Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Dagritme

Laatste actualisatie: 22 mei 2020

Veel gezinnen vinden het moeilijk om tijdens de coronacrisis alle ballen hoog te houden. Ze hebben vaak zorgen om werk, gezondheid en financiën. Daarnaast vraagt de combinatie van het thuiswerken en kinderen begeleiden bij hun schoolwerk veel van ouders. Het helpt als professionals laagdrempelig contact onderhouden met gezinnen. Het bespreken van een dagritme kan daarbij een vast onderdeel zijn. Lukt het ouders niet vanzelf om kinderen en jongeren structuur te bieden, dan kun je daar als professional bij helpen.

Laagdrempelig contact

Voor veel huishoudens is de coronacrisis een stressvolle situatie. Of het nu een gezin betreft met meerdere kinderen, een jongere die zelfstandig woont of een samengesteld gezin dat te maken heeft met ‘wisselingen’ van gezinsleden. Nu er langzaamaan versoepelingen van de maatregelen komen vraagt het weer opnieuw om afstemming in de gezinnen. Wat mag wel, wat nog niet of wat is nog niet verstandig om te doen? Bij elke situatie is het nodig om steeds weer te leren hoe je op een soepele manier met elkaar kan leven. Zorg dat je regelmatig contactmomenten hebt met kinderen en ouders en blijf aan ieder vragen hoe het gaat en of er vragen zijn over de omgang met elkaar in het veranderde dagritme.

Lees de tips over digitale zorg op afstand.

Dagelijkse gang van zaken

Besteed in het contact aandacht aan zorgen of angsten van kinderen en ouders door het coronavirus en de mogelijke spanningen in het gezin. Probeer ook aan te sluiten bij praktische, alledaagse zaken. Het bespreken van de dagelijkse gang van zaken in een gezin of van een jongere, geeft je veel informatie over wat lukt en wat er niet lukt. Geef ouders, jongeren en kinderen complimenten over wat er lukt. Het is fijn om te horen wat je goed doet, juist in tijden waarin je misschien twijfelt of je het juiste doet.

Als professional kun je ouders, kinderen en jongeren op informatie wijzen: 

Onderdelen van een dagritme

Ouders zijn veelal thuis aan het werk en toch is het geen vakantie en zijn ouders niet de hele dag beschikbaar voor hun kinderen. Dat kan voor kinderen heel verwarrend zijn. Help ouders bij een nieuw dagritme nu school en opvang weer gedeeltelijk zijn gestart.

Vaste activiteiten   

Maak met ouders en kinderen samen een weekprogramma waarin de vaste dagen of dagdelen dat kinderen op school worden verwacht duidelijk zichtbaar zijn. De andere dagen zijn niet vrij maar wordt van kinderen verwacht dat zij thuis met schoolwerk bezig zijn. Plan deze als vaste activiteiten op vaste momenten. Dit helpt kinderen om te weten wat er van hen verwacht wordt. Ouders kunnen op de schooldagen van de kinderen nu ook tijd voor zichzelf inroosteren. Bespreek met ouders hoe zij de structuur vast kunnen houden die nodig is op schooldagen. Begin bij de ochtend en vraag ouder en kind welke stappen er gezet moeten worden. Hoe laat staan ze op? Douchen ze 's ochtends of 's avonds? Wie brengt het kind en wie haalt het op van school?

’s Heerenloo heeft voorbeelden voor een leuke en leerzame dag met structuur.

Tips bij een dagprogramma

Wanneer ouders het dagprogramma zichtbaar voor iedereen ophangen, weten kinderen steeds wat er van hen verwacht wordt. Dat creëert rust. Een timer op hun telefoon of een gewone kookwekker kan kinderen helpen om aan te geven hoe lang een activiteit duurt. Naast schoolwerk is het belangrijk dat ouders ruimte maken voor ontspanningsactiviteiten. Ook het inbouwen van rituelen, bijvoorbeeld elke dag als het schoolwerk af is, even naar buiten voor een spelletje, geeft houvast voor kinderen. Sommige spelletjes bieden bovendien de mogelijkheid om problemen bespreekbaar te maken. LOGAVAK geeft bijvoorbeeld tips om een eigen ganzenbord met eigen regels te maken.

Complimenten

Het is fijn als kinderen horen wat ze goed doen en voor sommige kinderen is het belangrijk wanneer dit zichtbaar gebeurt met stickertjes of plaatjes. Bekijk de voorbeelden van gratis beloningskaarten.

Terug naar school 4-12 jarigen

Vanaf 11 mei, zijn basisschoolleerlingen weer geleidelijk aan terug naar school. Basisscholen geven nog les in kleinere groepen. Dat betekent dat kinderen ongeveer de helft van de week les krijgen en de andere helft thuis schoolwerk blijven doen. De kinderopvang voor 0-4 jarigen en de gastouderopvang voor 0-12 jarigen zijn sinds 11 mei helemaal open. Daarnaast gaan ook de kinderen op het speciaal basisonderwijs sinds 11 mei weer volledig naar school.                    Vanaf maandag 8 juni gaan de basisscholen weer volledig open, tenzij uit lopende onderzoeken blijkt dat dit niet verantwoord is. De buitenschoolse opvang (BSO) past zich aan de nieuwe tijden van de basisscholen aan.

Scholen voor het voortgezet onderwijs zijn zich aan het voorbereiden op een terugkeer van de leerlingen. Als het Outbreak Management Team een positief advies geeft, kunnen leerlingen vanaf 2 juni weer (gedeeltelijk) naar het voortgezet onderwijs. De fysieke afstand van anderhalve meter tussen leerlingen en volwassenen zal voor deze groep gehandhaafd blijven. Kijk voor het laatste nieuws op de website van de Rijksoverheid.

Terug naar school 13 jaar en ouder

Scholen voor het voortgezet onderwijs zijn zich aan het voorbereiden op een terugkeer van de leerlingen op 2 juni, na Pinksteren. Het Outbreak Management Team heeft hierover een positief advies gegeven maar vraagt van scholen om maatregelen te nemen waardoor iedereen de 1,5 meter afstand kan bewaren. Leerlingen zullen daardoor niet allemaal tegelijk op school kunnen zijn om de fysieke afstand van anderhalve meter te kunnen handhaven. Kijk voor het laatste nieuws op de website van de Rijksoverheid.

Ook het voortgezet speciaal onderwijs gaat op 2 juni weer open voor alle leerlingen. Ook hier nemen scholen maatregelen zodat iedereen 1,5 meter afstand kan bewaren van elkaar. Dit vraagt maatwerk. Leerlingen uit medische risicogroepen kunnen worden vrijgesteld om naar school te komen en onderwijs op afstand blijven volgen.

Het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs zullen vanaf 15 juni weer beperkt gaan starten met toetsing, tentamens, praktijklessen en begeleiding van kwetsbare studenten.

Dagopvang

Dagbesteding, dagopvang, dagbehandeling en begeleiding in kindercentra starten weer vanaf 2 juni, voor alle kinderen en jongeren tot en met 18 jaar.

Kinderen tot en met 12 jaar kunnen daar met hetzelfde busje naar toe als voorheen. Voor jongeren vanaf 13 jaar moeten de gemeenten en taxibedrijven nog afspraken maken met elkaar.

Hulpverlening

Uiterlijk 1 juni zullen behandelingen en begeleidingen weer zijn opgestart. Dat geldt zowel voor de individuele behandeling als voor groepsbehandeling. Vanzelfsprekend gelden hier ook de algemene basishygiënemaatregelen (handen wassen voor en na de afspraak; hoesten in de elleboog; thuisblijven bij verkoudheidsklachten; gebruik van papieren zakdoekjes).

Pubers

Voor pubers kan het lastig zijn om de tijd overdag op een zinvolle manier te besteden. Pubers zijn soms moeilijk te overtuigen van het belang van een vaste planning. Stimuleer ze om hun eigen dagprogramma samen te stellen en zich daar zoveel mogelijk aan te houden. Zeker op deze leeftijd is het van belang dat het hún plan is. Probeer hen te helpen zelf de regie te nemen over hun planning.

Bedtijden

Leg ouders uit dat het helpt om de bedtijden die de kinderen gewend waren, vast te houden. Regelmaat en voorspelbaarheid keren weer langzaam terug met het opengaan van de scholen.

Steun voor ouders

Kijk met ouders wat hen helpt om voldoende energie over te houden. Wie kunnen hen steunen? Hun partner, vrienden of een online community? Wat is wel en wat is niet haalbaar in de coronasituatie? Bel ouders eens wat vaker op of spreek af dat ze een appje mogen sturen als ze steun nodig hebben.

Als het niet vanzelf gaat

Niet elke ouder slaagt er in zijn kind(eren) zelf structuur in de dag te bieden of een goed dagritme vol te houden. Een dag voorspelbaar maken en vasthouden aan een planning kan intensief zijn voor ouders. Soms gaat dit moeizaam, zeker nu de coronamaatregelen langer aanhouden. Als professional kun je ouders of jongeren begeleiden bij het aanbrengen en volhouden van een dagritme.

Aandachtspunten voor specifieke groepen:

  • Pubers kunnen het heel lastig vinden dat ouders ineens de hele dag op hun lip zitten. Net zo vinden ouders het soms lastig dat ze de pubers de hele dag om hun heen hebben. Het helpt om daar eerlijk over te zijn, grappen over te maken, en te bespreken of iedereen in de dag voor zichzelf eigen ruimtes en rust kan creëren. Ondersteun de ouders om hun kinderen iets meer ruimte te geven en help pubers om de regie te nemen over hun eigen planning.
  • Voor kinderen met autisme helpt het om pictogrammen te gebruiken in een dagprogramma. Voorbeelden van pictogrammen voor kinderen met autisme.
  • ‘s Heerenloo biedt 101 tips om de dag goed door te komen met elkaar aan kinderen met een verstandelijke beperking.
  • Kennisplein heeft tips voor dagprogramma’s binnen voor kinderen met een verstandelijke- en of lichamelijke beperking.
  • Kinderen met autisme en een verstandelijke beperking vinden vaak hun rust in ‘beeldschermen’, soms meer dan ouders lief is. Kijk met ouders of er iets meer soepelheid in de regels hierover kan. Deze periode gaat voorbij. Zij kunnen straks de regels weer terugdraaien.
  • Vertel ouders dat zij voor een grote uitdaging staan en dat het belangrijk is dat zij een beroep doen op hulpverleners als dat nodig is. Maak afspraken over wanneer en hoe jij bereikbaar bent voor hen.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies