Leven en werken met het coronavirus

Podcastserie Leven en werken met het coronavirus

Laatste actualisatie: 1 oktober 2020

Wat zijn de gevolgen van het coronavirus voor professionals die met kinderen, jongeren en hun ouders werken? Het Nederlands Jeugdinstituut maakte een serie podcasts waarin verschillende professionals uit het jeugdveld vertellen over hun ervaringen en nieuwe inzichten. Het idee voor deze serie podcasts kwam mede tot stand dankzij Jeugdzorg Nederland en Zorg voor de Jeugd.

De komende weken verschijnt iedere week een nieuwe podcast in deze serie.

Aflevering 5 – Leven en werken op behandelcentrum Pinq

In gesprek met Anne-Marije Hanekamp en Inge Wilhelmus

Pinq is een specialistisch behandelcentrum voor jongeren die (vermoedelijk) slachtoffer zijn van mensenhandel (loverboys) of in een afhankelijkheidsrelatie verkeren. Hoofdbehandelaar Anne Marije Hanekamp en pedagogisch medewerker Inge Wilhelmus vertellen in deze podcast over de impact van het coronavirus op hun werk bij Pinq. Dit interview is begin september 2020 opgenomen, nog voor het coronavirus aan een nieuwe opmars begon.

De jongeren bij Pinq vinden het moeilijk om grenzen aan te geven, waardoor er makkelijk misbruik van ze gemaakt wordt. Tijdens hun behandeling leren ze wat gezonde relaties zijn en hoe ze gezonde keuzes kunnen maken en zich weerbaar kunnen opstellen.
De impact van corona op de jongeren was vooral tijdens de lockdown heftig. 'De meiden leren in de behandeling om weer naar buiten te gaan. Normaal is dat een hoogtepun, maar dit werd nu van ze afgenomen.' Er is met de jongeren veel over corona en de maatregelen gesproken. Medewerkers en jongeren keken samen naar de persconferenties. 'De meiden zeiden tegen ons: Nu weten jullie ook hoe het voelt om de hele tijd binnen te moeten zitten.'

Zorgen waren er soms ook over de veiligheid op de groep. Bijvoorbeeld als meiden tijdens hun verlof tegen de afspraak in naar vrienden gingen en daardoor het risico liepen om besmet te worden. Inge Wilhelmus en haar collega's realiseerden zich dat verbieden zinloos was. In plaats daarvan maakten ze afspraken met de jongeren om gezondheidsrisico's zoveel mogelijk te beperken.

De dilemma's en afwegingen die het coronavirus en de maatregelen met zich meebrachten, waren bij Pinq continu onderwerp van gesprek. Daarbij hielp dat ze een beroep konden doen op de expertise van de geneesheer-directeur. 'Hij was goed op de hoogte van alle landelijke ontwikkelingen en hij kon ons geruststellen.'

Tip van Pinq: 'Raak niet in paniek maar blijf rustig en kijk samen naar wat er nodig is op alle niveaus van een organisatie. Je kunt niet voor 100 procent uitsluiten dat iemand besmet raakt, maar je kunt je wel voorbereiden op wat je in zo'n geval moet doen.'

Beluister de podcast

Aflevering 4 - de medewerker van het Ouder- en Kindteam

In gesprek met Heleen Koppelaar 

Heleen Koppelaar vertelt wat het coronavirus en de lockdown betekenden voor haar werk als jeugdpsycholoog bij het ouder-en kindteam in de Amsterdamse wijk Geuzenveld-Slotermeer. Dit interview vond plaats in juli 2020 toen de coronamaatregelen verregaand versoepld waren.

In het begin maakte Heleen zich veel zorgen over de achterstandsgezinnen in haar wijk: 'Heeft dit kind toegang tot een laptop of computer? Komt er wel brood op de plank?' Maar ze zag hoe veerkrachtig gezinnen bleken te zijn en dat buurtgenoten elkaar te hulp schoten. Heleen en haar team wilden er tijdens de lockdown zijn voor hun gezinnen. Samen met huisartsen, scholen en andere organisaties zetten zij zich ervoor in ook gezinnen te bereiken die hen nog niet hadden gevonden.

Heleen zegt geleerd te hebben van het werken tijdens de lockdown. Vooral de mogelijkheden om online contact te houden en zelfs therapie te geven, waren voor haar een eyeopener. Tegelijkertijd ziet ze dat voor sommige gezinnen face-to-face contact een must is. Daarom zoekt ze naar een mix die aansluit bij de behoeften van ouders en jongeren, waarbij ze zich wel zo goed mogelijk kan houden aan de basisregels om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan. 'Voor de één is dat een huisbezoek, voor de ander een wandeling of een online gesprek.'

Heleens tip voor andere professionals: 'Houd je ogen en oren open. Vertrouw op je eigen professie en durf daarin je vrijheid te pakken. Neem daarbij als vertrekpunt wat goed is voor dit kind, deze jongere of dit gezin. Dan kun je ondanks de beperkingen heel veel doen en betekenen.'

Beluister de podcast

Aflevering 3 - De leerkracht

In gesprek met Hester van Toledo

Hester van Toledo, leerkracht groep 3, 4 en 5 op een Montessorischool, vertelt over de impact van corona op haar school, haar leerlingen en hun ouders. Dit interview vond plaats in juli 2020.

Hester begeleidt haar leerlingen volgens de Montessorimethode voornamelijk individueel, iets wat tijdens de lockdown bijna onmogelijk was. Soms gaf ze een online lesje aan een individuele leerling. Omdat vaak tegelijkertijd ook broertjes, zusjes en ouders online aan de slag moesten, gaf dat soms problemen met het aantal devices of de intertnetverbinding waarover een gezin beschikte. Met het beeldscherm ertussen was het voor Hester ook lastig inschatten of een leerling de lesstof echt begrepen had. 'Als je naast een kind zitten, zie en voel je of het kwartje echt valt.'

Hester en haar collega’s maakten instructiefilmpjes om ouders te coachen in het thuisonderwijs. Terugkijkend denkt Hester dat ze zich ten opzichte van ouders misschien wat pro-actiever hadden kunnen opstellen. 'We hadden tijdens de lockdown meer 1 op 1 kunnen doen, dit hebben we ook van ouders gehoord in de evaluatie. Die kritiek moeten we ter harte nemen.'

Hesters tip voor andere leerkrachten: 'Blijf vanuit je hart en je gevoel werken want dan doe je het goede. Sta open voor feedback, reflecteer en leer van je verbeterpunten. Houd vertrouwen in het kind en in jezelf.'

Beluister de podcast

Aflevering 2 - De zorgmanager jeugd- en opvoedhulp

In gesprek met Madeleine Theunissen

Madeleine Theunissen, zorgmanager bij Entrea Lindenhout vertelt over de impact van corona op haar organisatie en hun kinderen en jongeren. Dit interview vond plaats in juli 2020.

Entrea Lindenhout biedt jeugd- en opvoedhulp, zoals ambulante hulp, vormen van residentiële zorg en pleegzorg. Vanaf dag 1 van de lockdown hebben Madeleine en haar collega’s besloten dat de zorg voor kinderen door moest gaan. Toch moesten er soms pijnlijke besluiten genomen worden.

Bijvoorbeeld dat jongeren vanwege het virus even niet bij hun ouders mochten logeren. Het zorgde bij jongeren voor verdriet, boosheid en een gevoel van onmacht, sommigen liepen zelfs weg. Madeleine ging met hen in gesprek om begrip te kweken. Nu zegt ze: 'Deze jongeren hebben een groot offer gebracht door zich aan de regels te houden. Ze begrepen dat dit nodig was om erger te voorkomen.'

Omdat verplaatsingen (van thuis naar de instelling en weer terug) te grote gezondheidsrisico’s met zich meebrachten, kozen sommige jongeren ervoor om weer bij hun ouders in te trekken. Vaak ging dat veel beter dan verwacht. Madeleine: 'Dat is misschien wel onze blinde vlek. Een aantal jongeren kan door corona zelfs versneld weer thuis gaan wonen. Daar kunnen we van leren en veel beter op sturen.'

Madeleines tip voor andere professionals: ‘Blijf staan voor de zorg die je geeft, ook in crisissituaties. Want als jij ermee stopt, blijft dat niet zonder gevolgen voor de doelgroep. En zoek naar creatieve oplossingen. Geef professionals de ruimte om dat samen met het management te doen.’

Beluister op SoundCloud

Aflevering 1 - De praktijkondersteuner jeugd

In gesprek met Jennifer Cirpici

Jennifer Cirpici werkt als praktijkondersteuner jeugd en geestelijke gezondheidszorg vanuit een huisartsenpraktijk in Rotterdam. Dit interview vond plaats in juli 2020, toen de coronamaatregelen verregaand versoepeld waren.

Tijdens de lockdown hield Jennifer contact met kinderen, jongeren en ouders via onder andere beeldbellen. Dat had zo zijn voordelen, aldus Jennifer: 'Je ziet wat van de leefomgeving van iemand. Op de huisartsenpraktijk krijg ik dat niet mee.'

Jennifer zag dat een aantal gezinnen veerkrachtiger was dan verwacht, maar ook dat corona bij sommige kinderen veel angst veroorzaakte. Om hen gerust te stellen gebruikte ze fantasieboekjes over corona. Het hielp ook om tegen een kind te durven zeggen dat je het soms ook niet weet maar dat je zijn of haar angsten heel goed begrijpt. 'Het is een serieuze angst, daar moet je eerlijk over zijn.'

Jennifers tip voor andere professionals: 'Neem de mooie dingen die corona gebracht heeft mee en deel je ervaringen met andere professionals.' Zelf doet ze dat op haar platform www.hartvoorjeugdzorg.nl.

Beluister op SoundCloud

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies