Leven en werken met het coronavirus

Professionals in de kinderopvang

Laatste actualisatie: 16 april 2021

Vanaf maandag 19 april is de hele kinderopvang weer open. Na de dagopvang en de gastouderopvang, opent ook de buitenschoolse opvang (bso) de deuren weer. Op deze pagina lees je wat de coronamaatregelen betekenen voor je werk als professional in een kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang of als gastouders.

Algemene informatie

De bso gaat weer volledig open. De brancheorganisaties hebben samen met het ministerie van SZW en het RIVM het protocol kinderopvang aangescherpt. Zo zijn er bijvoorbeeld aanvullende regels opgenomen voor zwangere medewerkers. 

Elke bso is verschillend, daarom adviseert de overheid dringend om per bso-locatie een locatie-specifiek plan op te stellen. Samen met Branchepartijen is hiervoor een handreiking geschreven, die je stap voor stap helpt hoe je zo’n plan op kunt stellen.

Het is belangrijk dat je als professional op de hoogte bent van de algemene maatregelen. Bekijk ook de Algemene informatie voor alle professionals

Kinderen worden minder ernstig ziek van het coronavirus en belanden gelukkig bijna nooit in het ziekenhuis vanwege COVID 19. Ze spelen een beperkte rol in de verspreiding van het virus. Over het algemeen geldt: hoe jonger het kind, hoe kleiner de rol bij de verspreiding van het virus. Maar boven alles blijft zorgvuldigheid, hygiëne en handelen volgens de coronarichtlijnen heel belangrijk.

Gastouderopvang

Voor gastouders gelden dezelfde coronamaatregelen en hygiënerichtlijnen als voor de dagopvang of de bso. Dat geldt ook voor de beslisboom die gebruikt wordt om te bepalen of een kind dat wat hangerig is of met een snottebel wel of juist niet naar de gastouder mag komen.

Soms vinden ouders het lastig om te begrijpen dat dezelfde coronamaatregelen voor de kinderopvang ook gelden voor een gastouder. Wanneer je als gastouder merkt dat ouders daar moeite mee hebben of verwachten dat de coronaregels niet gelden voor gastouderopvang, bespreek het met hen en ook met de bemiddelingsmedewerker van het gastouderbureau waarbij je bent aangesloten. Naast bemiddelen voor goede opvang en pedagogische kwaliteit, zijn zij er ook om achter jou als pedagogisch professional te staan en je te ondersteunen bij het goed en verantwoord uitvoeren van je werk als gastouder.

In de gastouderopvang zijn er ook grootouders die als gastouder van hun kleinkind bij een gastouderbureau staan ingeschreven. Tijdens opvanguren zijn deze grootouders 'professioneel gastouder', en moeten zij zich houden aan de regels en adviezen van hun gastouderbureau.

Extra alert op klachten

Blijf extra alert op verkoudheden en klachten bij de kinderen, maar ook bij jezelf.

Vanwege de aangescherpte maatregelen voor de kinderopvang en het basisonderwijs kan het betekenen dat als één kind of één medewerker positief getest wordt, alle kinderen van de groep, of misschien wel van meerdere groepen, in quarantaine moeten. Dat vraagt om extra opletten! Niet alleen op coronagerelateerde klachten bij kinderen, ook op coronagerelateerde klachten bij pedagogisch medewerkers of ouders of andere naaste familieleden of huisgenoten van de kinderen.  

Wanneer mag een kind wel of niet naar de opvang komen? Hiervoor is een beslisboom die is aangepast aan actuele kennis over het virus.

  • Gebruik de beslisboom om vast te stellen of een kind wel of niet naar de opvang mag komen. De beslisboom is gemaakt door BOinK, AJN Jeugdartsen Nederland en goedgekeurd door het RIVM.
  • Zorg dat de beslisboom voor de pm-ers op de groep beschikbaar is en bespreek het ook in je team.
  • Breng de beslisboom ook onder de aandacht van ouders.

Kinderen worden ook getest op corona. Dat is voor ouders best spannend, daarom is door Brancheorganisatie Kinderopvang en GGD GHOR een filmpje gemaakt dat ouders uitleg geeft.

Blijf als professional ook alert op je eigen gezondheid en op klachten. Je kunt hierover meer lezen op de pagina's Algemene informatie voor professionals en Vragen over het testbeleid.

Houd contact

We blijven herhalen dat het juist nu zo belangrijk is om te investeren in het contact met elkaar. Juist nu ouders niet op de groep mogen komen om hun kind op te halen en even bij te kletsen. Voor ouders van een baby of een peuter is dat een extra belangrijk contactmoment dat ze vanwege de maatregelen nog steeds moeten missen. Maar ook voor ouders van oudere kinderen die naar de bso komen is contact belangrijk. Soms merk je bijvoorbeeld iets aan het gedrag van een kind. Soms zijn ze weer een aantal dagen afwezig vanwege quarantaine, of ben jij als pm-er tijdelijk afwezig vanwege quarantaine.

Tip 1: Organiseer contactmomenten met de ouders

In deze tijd is het extra belangrijk dat je contact, tijd en aandacht besteedt aan het praten met ouders over hun kind en hoe het gaat. Vanwege de coronamaatregelen zul je die momenten samen met je collega’s moeten organiseren en afspraken moeten maken.

Vraag de ouders wat een goed moment is om een vaste belafspraak te maken. Wat bespreek je dan met elkaar? Leg uit waarom het contact belangrijk is voor jullie als pedagogisch professionals en hoe jullie dat doen. Heb begrip voor de situatie waarin ouders nu zitten; vraag ook naar hún welbevinden. Die betrokkenheid wordt ongetwijfeld gewaardeerd. En zeker bij jonge kinderen geldt: hun welbevinden beweegt mee met de stemming van hun ouders.

Tip 2: Wees beschikbaar voor vragen over het kind

Voor veel ouders ben je een laagdrempelige vraagbaak. Probeer beschikbaar te zijn voor ouders met opvoedvragen. Misschien hebben ouders vragen over dagritme of maken ze zich zorgen over nieuw gedrag. Het kan ouders helpen om daar met een vertrouwde pedagogisch medewerker over te praten en tips te krijgen. Of misschien willen ouders horen hoe jullie opvoedkwesties aanpakken op de groep.

Ouders horen graag van jou hoe hun kind het doet in de groep. Leuke of grappige momenten, uitspraken, alledaagse dingen. Herkennen ze dat ook van thuis? Hebben ze die mooie tekening van hun zoon gezien? Of een ouder vertelt bijvoorbeeld over de voorzichtige eerste stapjes die hun dochter thuis zet, maar wat ze op de groep nog niet durft. Belangrijk voor de band die jullie hebben.

Tip 3: Houd contact met ouders die hun kind nog niet brengen

Er zijn ouders die zich zorgen maken en bang zijn om hun kind naar de kinderopvang te brengen en dat voorlopig nog niet willen doen. Bespreek juist ook met die ouders hoe jullie contact houden. Leg uit dat het belangrijk is voor de band die je met elkaar hebt. Zeker voor jonge kinderen in de dagopvang of bij de gastouder, is een afwezigheid van nog meer weken op de opvang heel lang. Kinderen missen de routine, de rituelen, de andere kinderen en hun speelspulletjes.

Tip 4: Houd contact met basisscholen over bso-kinderen

Vanwege de aangescherpte maatregelen zal het voorkomen dat kinderen toch weer voor een aantal dagen thuis moeten blijven wanneer een klasgenoten of leerkrachten besmet blijken.

Een goed contact met de basisscholen waarmee je samenwerkt is dan handig. Kunnen jullie als pedagogisch professionals iets beteken voor de school? Vraag of jullie geïnformeerd worden over quarantaine-groepen. Informeer ook zelf de school wanneer er bij jullie sprake is van quarantaine. Misschien kun je extra digitale activiteiten organiseren. Veel kinderopvangorganisaties hebben tijdens de eerste lockdown een samenwerking met het onderwijs opgebouwd. Dat komt nog steeds goed van pas.

Tip 5: In quarantaine

Blijf kinderen en hun gezinnen die in quarantaine zijn, betrekken. Bel of facetime bijvoorbeeld op hun vaste kinderopvangdagen en lees een kort verhaaltje, maak een praatje of doe een spelletje. Informeer bij de ouders hoe het thuis gaat.

Ben je als professional in quarantaine? Ook dan is het fijn om contact te houden met de groep door bijvoorbeeld op je vaste dagen digitaal wat van je te laten horen of zien. Een verhaaltje voor kunnen lezen, of meezingen voor het eetmoment.

Kinderen in kwetsbare situaties en noodopvang

Helaas is niet voor alle kinderen en gezinnen een veilige en stabiele thuissituatie vanzelfsprekend. De lange coronaperiode trekt een zware wissel op deze gezinnen. Voor een groep kinderen en gezinnen is het alledaagse leven altijd al pittig. Bij anderen is de rek er na zoveel maanden simpelweg uit. Zorgen, spanningen en problemen nemen voor hen nu alleen maar toe.

Rust en aandacht

Voor kinderen uit gezinnen met een moeilijke thuissituatie is de opvang extra belangrijk. Professionals in de kinderopvang hebben voor die kinderen een extra belangrijke rol. Kinderopvang is voor hen een rustpunt en oplaadstation. Tegelijkertijd biedt het hen een basis om zich te ontwikkelen.

Vinger aan de pols

Door contact te houden met kinderen en hun gezinnen kun je een vinger aan de pols houden. Krijgen kinderen wat ze nodig hebben aan rust en steun? Besteed daar aandacht aan in je team: wat doe je als het niet goed gaat met een kind en er zorgen zijn? Is iedereen op de hoogte van afspraken? Zijn er contactgegevens van nabije familieleden of hulpinstanties? Hoe ondersteun je elkaar als collega’s hierbij?

Blijf alert

Blijf alert op 'onzichtbaarheid', zorgelijke signalen en luister naar je 'niet pluis'-gevoel. Houd contact en investeer in de vertrouwensband met de kinderen en het gezin. Werk samen met school, het wijkteam, kinderwerk, hulpverleningsinstellingen. Gemeenten en betrokken partijen bepalen op grond van gemeentelijke procedures welk kind maatwerk nodig heeft. Lees meer over wat je kunt doen als je je zorgen maakt

Lees meer over wat je kunt doen als je je zorgen maakt op de pagina Kwetsbaarheid vanwege zorgen over veiligheid.

Hou vol en hou begrip voor elkaar

Door corona wordt veel van iedereen gevraagd. Met al meer dan een jaar coronamaatregelen is voor veel mensen een grens bereikt. Maar we moeten door en samen verder. Dat geldt voor ouders, pedagogisch medewerkers, gastouders en andere professionals. Iedereen kent wel momenten waarop coronaregels onmogelijk maken wat altijd zo vanzelfsprekend voor je was en waar je soms zo naar terug kunt verlangen. Iemand gewoon een hand geven bijvoorbeeld of aan het einde van de dag op de groep bijpraten met een ouder over zijn kind. Mensen maken zich zorgen over hun gezondheid of over het werk. Dit kan mensen boos, verdrietig of angstig maken.

Maak eventuele problemen of zorgen bespreekbaar. Probeer er te zijn voor je collega die even aan haar taks zit. Probeer in gesprek te blijven met een ouder die zich boos maakt. Soms zit daar een andere emotie achter. Loop samen met je collega een ommetje tijdens de lunch. Maak met de bezorgde en gespannen ouder een afspraak voor een wandelgesprek in plaats van een telefonische afspraak.

Een klein gebaar en wat extra aandacht kan een groot verschil maken. Niemand heeft voor deze situatie gekozen. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje van coronamaatregelen. Er is een positief vooruitzicht richting de zomer, maar deze hopelijk laatste loodjes wegen zwaar. Dus: hou vol!

Vragen over het coronavirus en de kinderopvang

Heb je vragen over het coronavirus in relatie tot jouw organisatie of je werk in de kinderopvang? De brancheverenigingen hebben van hun leden hierover al veel vragen gekregen en krijgen die nog steeds. Zij werken samen om antwoorden te geven op deze vragen. Ook de overheid heeft speciaal voor het werkveld kinderopvang een pagina ingericht.

Lees meer hierover op de pagina Informatie over kinderopvang voor ouders.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies