Leven en werken met het coronavirus

Onderwijsplicht en chronische ziekte in het gezin

Laatste actualisatie: 31 maart 2021

Een onvoorspelbaar virus, chronische ziekte en leerplicht: het is een grillige combinatie. De vraag 'Wat is in het belang het kind?' kan uitmonden in twee kampen die elk houvast zoeken in richtlijnen en afspraken. Herken én erken daarom elkaars wereld, adviseert Jenny ter Wee van het Nederlands Jeugdinstituut.

De schoolleider: 'Noa is het beste af op school. Zo blijft hij bij en heeft hij contact met klasgenoten.'
Noa's moeder: 'Noa kan niet naar school, omdat voor zijn chronisch zieke vader en zusje het risico van besmetting met corona te groot is.'
De schoolleider: 'Het RIVM zegt dat een 12-jarige geen grote rol speelt in verspreiding van het virus. U bent te angstig.'
Noa's moeder: 'Niet angstig. Ik wou dat Noa weer naar school kon, maar het is mijn verantwoordelijkheid om mijn gezin te beschermen tegen dit virus.'

In dit voorbeeld willen school en ouder het beste voor het kind. Hun werelden en waarheden sluiten echter niet op elkaar aan. Beter luisteren en elkaar in het midden ontmoeten, is nu wenselijker dan ons gelijk willen behalen. Blijft het bij strijd tussen ouder en school? Dan is het kind in ieder geval de verliezer. Herken én erken daarom elkaars wereld.

De situatie van de chronisch zieke ouder

Je zit inmiddels een jaar in thuisisolatie door een virus waarvan niemand precies de impact kent. Je bent voorzichtig omwille van je gezondheid en de risico's voor je gezin. Je weegt voortdurend af wat gezinsleden kunnen doen zonder jou in gevaar te brengen: school, baantjes, boodschappen, afspraken. De druk van school en achterliggende instanties zoals de leerplichtambtenaar om je kind naar school te laten gaan, helpt je gezondheid niet. Je hebt al zoveel stress.

De situatie van de leerkracht

Je werd het afgelopen jaar een hybride onderwijzer. Je moest online aansluiten bij je leerlingen en ouders ondersteunen bij thuisonderwijs. Je moest de aanwezigheid van kinderen in de gaten houden en ingrijpen bij afwezigheid. Je bent alert op de voortgang, benodigde uitdaging en mogelijke achterstanden. Tijdens fysiek onderwijs heb je je aan veranderlijke richtlijnen te houden. Het is het fijnst om je hele klas in het lokaal te hebben. Dat biedt leerlingen een ritme en contact met leeftijdsgenoten. Jij kunt hen beter monitoren en begeleiden. Voor jezelf is het ook beter. Uitzonderingen zorgen immers voor meer georganiseer. En dat gaat voor je gevoel ten koste van de aandacht voor de hele groep.

De situatie van het kind

Je maakt je zorgen over de gezondheid van je vader of moeder. Je hebt al vaak genoeg gezien dat ze naar het ziekenhuis moeten en dan zijn de berichten over corona spannend. De hulp die er voor jou en je ouders was, is deels weggevallen omdat het te gevaarlijk is. Je wilt graag naar school maar ook weer niet. De online lessen zijn saai en je ouders zijn eigenlijk geen goede leraren. Liefst wil je je vrienden weer zien, maar je bent ook bang om het virus mee naar huis te nemen. Want overleven ze dat?

Perfect bestaat niet, het best mogelijke wel

Drie verschillende werelden met legitieme argumenten en overwegingen. Maar ingraven in deze standpunten helpt niet. Het gaat om het zoeken naar de overeenkomst; naar het beste voor het kind in deze ongewone situatie. Wat helpt daarbij?

Eerst begrijpen en dan begrepen worden

Ga met elkaar in gesprek, stel vragen. Je doet het kind pas recht als je elkaar echt ziet. Zie als professional de zorgen van vader en moeder. Heb als ouders oog voor de uitdaging van de leerkracht. Met de bereidheid om over het eigen perspectief heen te stappen en dat van de ander te horen, ontstaat er nieuwe ruimte.

Maatwerk

Kijk waar maatwerk mogelijk is. Sta open voor online les, ook als de klas naar school gaat. Wellicht heeft het samenwerkingsverband meer leerlingen in een vergelijkbare situatie en ligt daar een oplossing. Kijk ook wat het kind nog meer nodig heeft, een luisterend oor bijvoorbeeld. Juist nu het kind thuis bij zijn ouders zit en zich misschien zorgen maakt.

Open communicatie

Communiceer open over maatregelen op school. Wat doet de school? En hoe voelen ouders zich daarbij? Dit geeft vertrouwen. Grijp een speciale gebeurtenis als de Cito-toets aan om het kind toch naar school te laten gaan.

Hebben ouders zorgen over toenemende besmettingscijfers? Bespreek dan ook hoe de school omgaat met eventuele coronabesmettingen op school.

Extra hulp: oplossing of grotere kloof?

In de zoektocht naar een oplossing wordt soms gegrepen naar hulp van andere instanties, zoals leerplicht of Veilig Thuis. De intentie is een oplossing te vinden, maar het zorgt vaak voor een grotere kloof. De gelijkwaardigheid tussen gesprekspartners verdwijnt, omdat ouders niet de mogelijkheid hebben een partij te betrekken die hun argumenten kracht bij zet. Blijf daarom waar het kan in gesprek met elkaar. Herken elkaar. Erken elkaar.

Deel je goede voorbeelden

Zijn jullie er samen uit gekomen? Deel dan je ervaring. Goede voorbeelden helpen anderen om inspiratie op te doen en oplossingen te vinden. Neem contact op via coronavirus@nji.nl.

Meer informatie

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies