Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Corona in het buitenland

Laatste actualisatie: 15 mei 2020

Houden alle landen zich aan dezelfde coronamaatregelen?

Het coronavirus trekt zich niks aan van landsgrenzen. Het is een internationale pandemie die vooral nationaal wordt aangepakt. Hierdoor lopen de adviezen over bijvoorbeeld hoeveel afstand je moet houden uiteen: van een meter in Italië tot anderhalve meter in Nederland en Duitsland, en tot twee meter in Australië en Denemarken. De World Health Organisation (WHO) houdt het op tussen de een en twee meter.

Een aantal maatregelen zijn wel bijna in alle landen is ingevoerd: mensen moeten thuis blijven, de kinderopvang en scholen zijn gesloten, en het openbare leven ligt zo goed als stil. Dat heeft grote gevolgen voor gezinnen. Er zijn bij overheden en instanties veel zorgen om kinderen die thuis niet veilig zijn . Ook wordt er nagedacht over hoe hulp op afstand kan worden georganiseerd.

Omdat het coronavirus in de landen om ons heen op verschillende momenten uitbrak, zijn sommige landen nu zover dat ze gaan nadenken over het versoepelen van de quarantaine maatregelen. Zo is in Denemarken op 15 april de kinderopvang weer open gegaan en gaan de kinderen tot 12 jaar weer (verplicht) naar school. Noorwegen volgt op 20 april. Het is voor Nederland belangrijk om deze ontwikkelingen te volgen en ook om te zien welke maatregelen in het buitenland worden genomen.

Waarop baseren landen hun coronamaatregelen?

De meeste landen baseren hun maatregelen op de adviezen van de World Health Organisation (WHO) en nationale (onderzoeks)instituten op het gebied van volksgezondheid. Zo ook in Nederland. Wij baseren veel van onze adviezen op die van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het RIVM baseert veel van haar adviezen op die van de WHO.

Waar kan ik informatie vinden over de aanpak van het coronavirus op internationaal niveau?

De World Health Organisation (WHO) stelt kennis over het  coronavirus beschikbaar via de website. De WHO heeft ook toegankelijke informatie beschikbaar gemaakt voor ouders

De Europese organisatie Eurochild, een netwerkorganisatie waarbij meer dan 176 organisaties voor kind en gezin uit 354 landen zijn aangesloten, heeft ook een speciale website met informatie over het coronavirus. Hierbij ligt de nadruk op de maatregelen die landen treffen voor kinderen en gezinnen. 

Ook het onderzoeksnetwerk Eurofamnet (The European Family Support Network) verzamelt informatie uit verschillende landen over de maatregelen die worden genomen om kinderen en gezinnen te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Eurofamnet is een netwerk van onderzoekers uit meer dan 36 landen op het terrein van opvoedondersteuning. Op hun website staan voorbeelden uit de betrokken landen. De voorzitter van het netwerk, Lucia Jimenez, spreekt zich in deze video uit over de gevolgen van het coronavirus voor kinderen en jongeren.

Terug naar school en kinderopvang in Denemarken

In Denemarken zijn de basisschoolkinderen een paar dagen na Pasen weer terug naar school gegaan. Dit gebeurde wel onder hele strikte omstandigheden. Ouders en scholen hadden twee tot vier dagen om zich op deze nieuwe situatie voor te bereiden. Dat was alleen mogelijk door hele goede samenwerking tussen rijk, gemeenten en scholen.

Duidelijke communicatie

De communicatie was hierin van cruciaal belang. Vanuit het ministerie van onderwijs en de Deense RIVM kwamen hele uitgebreide richtlijnen over met name de hygiënemaatregelen, van hoe om te gaan met kinderen met bepaalde medische problemen tot het snuiten van je neus. Ook was de minister van onderwijs heel duidelijk in zijn boodschap: terug naar school, maar niet naar het schoolleven van voor de coronacrisis. Het blijft een bijzondere situatie.

De nieuwe situatie

De burgemeesters van alle gemeenten hebben naar alle ouders brieven gestuurd om de nieuwe situatie uit te leggen en ook hebben ze van alles georganiseerd om de hygiëne te kunnen garanderen. Zo zijn alle docenten getraind in het naleven van hygiënemaatregelen. Daar werden soms tandartsen en mondhygiënisten voor ingezet. Scholen hebben contact opgenomen met alle ouders en kinderen over alle praktische zaken. Het gaat om vragen zoals in welke klas kom je, met welke juf en hoe gaan we buitenspelen.

How Denmark went back to school

Bekijk de reportage van de BBC

Hoe gaat het nu?

In Denemarken zijn alle kinderen tot 12 jaar terug naar school. Maar er mogen minder kinderen in een klaslokaal. De tafeltjes staan 2 meter uit elkaar. Ouders mogen hun kinderen tot op het schoolplein brengen en dan gaan de kinderen eerst handen wassen voor ze naar binnengaan. Dat doen ze ook voor en na het buitenspelen en voor ze naar huis gaan. Er wordt vooral buiten gespeeld. Dat geldt ook voor gym, zelfs als het regent. Binnen is alleen makkelijk wasbaar speelgoed beschikbaar zoals lego of plastic ballen. Er wordt vooral lesgegeven in traditionele vakken zoals Deens, wiskunde, geschiedenis en aardrijkskunde.

Kleine groepjes

Lesgeven gaat in kleine groepjes. Daarom maken Deense ouders en leerkrachten zich nauwelijks zorgen over leerachterstanden. Ze zien dat kinderen door de kleine groepen en rustige schooldag alles heel snel weer oppakken. Sommige leerkrachten vinden het wel zwaar, omdat ze veel geconcentreerder moeten werken en minder pauzes hebben. Ook moeten ze heel creatief zijn. Ouders zijn er inmiddels aan gewend. Het is alweer het voorlopige normaal. Er wordt ook serieus gekeken naar vragen die ouders hebben en deze worden vaak in overleg met huisartsen opgelost. Kinderen geven aan nog nooit zulke leuke schooldagen te hebben gehad. Zij zijn het meest flexibel van iedereen.

Kinderopvang

Ook de kinderopvang (in Denemarken van 1 tot 6 jaar) is half april weer volledig open gegaan. Ook in de kinderopvang ligt de grootste nadruk op hygiëne maatregelen. Omdat bij de kleintjes er sprake is van veel fysiek contact, zijn er ook uitgebreide instructies voor de leidsters, zoals verschonen van kleding en het beperken van sieraden. Omdat het gaat om hele jonge kinderen hebben de leidsters instructies gekregen om zoveel mogelijk de maatregelen op te volgen maar het emotioneel welbevinden van de kinderen voor te laten gaan. Als een kind een knuffel nodig heeft, dan krijgt hij die. De dagelijkse routines zijn zoveel mogelijk aangepast, maar niet ten koste van de kinderen.

Alle ouders zijn persoonlijk gebeld over de opvang en de maatregelen. Als ouders twijfels hadden, is daar uitgebreid over gesproken. Zowel kinderen als leidsters die ziek zijn of met kwetsbaren in hun directe omgeving blijven thuis.

Ouders mogen hun kinderen binnen brengen. Er zijn wel strenge maatregelen die iedereen moet opvolgen:

  • Een volwassene mag mee naar binnen
  • Kom binnen via de ingang voor de kinderen en was eerst de handen (kind en volwassene)
  • Als je naar het toilet moet, het toilet op de groep van het kind gebruiken
  • Je mag tot aan de kleedkamer (waar jassen en schoenen worden uitgetrokken, je mag als volwassene niet naar de ruimte waar de kinderen verblijven
  • Er mogen maximaal 4 volwassenen die afstand houden tegelijkertijd in de kleedkamer, anders op afstand buiten wachten.
  • Beperkt de tijd die je doorbrengt in de kinderopvang, snel afscheid
  • Probeer zo veel mogelijk dezelfde volwassene te laten halen en brengen

Interview met Sune Schnack Rasmussen, schoolhoofd Holbergskolen

Deense scholen weer helemaal open vanaf half mei

Sune Schnack Rasmussen is schoolhoofd van een Deense school in een wijk in Kopenhagen. In Denemarken gaan kinderen van 6 tot 16 jaar naar dezelfde school. Half april zijn de scholen voor de kinderen van 6 tot 12 jaar weer open gegaan. De verwachting is dat vandaag of morgen het bericht komt dat volgende week de scholen ook weer open gaan voor de jongeren van 12 tot 16 jaar. De scholen moeten zich aan zeer strikte hygiëne maatregelen houden. De gemeente Kopenhagen heeft mobiele handenwasstations geleverd en er mogen minder kinderen per klas aanwezig zijn. De school van Rasmussen heeft 650 leerlingen. Van de 27 klassen zijn nu 43 groepen gemaakt. Om die allemaal een plek te geven is het kunst- en vliegwerk. Soms is dat onderwijs buiten de school. De eerste jaren (groep 0-3) krijgt bijvoorbeeld les in de gebouwen van de naschoolse opvang.

De Deense leerkrachten hadden na de Paasvakantie twee dagen om de school klaar te maken volgens de richtlijnen van de Deense RIVM. Er waren in eerste instantie wat twijfels bij ouders, maar na de tweede dag waren ruim 85% van de kinderen weer op school. Nu heeft hij minder dan 5% kinderen die thuisblijven. Alle kinderen die nog thuis blijven, zijn thuis om een medische reden van henzelf of hun ouders. Ook bij de leerkrachten is niemand thuisgebleven omdat ze niet naar school durven. Alleen als het medisch niet anders kan, blijven ze thuis. Rasmussen geeft aan dat iedereen enorm gemotiveerd is omdat de kinderen zo blij zijn weer op school te zijn.

Rasmussen geeft aan enorm veel steun te hebben gehad van de gemeente Kopenhagen. Zowel praktische steun, de gemeente heeft bijvoorbeeld tenten geregeld bij scholen die niet voldoende fysieke ruimte hadden, als bijvoorbeeld het inzetten van social workers. De gemeente Kopenhagen heeft ook een vacaturebank omdat er uit alle hoeken en gaten onderwijzend personeel moet worden gevonden door de kleinere groepen in de klas. De gemeente heeft ook toegezegd alle extra kosten die scholen hebben moeten maken door de corona maatregelen te vergoeden.

Rasmussen heeft er door alle steun en samenwerking, maar vooral door het positieve effect op de kinderen, er alle vertrouwen in om de school weer helemaal open te stellen.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies