O Research geeft 55 procent van de 18 tot 24-jarigen aan zich eenzamer te voelen dan voor de coronamaatregelen.
  • In een onderzoek van EenVandaag geeft 14 procent van jongeren tussen de 16 en 35 jaar aan een slechte mentale gezondheid te hebben.
  • Uit onderzoek van Save the Children onder jongeren in het MBO blijkt dat meer dan 40 procent van de 1500 ondervraagde jongeren minder uren kon werken of zijn bijbaan kwijt raakte door de coronamaatregelen. Sommigen verhogen hun studielening om te kunnen rondkomen. Ook geven jongeren aan zich niet gehoord te voelen. Voor het komende studiejaar willen ze meer duidelijkheid over de coronamaatregelen, online onderwijs, roosters en stages.
  • Jeugdwelzijnsberaad heeft een vragenlijst uitgezet over hoe jongeren die te maken hebben met jeugdhulp de coronatijd hebben ervaren. Bekijk de resultaten in deze infographic. Jongeren hebben bijvoorbeeld vragen of zorgen over hoe je jeugdhulp op anderhalve meter afstand mogelijk maakt en de regels over bezoek ontvangen op de groep in coronatijd. Zij geven aan hier dan ook graag over mee te willen denken en praten.
  • Unicef deed in samenwerking met het Trimbos Instituut, Stichting Alexander, Universiteit Utrecht én jongeren onderzoek naar mentaal welbevinden onder jongeren. Zie de factsheet het onderzoeksrapport en magazine voor jongeren. 1 op de 4 jongeren heeft het vaakst stress door school. Hoe meer druk ze ervaren, hoe minder tevreden ze zijn in hun leven. 1 op de 3 scholieren kampt met druk om te voldoen aan verwachtingen van zichzelf of van anderen. Eén van de aanbevelingen is dat scholen jongeren meer inspraak geven bij belangrijke beslissingen. Laat jongeren vaker meebeslissen. En voor meer inzicht in de leefwereld van jongeren is de dialoog tussen volwassenen en jongeren nodig. 

Tips voor gemeenten 

Movisie en het Nederlands Jeugdinstituut geven in het artikel 'Tijd om te gaan doen wat werkt bij jongerenparticipatie' tips voor gemeenten die jongerenparticipatie belangrijk vinden.

Vraag jongeren waar ze invloed op willen hebben

  • Vraag jongeren op welke onderwerpen zij invloed willen hebben. Laat ze op voorhand meedenken over de items die zij belangrijk vinden.
  • Inhoudelijke start: bevraag jongeren over een specifiek thema.
  • Optie: ga het gesprek in met een lege agenda. Luister waar de behoeften van jongeren liggen en waar zij over willen meedenken. Luister goed: soms zit er een verhaal achter hun verhaal.

Benader jongeren gelijkwaardig

Gelijkwaardigheid creëer je door jongeren te informeren via de kanalen waar zij actief op zijn. Geef jongeren en ambtenaren dezelfde informatie: waar gaan we het over hebben en hoe gaan we dat doen? Vertel van tevoren wat er met hun inbreng wordt gedaan. En kom er later op terug en vertel hoe het is gegaan.

Geef jongerenparticipatie een duidelijke plek

Voorkom dat jongerenparticipatie bij één persoon zit. Geef jongerenparticipatie een duidelijke plek in de gemeentelijke organisatie. Laat zien dat dit niet iets is wat je er als gemeente bij doet.

Zorg voor een divers jongerengeluid 

Kies voor vormen van jongerenparticipatie die een divers jongerengeluid laten horen.

Is er een jongerenraad? Laat ze contact maken met jongeren buiten de eigen bubbel en de verschillende stemmen meenemen in hun adviezen. Als gemeente kun je daarbij helpen.

Is er geen jongerenraad? Zet als gemeente bijvoorbeeld jongerenwerkers in. Of maak gebruik van een lokale plek waar verschillende jongeren komen.

Leg de link met cliëntenparticipatie 

Gemeenten zijn vaak al verder met ervaringen van jongeren in de jeugdhulp (cliëntenparticipatie). Leg meteen een link. Zo voorkom je dat cliëntenparticipatie en jongerenparticipatie gescheiden georganiseerd zijn.

Nog meer tips om jongeren te betrekken

Zoek jongeren op hun eigen plekken op

Betrek jongeren via sociale media of via mensen die contact hebben met jongeren, zoals jongerenwerkers.

Communiceer helder

Voorkom ambtelijk taalgebruik in de communicatie met jongeren. Wees kort, helder en begrijpelijk.

Luister echt

Luister echt naar de jongeren in jouw gemeente. Stel vragen over hun ervaringen met de coronamaatregelen. Neem jongeren serieus en laat ze zien dat je nieuwsgierig bent.

Formuleer een concreet doel

Focus op duidelijke en realistische resultaten. Bedenk van tevoren wat je gaat vragen, wat het doel is en wat je wilt dat het oplevert. Dit maakt het duidelijk voor jongeren wat het gaat opleveren als ze meedoen.

Voorbeelden van gemeenten

Dit zijn enkele voorbeelden hoe gemeenten jongerenparticipatie in coronatijd vormgeven:

  • De gemeente Utrecht spreekt met studentenverenigingen om gezamenlijk te bekijken welke maatregelen getroffen moeten worden tijdens de introductieweken om de verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk te beperken.
  • De gemeente Rotterdam werkt samen met studentenverenigingen aan een campagne om studenten te waarschuwen voor de gevaren van corona en om hen te bewegen zich aan de maatregelen te houden.
  • In Den Haag roept de gemeente alle Haagse jongeren tussen de 12 en 23 jaar op om tijdens een jongerenstadslab ideeën en oplossingen aan te dragen over de anderhalvemetersamenleving.
  • De gemeente Putten organiseerde een online-sessie voor jongeren om met suggesties te komen bij de inrichting van de anderhalvemetersamenleving.
  • In de gemeente Lansingerland worden op straat en op school gesprekken gevoerd met jongeren over de veranderende samenleving met corona. Om nog meer jongeren te betrekken gaat de gemeente een campagne ontwikkelen.
  • De gemeente Ooststellingwerf ging door middel van een 'Quest & Chat' in gesprek met 100 jongeren over hoe ze zich voelen in deze coronatijd.
  • In de Regio Hart van Brabant zijn gemeenten en jongeren actief in het jongerennetwerk Samen met de Jeugd. Dit biedt jongeren de mogelijkheden tot inspraak, invloed en initiatief in het jeugd(hulp)beleid. Op het moment dat de coronacrisis begon, kwamen er online bijeenkomsten over hoe jongeren de coronacrisis ervaren en welke behoeften er zijn. Ook is er een enquête onder jongeren en kinderen verspreid. De uitkomsten staan in een infographic en vlogs.
  • De jeugdburgermeester van de gemeente Bronckhorst heeft in een filmpje een oproep gedaan om te horen wat kinderen en jongeren bezighoudt in deze bijzondere tijd. Ook heeft de jeugdburgemeester gevraagd wie mee wil denken over Nederland na corona.
  • De gemeente Waalwijk roept jongeren op om met de burgemeester of een wethouder in gesprek te gaan. Zij willen horen hoe jongeren omgaan met de huidige situatie en welke ideeën zij hebben. 

Meer informatie

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies