Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Professionals in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Laatste actualisatie: 22 mei 2020

De maatregelen tegen corona hebben veel impact op de zorg voor kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking. Dit levert dilemma’s en zorgen op bij professionals.

Afstand versus nabijheid

Nabijheid en fysiek contact zijn vaak nodig om iemand met een verstandelijke beperking te begeleiden of zich simpelweg veilig te laten voelen. Door het coronavirus moeten professionals, ouders/opvoeders en naasten hier voorzichtig mee omgaan.

Afweging

Het is belangrijk dat professionals altijd de afweging maken welke vorm van contact past bij de specifieke situatie van het kind, de jongere, het gezin of andere betrokkenen. Onder normale omstandigheden wordt daarbij vooral gekeken naar het belang van het kind en zijn mentale gezondheid. Door het coronavirus spelen echter ook de fysieke gezondheid van de jongere/het kind, zijn ouders/opvoeders en andere betrokkenen een belangrijke rol in die afweging. Professionals moeten bovendien het beleid van de overheid, de eigen organisatie en de beroepsgroep in acht nemen. Dit alles vraagt veel van professionals.

Maatregelen

Bij de opvang of verzorging van kinderen en jongeren met een beperking of in woonvoorzieningen is fysiek contact onvermijdelijk. Hierbij is het van belang om de gebruikelijke gang van zaken aan te passen aan de huidige situatie en maatregelen te nemen. Dit draagt bij aan de bescherming van de jongere/het kind, jezelf en anderen. Wanneer welke maatregelen nodig zijn lees je in de specifieke adviezen voor de ambulante of de residentiële setting.

Sommige jongeren met een verstandelijke beperking van 18 jaar en ouder behoren tot een groep met een verhoogd risico op een ernstig beloop. Ook kan het zo zijn dat ze een verhoogd risico hebben om anderen te infecteren wanneer zij in een instelling wonen. Meer informatie over de risicogroep vind je bij het RIVM.

Kinderen en jongeren onder de 18 jaar worden minder besmet met het coronavirus. Bij besmetting is het beloop minder ernstig dan bij volwassenen. Dit geldt ook voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte. Een kind met een chronische ziekte zal waarschijnlijk vergelijkbaar reageren als op andere verkoudheidsvirussen. Zij lijken geen groter risico te lopen op een ernstig beloop van een coronainfectie dan kinderen zonder een chronische ziekte.

Echter, een infectie met het coronavirus kan bij kinderen met een stofwisselingsziekte of epilepsie wel leiden tot ontregeling. Hierdoor kunnen aanpassingen in de behandeling nodig zijn. Bij een kind met overgewicht verloopt een coronainfectie niet ernstiger dan kinderen zonder overgewicht. Voor jongeren vanaf 16 jaar met ernstig overgewicht (BMI > 40) is dit onbekend. Voor kinderen met overgewicht gelden dezelfde maatregelen als voor kinderen zonder overgewicht.

Meer informatie kun je vinden op de website van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde

Testbeleid

Wanneer word je als zorgmedewerker getest?

Als je symptomen hebt van het coronavirus en fysiek contact hebt met cliënten (op minder dan anderhalve meter afstand) dan kun je getest worden. Voor de procedure rondom testen kun je contact opnemen met je werkgever. Ook mantelzorgers kunnen getest worden. Lees hierover meer op de pagina Vragen over het testbeleid.

Wat doe je totdat de testuitslag bekend is?

Totdat de testuitslag bekend is, blijf je zoveel mogelijk thuis. Dat wil zeggen:
Heb je koorts, dan blijf je thuis. Heb je geen koorts, dan blijf je bij voorkeur thuis, en als dat niet kan dan gebruik je persoonlijke beschermingsmiddelen (chirurgisch mondmasker en handschoenen) zodat het kind of de jongere niet besmet raakt.

Wanneer mag je weer werken na klachten?

Wanneer je getest bent op het coronavirus en de test blijkt negatief (geen corona), kun je weer aan het werk, waarbij je de algemene hygiënemaatregelen in acht neemt. Indien de test positief is (wel corona), dan blijf je thuis en ziek je uit tot minstens 7 dagen na de start van de symptomen én 48 uur zonder koorts én ten minste 24 uur zonder overige verkoudheidsklachten. Als je twijfelt of je weer aan het werk mag, neem dan contact op met je huisarts.
 
Heb je een ziekte of gebruik je medicijnen waardoor je weerstand verminderd is of heb je aanhoudende hoestklachten, overleg dan met je huisarts en met je werkgever of je weer aan het werk kan.

Lees meer informatie over het testbeleid en wanneer je na klachten weer aan het werk kunt op de website van het RIVM.

Bezoek en contact houden

Vanaf 25 mei is bezoek door twee vaste bezoekers aan kinderen en jongeren die in een instelling, pleeggezin of gezinshuis wonen weer mogelijk. In veel instellingen mochten kinderen tot en met 12 jaar alweer bezoek ontvangen. Voor jongeren vanaf 13 jaar was dat nog niet altijd mogelijk. Daar komt uiterlijk 25 mei verandering in. Het streven is dat vaste bezoekers en het kind of jongere ervoor kunnen kiezen om als één huishouden contact te hebben. Dit kan alleen als de vaste bezoekers en het kind gezond zijn en zich gezond voelen en niet te veel andere contacten hebben. Je kunt er samen voor kiezen hoeveel afstand je wilt houden. Bespreek of je elkaar gewoon kunt zoenen en omhelzen of niet heel strikt bent met de anderhalve meter. Misschien bedenken jullie voor de begroeting een alternatief? Als een van de vaste bezoekers of het kind zich kwetsbaar voelt, is het beter dat jullie je wel aan de anderhalvemeterregel houden.

Beeldbellen

Als fysiek bezoek niet mogelijk is, doordat bijvoorbeeld het kind of de vaste bezoekers klachten hebben, kan beeldbellen vaak wel. Denk niet te snel dat een kind of jongere hier niets aan zal hebben, omdat hij of zij zelf niet kan praten. Een ouder, opa of oma die een liedje zingt en het kind kan zien, kan van grote waarde zijn voor het kind en het familielid. Het familielid herkent ongetwijfeld de signalen van zijn of haar kind. Beeldbellen kan al simpel door een beeldbelgesprek via Whatsapp.

Lees meer over andere vrij eenvoudig te gebruiken tools.

Onderwijs, dagopvang en behandeling

Onderwijs

Met het opengaan van het basisonderwijs en de dagopvang kregen veel kinderen weer de dagopvang die ze altijd hadden. Voortgezet speciaal onderwijs gaat op 2 juni open voor alle leerlingen. Scholen nemen maatregelen zodat anderhalve meter afstand kan worden gehouden. Gezien de groep leerlingen en de grote variatie in het speciaal voortgezet onderwijs, kan maatwerk nodig zijn. Het is mogelijk dat scholen nog niet volledig open kunnen, of dat bepaalde leerlingen om medische redenen vanaf 2 juni niet of nog niet volledig gebruik maken van het onderwijs op school. Uiteraard geldt dat leerlingen uit de medische risicogroepen kunnen worden vrijgesteld van onderwijs. Voor hen blijft onderwijs op afstand beschikbaar. Deze en andere afspraken worden vastgelegd in een protocol door de vso-scholen en vakbonden.

Dagbesteding, dagopvang, dagbehandeling, incl MKD en MDC

Dagbesteding, dagopvang, dagbehandeling en begeleiding in kinderdagcentra en medisch kinderdagverblijven uiterlijk per 1 juni weer open voor alle kinderen en jongeren tot en met 18 jaar.  Kinderen tot en met 12 jaar kunnen daar met hetzelfde busje naar toe als voorheen. Voor jongeren vanaf 13 jaar moeten daar met de gemeenten en de taxibedrijven nog afspraken over gemaakt worden. Die afspraken zullen voor 1 juni bekend zijn.

Behandeling

Veel behandelingen en begeleiding zijn inmiddels alweer opgestart. Uiterlijk 1 juni zijn alle behandelingen en begeleiding weer begonnen. Dat geldt zowel voor individuele behandeling als groepsbehandeling. Van tevoren wordt ‘triage’ gedaan: heeft een kind of jongere klachten? Zo nee, dan kan een kind/jongere naar de behandeling/therapie komen. En vanzelfsprekend gelden de algemene hygiënemaatregelen.

De kinderen/jongeren onderling hoeven tijdens de behandeling geen anderhalve meter afstand te houden. De behandelaar probeert in het contact wel zoveel mogelijk rekening te houden met de anderhalve meter afstand. 

Ter inspiratie

Mantelzorgers

Ouders van kinderen met een verstandelijke beperking hebben veel vragen over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen, zeker als zij een deel van de zorg voor hun rekening nemen. Wij hebben de vuistregels op een rij gezet. Download de vuistregels Wanneer gebruik je als mantelzorger welke persoonlijke beschermingsmiddelen.

Spanning en angst

Cliënten zullen door de coronasituatie meer gespannen en angstig zijn. Diverse organisaties geven praktische tips om hiermee om te gaan bij cliënten met een lichte verstandelijke beperking.

  • Poli+ geeft tips aan behandelaars en begeleiders van mensen met psychische klachten, zwakbegaafdheid of een lichte verstandelijke beperking tijdens de corona-periode.
  • Poli+ geeft ook tips voor het omgaan met de psychologische effecten bij mensen met een verstandelijke beperking of autisme.
  • 's Heerenloo heeft een Piekerkaart gemaakt die cliënten helpt bij het omgaan met het coronavirus.
  • De Academische Werkplaatsen hebben een instrument ontwikkeld om de kwaliteit van leven in kaart te brengen in de coronaperiode. Het is een middel om in gesprek te komen met de cliënt en informatie te krijgen over hoe een cliënt zijn leven nu ervaart.
  • Algemene informatie over corona voor met mensen met een verstandelijke beperking.
  • Het Centrum voor Consultatie en Expertise heeft een filmpje gemaakt over het gebruik van beschermende materialen en wat je kunt doen als je cliënt daar op reageert. En er is een filmpje met tips hoe om te gaan met de sociale afstand die geboden is.

Meer informatie:

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies