Leven en werken met het coronavirus

Professionals in het jongerenwerk

Laatste actualisatie: 12 april 2021

Jongerenwerkers hebben ook nu de mogelijkheid om bepaalde activiteiten te organiseren voor jongeren. Dat is belangrijk omdat jongeren weinig alternatieven hebben om leeftijdgenoten te ontmoeten. Maar hoe blijf je als jongerenwerker in contact met jongeren? En hoe organiseer je je werk in de lockdown?

Jongerenwerk gaat zoveel mogelijk door

In de coronatijd zien jongeren een deel van hun normale structuur wegvallen. Het is daarom juist nu belangrijk om in contact te blijven met hen en activiteiten en ondersteuning te blijven organiseren. Blijf daarom op zoek naar mogelijkheden binnen de huidige maatregelen, zoals het organiseren van online activiteiten of sportactiviteiten met jongeren. Dit belang wordt ook onderstreept door de extra financiering voor gemeenten om jongeren perspectief te bieden en de campagne #nogffvolhouden van BV Jong, waarmee jongerenwerkers jongeren een hart onder de riem willen steken.

Algemene maatregelen

  • Werk en blijf zoveel mogelijk thuis.
  • Vanaf 13 jaar mogen maximaal twee personen buiten de eigen woning in groepsverband iets ondernemen.
  • Lees waaraan je in deze tijd moet denken bij het organiseren van activiteiten binnen.
  • Jongeren tot en met 26 jaar mogen op sportaccommodaties wel sporten in teamverband en mogen onderling wedstrijden spelen, maar alleen buiten en onder begeleiding. Sportactiviteiten mogen voor deze doelgroep door, of in opdracht van, gemeenten ook op andere locaties georganiseerd worden.
  • Lees waaraan je in deze tijd moet denken bij het organiseren van activiteiten buiten.

Algemene informatie en maatregelen voor professionals vind je op de pagina met algemene informatie voor professionals.

Avondklok

Er geldt een avondklok. Dit houdt in dat het alleen met een geldige reden is toegestaan om tussen 22.00 en 04.30 uur op straat te zijn. Het is voor jongerenwerkers met de eigen verklaring of werkgeversverklaring mogelijk om na 22.00 uur actief te blijven op straat. Iedere werkgever kan hierdoor een eigen afweging maken. Belangrijk is om daarbij de afweging te maken met welk doel je eventueel op straat aanwezig bent. Stem hierin ook af met de gemeente.

Sociaal Werk Nederland verzamelde eerder al ervaringen en goede voorbeelden van jongerenwerkers met werken tijdens de avondklok die als inspiratie kunnen dienen. Zie voor meer informatie de pagina Betekenis avondklok voor professionals en de pagina van Sociaal Werk Nederland.  

Uitzonderingen voor jongerenwerk

Er gelden uitzonderingen voor jongerenwerkers op de algemene maatregelen.

Zoveel mogelijk thuiswerken of drukte vermijden is voor jou als jongerenwerker niet altijd mogelijk. Net als voor professionals in de jeugdhulp het geval is. Hieronder vind je daarom een overzicht van de maatregelen die voor jou als jongerenwerker van toepassing zijn in diverse situaties.  

Activiteiten voor jongeren in kwetsbare situaties

Publieke binnenruimten, zoals buurthuizen en wijkcentra, zijn gesloten. Het is wel toegestaan om in buurthuizen en wijkcentra (publieke binnenruimten) (dag)activiteiten te organiseren voor jongeren in kwetsbare situaties. Voorafgaand aan de activiteit maken jongerenwerkers en de gemeente de afweging voor welke groepen jongeren activiteiten doorgaan. Denk in ieder geval aan jongeren: 

  • met een chronische ziekte of handicap;
  • met psychiatrische problematiek;
  • met een ontwikkelingsachterstand of groot risico op achterstand;
  • die in een kwetsbare of mogelijk onveilige gezinssituatie zitten. Denk bijvoorbeeld aan jongeren die:
    • recent bij Veilig Thuis zijn gemeld;
    • een ouder hebben met psychiatrische- of verslavingsproblematiek;
    • thuis wonen met een kinderbeschermingsmaatregel;
  • die vanwege de sociale, culturele, of economische kwetsbaarheid van hun gezin extra aandacht nodig hebben;
  • die leven in armoede of thuis te maken hebben met financiële problemen, of jongeren uit erg kleinbehuisde of grote gezinnen.
  • die jonge mantelzorger zijn;
  • die thuis onvoldoende ondersteuning krijgen of geen digitale voorzieningen hebben.

Activiteiten in de binnenruimte

  • Houd hierbij rekening met de gevolgen van de avondklok. Lees wat dit voor je werk betekent op de pagina Betekenis avondklok voor professionals.
  • Stem activiteiten in publieke binnenruimten af met de gemeente om misverstanden te voorkomen. Blijf daarnaast je gezond verstand gebruiken. Is de ruimte groot genoeg voor het aantal deelnemers? Wat vraagt de situatie? Kun je een veilige afstand van elkaar bewaren?
  • Voor jongerenwerkers is er in het geval van begeleiding eventueel de mogelijkheid om samen te komen met een gezelschap. Stem dit altijd vooraf af met de gemeente om onduidelijkheid met handhaving te voorkomen. Gebruik ook hierbij weer het gezond verstand.
  • Jongeren tot 18 jaar hoeven in principe onderling geen afstand van elkaar te houden. Ze houden wel afstand van elkaar bij activiteiten in buurt- en wijkcentra. Zie voor meer informatie hierover de handreiking voor buurt- en dorpshuizen en wijkcentra. Ook op middelbare scholen moeten jongeren onderling anderhalve meter afstand houden. Zie hiervoor de informatie organiseren van activiteiten op scholen. Het is verstandig om bij andere activiteiten samen met collega's af te wegen wat jullie afspreken over onderlinge afstand tussen jongeren onder de 18 jaar.
  • Het dragen van een mondkapje is voor iedereen vanaf 13 jaar en ouder verplicht in scholen en publiek toegankelijke binnenruimten, zoals wijkcentra. Het mondkapje kan worden afgedaan, zodra de jongere op een plek zit. Voor besloten binnenplaatsen is het aan de beheerder of organisatie om hierin de afweging te maken. Twijfel je over waar jouw locatie toe behoort? Informeer dan bij je gemeente.
  • Doe voordat de jongeren binnenkomen een gezondheidscheck en wijs ze een vaste plek toe.
  • Zorg dat de ruimte voldoende geventileerd wordt.
  • Het is belangrijk dat de deelnemende jongeren goed op de hoogte zijn van de regels die gelden bij de activiteit. Communiceer dit op een duidelijke, overzichtelijke manier. Dit kun je bijvoorbeeld doen door een flyer te maken met de belangrijkste regels die je voor de activiteit hanteert. Denk bijvoorbeeld aan:
    • de gezondheidscheck.
    • het achterlaten van contactgegevens.
    • het desinfecteren van de handen bij binnenkomst.
    • het gebruik van mondkapjes als je je verplaatst binnen de ruimte.

Activiteiten in de buitenruimte

  • In principe is het toegestaan om met maximaal twee personen vanaf 13 jaar en ouder samen te komen in de buitenruimte. Het is eventueel vanwege begeleiding voor jongerenwerkers mogelijk om met jongeren een gezelschap te vormen van meer dan twee personen. Stem dit vooraf af met de gemeente om misverstanden te voorkomen. Gebruik ook hier je gezonde verstand en maak een zorgvuldige afweging. Wat is nodig in deze situatie? Kun je een veilige afstand van elkaar en andere mensen bewaren?
  • Het is mogelijk om georganiseerde activiteiten, zoals de Wintergames, onder begeleiding op buitensportaccomodaties voor kinderen en jongeren tot en met 26 jaar te organiseren. Voor deze doelgroep mogen ook op andere locaties sportactiviteiten worden georganiseerd. Voorwaarde hiervoor is dat dit door, of in opdracht van, de gemeente gebeurt.
  • Denk er ook aan dat het niet is toegestaan om te zingen of schreeuwen bij activiteiten, omdat hierbij meer kans is op besmettingen.
  • Jongeren tot 18 jaar hoeven onderling in principe geen afstand van elkaar te houden. Het is verstandig om samen met collega's af te wegen wat jullie afspreken over onderlinge afstand tussen jongeren onder de 18 jaar. Jongeren van 13 jaar en ouder houden anderhalve meter afstand van volwassenen.

Activiteiten op scholen

  • Het voortgezet onderwijs (vo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo) zijn sinds 1 maart weer open. Hoger beroepsonderwijs (hbo) en universiteiten bieden onderwijs op afstand. Ga met de school in gesprek over de mogelijkheden die er zijn voor jouw werkzaamheden als jongerenwerker en stem dit waar nodig af met de gemeente.
  • Jongeren die fysiek onderwijs krijgen, houden anderhalve afstand van hun leeftijdsgenoten op school. Zij houden daarnaast ook afstand van leerkrachten en andere volwassenen. Voor leerlingen van het vmbo, voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs is het niet altijd mogelijk om anderhalve meter afstand te houden. Bij onderwijsactiviteiten waar het écht niet haalbaar is om afstand te houden, hoeft dit niet.
  • Leerlingen die fysiek onderwijs krijgen in het voortgezet onderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs dragen een mondkapje buiten de les. Zodra zij op een vaste plek zitten, kan het mondkapje af. Lees op de pagina Contact en omgang op school meer over de maatregelen die in het onderwijs gelden.
  • Jongerenwerkers zijn regelmatig actief op plekken waar het lastig is om anderhalve meter afstand te houden, zoals de aula of de schoolgangen. Stem met de school af welke voorzorgsmaatregelen jullie treffen voor jouw fysieke gezondheid.

Een-op-een contact met jongeren

  • In principe kun je fysiek afspreken met een jongere. Maak steeds de afweging wat voor contact op dit moment het beste past. Wat is nodig in deze specifieke situatie? Uitgangspunt bij elk contact is dat je steeds zo goed mogelijk rekening houdt met de fysieke en mentale gezondheid van jongeren. En daarbij natuurlijk rekening houdt met je eigen gezondheid.
  • Soms is online contact en ondersteuning van jongeren ook passend. Voor tips over online ondersteuning en zorg kun je de pagina Online zorg op afstand raadplegen.

Online jongerenwerk

Jongeren zijn continu online. Het is belangrijk hierover met hen in gesprek te blijven. Denk bijvoorbeeld aan gesprekken over coronanieuws en fake news. Naast straatwerk kun je ook contact houden met jongeren door actief aanwezig te blijven in hun online leefwereld. 

Tips

In samenwerking met Stichting JOZ maakte het Nederlands Jeugdinstituut in 2019 een handreiking online jongerenwerk. Een aantal tips die daarin staan genoemd:

  • Zorg voor een herkenbaar en betrouwbaar profiel, zodat gebruikers in één oogopslag zien dat jij een jongerenwerker bent. Laat bijvoorbeeld de organisatie zien waar je voor werkt.
  • Wees je bewust van de vuistregel: doe online (niet) wat je offline ook (niet) zou doen.
  • Integreer sociale media in je werk: zorg dat het onderdeel is van je dagelijkse routine. Stel jezelf constant de vraag: Kan ik bij deze werkzaamheden sociale media inzetten?
  • Zorg dat je niet alleen 'haalt', maar ook 'brengt'. Op het moment dat hierin geen balans is, haken jongeren af. Daarnaast loop je het risico dat jongeren het gevoel krijgen dat je alleen online bent om hen in de gaten te houden.

Meer informatie

Er zijn verschillende publicaties die je kunnen helpen bij online jongerenwerk:

Belangrijke onderwerpen om met jongeren te bespreken

Het coronavirus heeft een grote invloed op het leven van jongeren. Het is dan ook belangrijk dat zij de mogelijkheid krijgen om hierover in gesprek te gaan, bijvoorbeeld met jou als jongerenwerker. Hieronder een aantal onderwerpen die belangrijk zijn om met jongeren te bespreken.

Vragen, zorgen en frustraties van jongeren

De beleving van de coronasituatie en het gebrek aan structuur leiden tot frustratie en verveling onder jongeren. In sommige steden heeft dit onder meer bijgedragen aan het ontstaan van rellen. Probeer deze signalen zo snel mogelijk te herkennen door met de jongeren in gesprek te blijven en samen te werken met partners binnen de wijk. Voorkom zo escalatie.

Maatschappelijke problemen

Het NJi pleit er daarnaast voor om samen met jongeren te zoeken naar duurzame oplossingen voor hardnekkige maatschappelijke problemen die door de coronacrisis zijn toegenomen, zoals kansenongelijkheid. Zie voor meer informatie hierover het statement Schep ruimte voor een leven met én na corona.  

Fysieke en mentale gezondheid

De impact van de coronamaatregelen op het welzijn van jongeren wordt steeds zichtbaarder. Er zijn bijvoorbeeld signalen over toenames in het aantal suïcidepogingen, gevoelens van eenzaamheid en acute meldingen bij Veilig Thuis. Het is daarom van belang om continu in gesprek te blijven met jongeren over hun fysieke en mentale gezondheid en daarmee de impact op de korte en lange termijn zoveel mogelijk te beperken. Trek op tijd aan de bel bij zorgelijke signalen en benut daarin ook de mogelijkheden voor samenwerking met partners. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk om ook goed voor jouw eigen gezondheid en welzijn te zorgen.  

Ben je benieuwd naar de onderzoeken naar de gevolgen van het coronavirus voor kinderen, jongeren en gezinnen? Op de pagina Onderzoek naar gevolgen van de coronatijd op kinderen, jongeren en gezinnen vind je per thema korte samenvattingen. Ben je vooral op zoek naar de cijfers over de gevolgen van het coronavirus, zie dan ook de pagina Coronavirus: opgroeien en opvoeden.

De maatregelen

Voor jongeren is er een speciaal overzicht van vragen en antwoorden van de maatregelen die momenteel actief zijn. Wijs jongeren ook op eventuele lokale maatregelen. Lees daarover meer op de website van de rijksoverheid.

Heb ook extra aandacht voor maatregelen rondom specifieke thema's die spelen bij jongeren. Op de pagina's Sport en Afspreken met vrienden hebben we een aantal vragen op een rij gezet. Je kunt jongeren naar deze pagina's verwijzen of samen het antwoord op hun vragen opzoeken.

Het is belangrijk om jongeren er bewust van te maken waarom het zo belangrijk is dat ze zich houden aan de maatregelen, ook al behoren ze zelf niet tot de risicogroep. Zij kunnen immers bijdragen aan het verspreiden van het virus. De hersenstichting geeft als tip dat het aanmoedigen van positief gedrag meer effect heeft dan het afkeuren van negatief gedrag. Echter is het wel belangrijk om duidelijk grenzen aan te geven.

Testen

Bespreek de noodzaak om je zo snel mogelijk te laten testen bij (milde) klachten. Er zijn signalen dat jongeren dit niet doen, of hier te lang mee wachten. De test is gratis. Lees meer over de coronatest bij de vragen en antwoorden voor jongeren.

Bron- en contactonderzoek van de GGD

Er zijn signalen dat jongeren elkaar willen 'beschermen' en elkaars naam en contactgegevens niet aan de GGD willen doorgeven. Ga in gesprek met jongeren en benadruk dat dit onderzoek niet is om ze te 'straffen', maar geef aan dat dit belangrijk is om het coronavirus onder controle te houden. Lees meer over bron- en contactonderzoek in deze vraag en antwoord voor jongeren.

CoronaMelder

Bespreek met jongeren wat voor redenen zij hebben om de app wel of niet te gebruiken. Kijk eventueel samen naar het antwoord voor jongeren op de vraag Moet ik de CoronaMelder downloaden?, of naar de filmpjes van het NJR die op die pagina staan.

Tips voor het organiseren van activiteiten in de lockdown

Tip 1 – Betrek jongeren bij activiteiten

Uit onderzoek blijkt dat mensen sneller geneigd zijn om zich aan de coronamaatregelen te houden als zij zich betrokken voelen bij de samenleving. Jongeren zijn daarnaast in deze periode meer geneigd om iets voor een ander te doen. Zorg daarom dat jongeren weten dat er nog veel wél mogelijk is binnen de maatregelen en betrek ze zoveel mogelijk bij activiteiten.

Tip 2 – Gebruik extra financiering

Daarnaast zijn er voor jongerenwerkers ook mogelijkheden om extra financiering te krijgen voor activiteiten, zoals de Wintergames. Zie voor meer informatie het nieuwsbericht van Sociaal Werk Nederland.

Tip 3 – Bereid activiteiten goed voor

Het NJi heeft een aantal concrete tips en bouwstenen gebundeld om rekening mee te houden bij het organiseren van activiteiten.

Op de jongerenwerkpagina op 1sociaaldomein.nl worden verschillende ervaringen en tips uitgewisseld over het organiseren van 'coronaproof activiteiten'. Je kunt ook vragen stellen op de website. Bekijk ook het Coronavirus platform van Sociaal Werk Nederland.

Tip 4 – Laat je inspireren

Ben je op zoek naar inspiratie? Kijk dan eens op de pagina met voorbeelden van activiteiten voor jongeren.

Wat kan het jongerenwerk betekenen tijdens de ramadan?

De ramadan is van 13 april tot en met 12 mei 2021. Het is een belangrijke periode voor veel gezinnen en jongeren. Hoe ga je daar als jongerenwerker mee om nu gezamenlijke activiteiten niet mogelijk zijn?

Hieronder enkele ideeën en aandachtspunten vanuit jongerenwerk.

Geef steun en persoonlijke aandacht

Wens jongeren in de wijk succes met de ramadan. Deel bijvoorbeeld persoonlijke kaarten of vijgen uit. Houd daarbij wel anderhalve meter afstand.

Werk ’s avonds

Het dag- en nachtritme van jongeren verandert waarschijnlijk in deze periode. Jongeren willen elkaar juist in de avonduren ontmoeten. Zorg daarom dat je ’s avonds op straat beschikbaar bent. Of na de avondklok online aanwezig bent. Sommige jongerenwerkorganisaties verruimen bijvoorbeeld de werktijden van 22.00 uur tot 2.00 uur.

Stem inzet en activiteiten af

Doe dit in overleg met de gemeente en samenwerkingspartners in de wijk. Deel signalen over mogelijke locaties waar jongeren samenkomen en bespreek hoe jullie hier gezamenlijk mee omgaan.

Organiseer online activiteiten

Zodra de zon onder is, kun je online activiteiten organiseren. Denk aan digitale FIFA-toernooien, online iftars, lezingen en kookvlogs. Betrek jongeren bij het rondbrengen van iftar-maaltijden in de buurt. Sommige jongerenorganisaties zetten budget in voor prijzen voor de online activiteiten, om zo meer jongeren te trekken.

Zoek contact met de gemeenschap en moskeeën

Bespreek bijvoorbeeld met imams wat mogelijk is aan online lezingen om jongeren een zinvolle dagbesteding te geven. En: hoe kunnen jullie elkaar nog meer helpen en versterken?

Lees meer

Informatie over corona voor jongeren

Op de coronathemapagina staan antwoorden op veel vragen die onder jongeren leven. Je kunt hen op deze pagina wijzen of eventueel samen naar het antwoord op de vraag zoeken.

Thema's

Meepraten

Het coronavirus heeft een grote invloed op het leven van jongeren. Het is dan ook belangrijk dat zij actief meedenken over hun toekomst en hun stem laten horen. Kijk op de pagina De stem van kinderen en jongeren via #Ikpraatmee.

Zorgen om veiligheid van kinderen en jongeren

Op de pagina Kwetsbaarheid vanwege zorgen over veiligheid kun je vinden wat je kunt doen als jij je als professional zorgen maakt om de veiligheid van een kind of jongere. 

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies