Leven en werken met het coronavirus

Vaccineren tegen corona

Laatste actualisatie: 14 april 2021

Het kabinet heeft de eerste stappen van het openingsplan aangekondigd. Vanaf maandag 26 april kunnen jongeren in het hbo en wo een dag per week les op locatie volgen. Vanaf woensdag 28 april gaan de andere aangekondigde versoepelingen in. We passen de informatie op onze website hier zo spoedig mogelijk op aan. Kijk voor meer informatie over de versoepelingen op de website van de Rijksoverheid.

Op deze pagina bieden we de komende periode actuele informatie voor professionals over het vaccineren tegen het coronavirus.

Vaccins en bescherming

Hoe werken de vaccins tegen het coronavirus?

De vaccins tegen het coronavirus zorgen ervoor dat het lichaam antistoffen maakt en afweer opbouwt. Als je gevaccineerd bent en je komt in aanraking met het coronavirus, dan herkent je lichaam het virus. Hierdoor word je niet of veel minder ziek.

Kan ik nog corona krijgen na vaccinatie?

Ja, dat is mogelijk. Het vaccin werkt pas echt goed als je twee prikken hebt gekregen; de tweede enkele weken na de eerste prik. En na de tweede prik duurt het nog een paar weken voordat je goed beschermd bent. Dus je kunt direct na een prik niet zomaar weer alles doen. En let op: het is ook niet zo dat je anderen niet meer kunt besmetten. Jij wordt niet meer ziek. Maar hoewel er aanwijzingen zijn dat het vaccin de verspreiding vermindert, weten we nog niet zeker of het voorkomt dat je anderen besmet. Ook is er nog een kleine kans dat je corona krijgt als je gevaccineerd bent. De vaccins beschermen niet 100 procent. Daarom blijft het voorlopig belangrijk om de regels te volgen die de verspreiding van het virus moeten voorkomen.

Is een vaccinatie verplicht?

Nee, de vaccinatie tegen het coronavirus is vrijwillig. Het is wel goed om je te realiseren dat het virus minder kans heeft om zich te verspreiden als een groot deel van Nederland zich vaccineert.

Als je mogelijk nog twijfelt of vragen hebt over vaccinatie, kun je op de website Coronavaccinatie.nl meer informatie vinden.

Hoe informeer ik mijn patiënten over de vaccinatie?

Daarvoor heeft de overheid materiaal ontwikkeld. De praatplaat Coronavaccin geeft met plaatjes weer hoe het proces eruitziet rondom het vaccineren. Ook zijn er filmpjes gemaakt om dat proces toegankelijk te maken. Die kunnen helpen om het gesprek te voeren over de vaccinatie.

Volgorde van vaccineren

Wie kan zich laten vaccineren?

Uiteindelijk kan het overgrote deel van de mensen in Nederland zich laten vaccineren. De mensen die een groot risico hebben om erg ziek te worden en de professionals die met deze mensen werken, zijn als eersten aan de beurt. Ook als de eerste groepen gevaccineerd zijn, moeten we nog anderhalve meter afstand van elkaar houden en blijft het advies om je bij klachten te laten testen.

Wanneer ben ik aan de beurt?

Op de website van de Rijksoverheid staat een hulpmiddel om te kijken wanneer je aan de beurt bent. Als de vragen invult, krijg je een inschatting in welke maand je gevaccineerd wordt.

De overheid heeft een Flowchart gemaakt waarop staat wie wanneer welke vaccinatie krijgt. Bekijk de website van de Rijksoverheid voor een overzicht van de volgorde waarin gevaccineerd wordt. Er is discussie over voorrang bij vaccinaties van nog andere bevolkings- en beroepsgroepen. Ook is de volgorde afhankelijk van beschikbaar komende vaccins. Er kan dus nog wat veranderen.

De snelheid van de vaccinaties is afhankelijk van de beschikbaarheid en kenmerken van de verschillende vaccins. Op dit moment zijn het BioNTech/Pfizer-vaccin, Moderna-vaccin en het AstraZeneca-vaccin beschikbaar.

De globale planning is nu dat in het begin van de lente de meest kwetsbare mensen en degenen die voor hen zorgen zijn gevaccineerd. En rond juli kan iedereen die dat wil een vaccin hebben gehad. Dit is dus nog wel afhankelijk van de leveringen van het vaccin.

  • Kijk voor meer informatie over de keuze en volgorde van vaccinatie op de site van de Rijksoverheid.
  • Het RIVM heeft het speciale telefoonnummer 088-678 8900 voor professionals die vragen hebben over de vaccinatie. Dit nummer is dagelijks bereikbaar van 08.00 tot 20.00 uur.

Wanneer val ik onder de medewerkers in de verpleeghuiszorg die als eerste gevaccineerd worden?

Als je direct zorg levert aan cliënten, dan kom je in aanmerking voor de vaccinatie. Het ondersteunende en faciliterende personeel vallen niet onder de voorrang. Kijk voor meer informatie op de website van de rijksoverheid.

Wanneer val ik onder de medewerkers in de gehandicaptenzorg die eerder gevaccineerd worden?

Als je zorg en ondersteuning levert in de gehandicaptenzorg, aan jeugd of aan volwassenen, kom je in aanmerking voor de vervroegde vaccinatie. Dit geldt voor zowel de zorg die bij cliënten thuis wordt geleverd als voor de zorg in instellingen. Medewerkers in de dagbesteding komen ook in aanmerking. Het ondersteunende en faciliterende personeel valt niet onder de voorrang. Kijk voor meer informatie op de website van de rijksoverheid.

Wanneer val ik onder de medewerkers in de wijkverpleging en Wmo-ondersteuning die eerder gevaccineerd worden?

Een aantal medewerkers in de wijkverpleging en Wmo-ondersteuning komt in aanmerking voor eerdere vaccinatie dan anderen. Maar dat geldt niet voor alle medewerkers. Kijk voor de precieze indeling – die komende tijd nog kan veranderen – op de website van de rijksoverheid.

Wanneer val ik onder de medewerkers in de intramurale ggz die eerder gevaccineerd worden? 

Sommige medewerkers in de intramurale ggz behoren tot de groep die als eerste wordt gevaccineerd. Maar dat geldt niet voor alle medewerkers. Kijk voor de precieze indeling – die komende tijd nog kan veranderen – op de website van de rijksoverheid.

Behoor ik door mijn (chronische) ziekte tot de risicogroep die mogelijk eerder gevaccineerd wordt?

Bekijk de Roadmap vaccinatiestrategie met een voorlopig overzicht van de volgorde waarin gevaccineerd wordt.

Uiteindelijk is het aan de huisarts om te bepalen wie van de patiënten met een medische aandoening een uitnodiging krijgen voor een vaccinatie. Het Nederlandse Huisartsen Genootschap (NHG) gebruikt hiervoor dezelfde selectie als voor de griepvaccinatie. Dus als je al in aanmerking komt voor het griepvaccin, zul je ook in aanmerking komen voor het coronavaccin. Twijfel je of je onder deze groep valt, neem dan contact op met je huisarts.

Wanneer zijn medewerkers in de jeugdzorg aan de beurt?

De jeugdzorg valt onder de doelgroep 'alle overige zorgmedewerkers' in de vaccinatiestrategie. Dat betekent dat deze doelgroep vanaf april aan de beurt is voor een vaccinatie. De brancheorganisaties hebben de taak om zorgaanbieders hierover te informeren als er meer bekend is. Kijk voor meer informatie op de website van Jeugdzorg Nederland.

Hoe word ik op de hoogte gebracht om mij te vaccineren?

Dat ligt eraan bij welke groep je hoort. Hoor je bij de groep zorgmedewerkers die in aanmerking komt voor vervroegde vaccinatie, dan zul je bericht krijgen van je werkgever. De informatieverstrekking verloopt via brancheorganisaties, dus het kan zijn dat kleinere organisaties daar niet bij aangesloten zijn. Neem dan contact op met de brancheorganisaties. Zzp'ers kunnen de vaccinatie aanvragen bij hun huidige opdrachtgever. Val je onder de groep met een medische indicatie? Dan zul je bericht krijgen van je huisarts.

Val je niet onder de bovenstaande groepen, dan krijg je waarschijnlijk een brief van het RIVM waar in staat hoe je een afspraak maakt voor de vaccinatie.

Vaccineren in specifieke situaties

Ik heb coronagerelateerde klachten. Mag ik mij laten vaccineren?

Als je een uitnodiging hebt ontvangen voor vaccinatie, maar je hebt op dat moment coronagerelateerde klachten, dan blijf je thuis en laat je je testen. Je mag dan niet naar de vaccinatielocatie komen.

Ik ben pas geleden positief getest op het coronavirus. Mag ik mij laten vaccineren?

Als je pas een coronatest hebt gedaan en deze was positief, dan mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Ook niet wanneer je geen klachten hebt. Je mag je laten vaccineren ten minste vier weken na het afnemen van de test.

Ik heb al corona gehad. Heeft het dan nog zin om mij te vaccineren?

De Gezondheidsraad adviseert mensen die corona hebben gehad om zich te laten vaccineren. Een besmetting met corona garandeert geen immuniteit, met een vaccinatie wordt die immuniteit wel hoger. Maar het betekent wel dat je nog maar één prik hoeft in plaats van twee als je minder dan een half jaar geleden een corona besmetting hebt gehad. Uitzondering hierop zijn mensen die horen bij de medisch hoog-risico groepen. Wie daar onder vallen lees je op de website van het RIVM.

Ik heb eerder een allergische reactie gehad op een vaccin. Is het verstandig om mij te laten vaccineren?

Als je eerder een ernstige allergische reactie hebt gehad op een ingrediënt van een vaccin, kun je het beste overleggen met je huisarts of je je laat vaccineren. Dit geldt ook voor mensen die een slechte afweer hebben, door bijvoorbeeld ziekte of het gebruik van medicijnen, of wanneer je bloedverdunners gebruikt of een ziekte hebt waardoor het bloed minder goed stolt.

Ik ben zwanger of wil zwanger worden. Is een vaccinatie dan veilig?

Als je zwanger bent, wordt het coronavaccin voorlopig afgeraden. De reden is dat er nog te weinig kennis is over wat het vaccin doet bij ongeboren kinderen. Je kunt je na de zwangerschap wel laten vaccineren. Een werkgroep van specialisten van het RIVM adviseert dat het voor sommige zwangere vrouwen beter is om zich toch wel te laten vaccineren, bijvoorbeeld als je bepaalde gezondheidsproblemen hebt of als je met COVID-patiënten werkt. Bespreek dit met je arts.

Nadat je gevaccineerd bent, mag je gewoon borstvoeding geven. Er zijn geen aanwijzingen dat het vaccin in de moedermelk komt en dus via borstvoeding bij het kind zou komen.

De Gezondheidsraad adviseert dat vrouwen die zwanger willen worden, gewoon gevaccineerd worden.

Worden kinderen en jongeren ook gevaccineerd?

Voorlopig worden mensen in Nederland vanaf 18 jaar uitgenodigd om zich te laten vaccineren. Er is voornamelijk onderzoek naar het coronavaccin gedaan bij volwassenen en ouderen, omdat het coronavirus bij hen vooral ziekte veroorzaakt. Het is nog onduidelijk hoe het coronavaccin werkt bij kinderen. Momenteel vinden er onderzoeken plaats naar de werking en veiligheid van een aantal vaccins bij hen. Maar voorlopig worden kinderen onder de 18 jaar niet ingeënt. Overleg zo nodig met de huisarts.

Mag ik me tijdens de ramadan overdag laten vaccineren?

Van dinsdag 13 april 2021 tot en met woensdag 12 mei 2021 is de ramadan, de vastenperiode voor moslims. Als je moslim bent en in deze periode een uitnodiging krijgt voor een vaccinatie, kun je je laten vaccineren. Een vaccin bevat namelijk geen voedingsstoffen. Het vasten wordt daarom niet verbroken door de vaccinatie. Antwoorden op vragen over vaccinatie en islam vind je in deze video van de rijksoverheid.

Vragen, bijwerkingen en pijn

Zitten er ook risico's aan vaccineren?

Aan elke vaccinatie zitten kleine risico's. Sommige mensen hebben een paar dagen wat spierpijn of zwelling op de plek van de vaccinatie. En sommige mensen hebben een paar dagen last van hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid of koorts. In zeldzame gevallen kunnen mensen allergisch reageren. De kans op onbekende bijwerkingen is heel klein maar niet volledig uit te sluiten.

Voordat de vaccins klaar zijn voor gebruik moeten ze in ieder geval aan alle kwaliteitseisen voldoen die ook voor andere vaccins en geneesmiddelen gelden. Het proces dat is doorlopen bij de ontwikkeling van de corona vaccins, is hetzelfde als bij de ontwikkeling van andere vaccins. Alleen is dit proces veel sneller verlopen. Hoe dat zorgvuldig en snel kan plaatsvinden, lees je op de website van de rijksoverheid.

Waarom worden er verschillende vaccins gebruikt voor verschillende groepen?

Er worden op dit moment drie vaccins gebruikt. Dit zijn de vaccins van Moderna, BioNTech/Pfizer en AstraZeneca. Alle vaccins voorkomen dat mensen ziek worden van het coronavirus. De manier waarop de vaccins werken is echter verschillend. Niet alle vaccins zijn daarom voor elke groep geschikt. Op basis van advies van de Gezondheidsraad neemt het kabinet een besluit over welke doelgroep welk vaccin krijgt. Lees meer hierover op de website van de rijkoverheid.

Hoewel het AstraZeneca-vaccin goed beschermt tegen het coronavirus, is er een kleine kans op een ernstige bijwerking: trombose in combinatie met een tekort aan het aantal bloedplaatjes. De kleine kans op ernstige bijwerkingen komt voor jonge vrouwen in de buurt van de kleine kans om aan het coronavirus te overlijden; dat maakt dat het voordeel van dit vaccin bij hen niet groot genoeg is. Of dat ook voor jonge mannen geldt is nog onvoldoende helder. Daarom is besloten het AstraZeneca-vaccin alleen te gebruiken bij zestigplussers voor wie de risico’s op ernstige complicaties na een coronabesmetting veel groter zijn dan het risico op een bijwerking van het vaccin. Lees meer over het AstraZeneca-vaccin op de website van de Rijksoverheid.

Wat moet ik doen als ik of mijn client prikangst heeft?

Het is belangrijk om te weten dat prikangst een normaal verschijnsel is. Onderzoekers van Tilburg University schatten dat 35 procent van de Nederlanders last heeft van prikangst. Het uitspreken van de angst bij degene die de vaccinatie geeft kan al enorm helpen. Afleiding in de vorm van een gesprek of een spelletje op een mobiel of tablet kan ook helpen. Tilburg University heeft een spel ontwikkeld tegen prikangst voor op je mobiel. Het spel analyseert je gezicht op angst en geeft dit door in het spel. Het spel helpt je dan rustig te worden.

Filmpjes met uitleg over het vaccin

Bekijk het filmpje 'Vier vragen over de coronavaccins' van het RIVM over de werking, de veiligheid, bijwerkingen en de effectiviteit van de vaccins.  

Vier vragen over coronavaccins

Bekijk het filmpje van het RIVM

Bekijk het filmpje 'Hoe gevaarlijk is het coronavaccin?' over feiten en fabels over de bijwerkingen van het coronavaccin.  

Filmpje - Hoe gevaarlijk is het vaccin

Bekijk het filmpje 'Hoe gevaarlijk is het coronavaccin'

Bekijk ook het filmpje 'Wat als er een vaccin is?' over vaccineren, wie wanneer aan de beurt is, welke vaccins er zijn en waarom wel of niet vaccineren.

NOSop3 vaccin

Bekijk het filmpje van NOS op 3 over het vaccin  

Meer lezen

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies