Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Wat als spanningen in het gezin oplopen?

Tips voor ambulante jeugdprofessionals- laatste actualisatie: 18 juni 2020

Ondanks de versoepelingen, beïnvloeden de maatregelen rondom het coronavirus nog steeds ieders leven. We brengen thuis meer tijd door met elkaar en hebben familie en vrienden minder vaak gezien dan we zouden willen. De afgelopen periode kan hierdoor impact hebben op de draagkracht van kinderen, ouders en andere opvoeders.

Veel gezinnen zijn veerkrachtig omgegaan met de situatie en hebben er het beste van gemaakt. Zij komen er ondanks alle maatregelen en gebeurtenissen samen sterker uit. Maar soms lukt dit niet of lopen spanningen zo hoog op dat ouders dingen zeggen of doen waar ze later spijt van krijgen. Probeer, om dit te voorkomen, daar samen met ouders op tijd aandacht aan te besteden.

Wat kun jij doen?

Zorg goed voor jezelf en je omgeving

Je kunt meer hebben als je gezond bent en aandacht besteed aan voeding, slaap, beweging en mentale gezondheid. Dat geldt niet alleen voor ouders, kinderen en jongeren, maar ook voor jou als professional. Zie ook de pagina over gezond blijven voor ouders en jongeren.

Wees creatief in contactvormen

Wees creatief in de communicatie. Denk na over welke vorm het beste past bij de situatie van het gezin en zet die in. Spreek bijvoorbeeld af om samen een wandeling te maken in plaats van elkaar te treffen in een kleine ruimte. Mocht face-to-face contact niet mogelijk zijn door bijvoorbeeld verkoudheidsklachten bij jou of het gezinslid, en kies je voor digitaal contact, kijk dan voor tips bij Digitale zorg op afstand.

Luister

Wees zo goed mogelijk beschikbaar en bereikbaar. Realiseer je dat je wilt bijdragen aan het versterken van veerkracht, naast risico's inschatten en plannen maken. Tussendoor een whatsappberichtje via tekst of audio, een videocall, telefoontje of ander digitaal contact, kan, hoe klein ook, al van grote betekenis zijn. Een ouder kan wanneer de spanning weer oploopt, het hierdoor makkelijker vinden om hulp te vragen.

Doe het niet alleen

Het kan gebeuren dat je bij een gezin of jongere twijfelt over de balans tussen draagkracht en draaglast en aan wat er nodig is. Soms los je dit op door overleg met een collega of je supervisor. Je kunt het gezin of de jongere ook vragen of het goed is dat je een (telefonische) vervolgafspraak maakt waarbij je een collega betrekt die kan meedenken. Kijk ook hier naar de verschillende vormen die er mogelijk zijn in fysiek en digitaal contact of combinaties hiervan. Ga bijvoorbeeld op huisbezoek en betrek je collega of samenwerkingspartner bij de afspraak door haar via Zoom of Microsoft Teams te laten deelnemen aan het gesprek. Probeer vervolgens samen met het gezin de informatie te wegen en haalbare afspraken te maken.

Als je je zorgen maakt over het welzijn van ouders of de veiligheid van kinderen, bekijk dan de informatie over handelen bij zorgen over veiligheid. Bekijk ook de gesprekstips over het praten met ouders over onveiligheid. Heb je hierbij meer ondersteuning nodig, zoek dan contact met andere professionals en doe een beroep op hun expertise. Vraag of ze met je willen meedenken. Verspil daarbij geen kostbare tijd aan het ongecoördineerd verwijzen naar elkaar of mopperen op elkaar, maar werk samen.

Maak een 'plezierplan'

Met heel veel gezinnen gaat het goed, ook met die gezinnen waar je je eerder misschien juist zorgen over maakte. Besteed hier aandacht aan.

Maak bij die gezinnen die nog wel wat ondersteuning kunnen gebruiken of waar je je zorgen over maakt, niet alleen samen een plan om eventuele problemen aan te pakken. Maak ook een 'plezierplan' en kijk daarbij welke gezamenlijke activiteiten voor ontspanning kunnen zorgen? Dus enerzijds: wat gaat niet goed en waar moeten we samen als gezin een oplossing voor vinden? Maar ook: wat kunnen we nog meer doen om het samen zo goed mogelijk te hebben?

Er is een speciaal crisisfonds om kinderen in kwetsbare omstandigheden snel te helpen met bijvoorbeeld school en spelmaterialen. Als SKJ-geregistreerde hulpverlener kun je een aanvraag indienen via het Crisisfonds voor kwetsbare kinderen thuis.

Kijk naar kansen en bedreigingen

Met veel gezinnen gaat het heel goed, ook die waar soms al zorgen over waren. Met andere gezinnen gaat het mischien onverwacht niet goed. Een sterke inkomensdaling bij een ouder die zzp'er is, kan bijvoorbeeld grote invloed hebben op de draagkracht en het welzijn van het gezin. Een chronisch zieke ouder met een longziekte kan het juist weer als zorgelijk ervaren dat de scholen weer open gaan. In dat geval kan het dus helemaal niet als fijn ervaren worden dat de maatregelen versoepelen en kinderen weer naar school gaan.

Luister wanneer je in gesprek gaat met ouders naar wat er speelt. Wat maakt dat het niet goed gaat en wat hebben zij nodig? Ga hierover met elkaar in gesprek en kijk samen met elkaar en andere betrokkenen zoals leerkracht, intern begeleider, een wijkteammedewerker of jongerenwerker of buurvrouw welke praktische oplossingen of middelen er nu kunnen helpen.
Tips over samen met ouders en andere betrokkenen plannen maken vind je in de richtlijn Samen met ouders en jeugdige beslissen over passende hulp.

Meer informatie

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies