Leven en werken met het coronavirus

Tips voor professionals in de residentiële jeugdhulp

Laatste actualisatie: 22 september 2020

De coronamaatregelen hebben een grote weerslag op kinderen en jongeren in de residentiële jeugdhulp. Dit geldt ook voor de jeugd-ggz en de zorg voor kinderen met een verstandelijke beperking, JeugdzorgPlus en justitiële jeugdinrichtingen. De maatregelen vragen niet alleen veel van kinderen, jongeren en ouders maar ook van de jeugdprofessionals. Na een eerdere versoepeling van de maatregelen geldt nu weer een aanscherping. En discussies hierover laaien op. Dit doet een blijvend beroep op jouw professionele inschatting en afweging.

Tijdens de persconferentie van 18 september heeft het kabinet enkele gewijzigde maatregelen bekend gemaakt vanwege de zorgelijke situatie in enkele regio's. Zie Rijksoverheid.nl. Ook nemen deze regio's aanvullende maatregelen. Omdat nieuwe maatregelen niet ten koste mogen gaan van kinderen en jongeren, is het belangrijk om samen een balans te zoeken. Lees meer

Contacten met ouders, familie en vrienden

Bezoek van naasten zorgt voor persoonlijke aandacht en rust, waar deze vaak kwetsbare kinderen en jongeren nu juist extra behoefte aan hebben. Dat kan de stabiliteit en hun veerkracht ten goede komen. Bezoek ontvangen blijft gewoon mogelijk. De algemene regels voor hygiëne blijven gelden en de vraag om de anderhalve meter afstand te bewaren blijft belangrijk. Lees meer over face-to-face contact in een residentiële omgeving

Kinderen en jongeren onder de 18 jaar hoeven onderling geen afstand te bewaren. Voor jongeren tussen 13 en 18 jaar geldt deze maatregel wel ten opzichte van volwassenen. Deze regel kun je alleen tijdelijk loslaten als dat voor de begeleiding van iemand even (maximaal 15 minuten) nodig is. De anderhalve meter afstand houden is dus niet nodig tussen kinderen tot en met 12 jaar en volwassenen.

Ga in gesprek en luister

Blijf aandacht besteden aan gevoelens van kinderen en jongeren over de maatregelen die gelden tegen verspreiding van het coronavirus. Sommige maatregelen of beperkingen zorgen voor frustraties bij kinderen, jongeren en hun ouders. Die frustratie mag er zijn. Wees je ervan bewust dat de situatie en het volhouden van de maatregelen veel vraagt van kinderen en jongeren. Ga met hen in gesprek. Geef waar nodig extra uitleg over de maatregelen en afspraken in de instelling.

Lees meer over praten met kinderen en jongeren over het coronavirus en waarom de stem van kinderen en jongeren juist in deze tijd zo belangrijk is.

Of bekijk op deze site samen met een kind of jongere de vragen en antwoorden over het coronavirus voor kinderen en voor jongeren.

Nabijheid en anderhalve meter afstand, dat is ingewikkeld

Nabijheid en contact met leeftijdgenoten is belangrijk voor de ontwikkeling van alle kinderen en jongeren. Door de coronamaatregelen staat deze behoefte soms onder druk. De maatregelen kunnen emotionele reacties oproepen bij kinderen en jongeren. Van angst tot boosheid, zich terugtrekken of juist provoceren.

Jongeren zijn hard geraakt door de effecten van de crisis. Dat verklaart voor een deel waarom ze zich minder aan de regels houden. Dat is niet gek, want het is ook moeilijk. En helemaal als je in een leeftijd bent waarin contact extra belangrijk is. Er is weinig perspectief en het is nog niet duidelijk wanneer zij weer hun 'normale' leven kunnen leiden. Probeer begrip te hebben voor de emoties van kinderen en jongeren.

Kinderen en jongeren stemmen hun gedrag af op de mensen om hen heen. Dat zijn andere kinderen en jongeren, maar zeker ook volwassenen. Ze kopiëren gedrag. Probeer daarom als begeleiders onderling eenduidige afspraken te maken en voorbeeldgedrag te laten zien. Dit zorgt voor duidelijkheid. Het zorgt namelijk voor verwarring als begeleiders anders omgaan met de coronamaatregelen. Het is de rol van volwassenen jongeren te helpen hun verantwoordelijkheid te nemen. Dus geef het goede voorbeeld en ga actief met jongeren in gesprek.

Anderhalve meter afstand houden kan vooral ingewikkeld zijn in een groep waarin jongeren boven en onder de 18 jaar bij elkaar wonen. En een jongere van onder de 18 spreekt misschien ook af met jongeren die ouder zijn dan 18. Hoe ga je daarmee om? De landelijke maatregelen geven geen antwoord op specifieke situaties. Bespreek de dilemma’s met de jongeren samen en maak daar goede afspraken over. Zo stimuleer je hen om na te denken over wat verstandig is en wat niet. Zo zorg je ervoor dat afspraken logisch en navolgbaar blijven voor de jongeren. Besteed ook aandacht aan de dingen waar zij tegenaan lopen, zoals het omgaan met groepsdruk. Stem afspraken ook af met je collega’s zodat jullie allen één lijn trekken.

Afweging

Als fysiek contact van een ouder met een jongere niet mogelijk is, doordat bijvoorbeeld een van de betrokkenen klachten heeft, kun je kinderen en jongeren laten bellen of beeldbellen. Beeldbellen heeft meer impact dan bellen, omdat je elkaar hoort én ziet. Bekijk de mogelijkheden voor digitale zorg op afstand. Hier lees je ook hoe je veilig kunt omgaan met persoonsgegevens.

Verlof

Wanneer een kind of jongere, die in een residentiële voorziening verblijft, een weekend naar huis gaat, overleg dan vooraf met het kind of de jongere, ouders en begeleiders wat wenselijk en haalbaar is. Houd daarbij bijvoorbeeld ook rekening met de aanwezigheid van personen die tot de kwetsbare doelgroep behoren en een verhoogd risico hebben op een ernstig beloop van het coronavirus.

Maak vooraf duidelijke afspraken. Het blijft maatwerk. Soms zal na een zorgvuldige afweging besloten worden om niet thuis te overnachten. Kijk dan samen hoe het weekend toch zo leuk en gezellig mogelijk vormgegeven kan worden.

Als kinderen thuis slapen, doen ze dat in principe op hun eigen kamer. Als zij de kamer delen met een broer of zus is dat geen probleem. Je kunt er samen met de begeleider of de pleegouder voor kiezen dat het kind met zowel het pleeggezin, gezinshuis of de groep een huishouden vormt als ook met het gezin thuis. Als je daar samen toe besluit hoeft het kind of de jongere geen anderhalve meter afstand te houden van zijn ouders en andere gezinsleden. Mocht je om bepaalde redenen daar niet voor kiezen, dan is het belangrijk dat jongeren vanaf 13 jaar anderhalve meter afstand houden van volwassenen.

Kinderen en jongeren kunnen weer gewoon opgehaald en gebracht worden met de auto, ook al staan zij niet op hetzelfde adres ingeschreven. Jongeren vanaf 13 jaar en volwassenen wordt geadviseerd om dan een niet-medisch mondkapje te dragen. In het openbaar vervoer is het dragen van een mondkapje verplicht voor iedereen vanaf 13 jaar.

Weer naar school

De scholen zijn weer begonnen, maar niet zoals kinderen en jongeren gewend waren. Vaak is een deel van de lessen nog online en alle scholen hebben maatregelen getroffen om aan de anderhalve meter afstand te kunnen houden. Ook bestaat onder jongeren onduidelijkheid wanneer zij thuis moeten blijven bij (lichte) verkoudheidsklachten en wat dat betekent voor bijvoorbeeld het inhalen van proefwerken.

Het beleid voor thuisblijven bij klachten is aangepast. Dat wat voor neusverkouden kinderen tot en met 6 jaar  gold is doorgetrokken naar alle kinderen in de basisschoolleeftijd. Alle kinderen tot en met 12 jaar mogen naar school en of naar een vorm van kinderopvang als zij alleen verkoudheidsklachten, zoals loopneus, neusverkoudheid, niezen en keelpijn hebben, zónder koorts.

Uitzonderingen: kinderen die contact hebben met een patiënt met bevestigde corona, of als er iemand in het huishouden van het kind is met koorts of benauwdheid. Kinderen met andere coronagerelateerde klachten zoals koorts, benauwdheid of vaker dan incidenteel hoesten, moeten thuisblijven totdat zij ten minste 24 uur klachtenvrij zijn. Bij verergering dient men uiteraard de huisarts te informeren. Zie ook de handreiking neusverkouden kinderen.

Binnenkort volgt ook de nieuwe beslisboom voor neusverkoudheid kinderopvang en onderwijs

Kinderen tot en met 12 jaar met klachten worden in principe niet meer getest. Lees ook Vragen over het testbeleid.

Regionale maatregelen

In een aantal regio’s zijn er nieuwe maatregelen aangekondigd. Kijk regelmatig op de website van de Rijksoverheid om te weten wat voor jouw regio geldt.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies