Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Handelen bij zorgen om veiligheid

Laatste actualisatie: 27 maart 2020

Veel professionals maken zich zorgen over kinderen in kwetsbare thuissituaties door het wegvallen van school, hulpverlening en veel buitenschoolse activiteiten voor kinderen, naast het wegvallen van werk en een normaal dagritme voor ouders. Welke vragen spelen er en wat kun je doen?

Ik maak me zorgen, wanneer ga ik op huisbezoek en wanneer niet?

Zijn er aanwijzingen voor acute onveiligheid (verwijzing)?

Ga dan meteen op huisbezoek. Doe dat niet alleen. En volg de richtlijnen van onder andere het RIVM. Zie hiervoor verderop deze pagina. Overleg voorafgaand met Veilig Thuis. Ga samen met hun of neem de politie en/of een collega mee.

Is de situatie minder duidelijk, maar maak je je echt zorgen?

Kijk of er mogelijkheden zijn om te videobellen. Maak hierbij gebruik van WhatsApp, FaceTime, Skype, Zoom of Microsoft Teams. De meeste toepassingen zijn via internet voor iedereen toegankelijk. Zo kun je elkaar toch zien. Dat geeft je meer informatie om de situatie in te schatten. Voorafgaand kun je eventueel met een collega van Veilig Thuis bellen om je op het gesprek voor te bereiden. Bedenk dat er vanuit school online onderwijsprogramma’s aangeboden worden en de leerkracht vrijwel dagelijks contact heeft met haar / zijn leerlingen. Als groep, maar vaak ook individueel. Benut de kennis van de leerkracht.

Lukt videobellen niet?

Kijk dan naar de mogelijkheid van groepsbellen met WhatsApp. Maak bijvoorbeeld samen met een gezin en een collega een WhatsAppgroep aan. Jullie kunnen dan met elkaar bellen. Zo kunnen jij en je collega samen goed luisteren en samen met het gezin onderzoeken wat er nodig is. Twee horen en weten meer dan één.

Op de pagina Thuiswerken en opties voor vergaderen worden meer mogelijkheden voor online contact toegelicht. 

Blijf je je zorgen maken?

Neem contact op met Veilig Thuis. Overleg samen over de vervolgstappen. Misschien kunnen zij jou coachen in vervolggesprekken of ga je samen op huisbezoek.

Realiseer je in ieder geval dat een melding bij Veilig Thuis veel impact heeft op gezinnen. Ondanks jouw goede bedoelingen kan dat een negatieve invloed hebben op hun zelfvertrouwen en functioneren, en daarmee ook op hun draagkracht. Ook kan het ertoe leiden dat hun vertrouwen in instanties verloren gaat. Dat is niet in het belang van de veiligheid van kinderen. Voorkom zoveel mogelijk dat je schriftelijk meldt.

Als je een melding overweegt, zoek dan altijd eerst telefonisch contact met Veilig Thuis. Zo kun je samen steeds afstemmen hoe de draagkracht van het gezin niet onnodig ondermijnd wordt en de veiligheid in het betreffende gezin het beste gerealiseerd kan worden.

Ik ga op huisbezoek, waar moet ik op letten?

Als je op huisbezoek gaat, volg dan de richtlijnen van het RIVM. Denk ook na over alternatieven voor een gesprek aan de keukentafel of op de bank. Soms wil je misschien niet thuis afspreken, maar op een kantoor of neutrale ruimte. Wellicht is het mogelijk met een gezinslid een kleine wandeling te maken. Wees creatief. Zoek iets dat bij de situatie past.

Als ouders aangeven dat een gezinslid ziek is door corona, dan is dat een reden om geen huisbezoek af te leggen. Tegelijkertijd is dit geen reden voor ouders om geen contact met jou te hoeven hebben als jij je zorgen maakt. Zoek dan naar digitale communicatievormen of gebruik desnoods gewoon de telefoon.

Hoe kan ik op afstand de veiligheid monitoren?

Realiseer je dat alle coronamaatregelen ook voor ouders en kinderen van invloed kunnen zijn op hun draagkracht. Sta daarbij stil en neem daar eerst contact over op. Wat lukt al goed in deze bijzondere situatie en wat vinden ze ingewikkeld? Denk mee over praktische en haalbare oplossingen. Geef aan dat je hun steunt.

Realiseer je dat bestaande veiligheidsplannen door de coronamaatregelen vaak niet meer uitvoerbaar zijn. Check dit en zoek samen passende alternatieven. Denk daarbij creatief en nodig ook de ouders en kinderen uit met ideeën te komen. Ga uit van wat wel kan, verspil geen tijd aan het bespreken wat er allemaal niet kan. Dat vergroot alleen maar de machteloosheid bij jou en het gezin. Zo kan het bijvoorbeeld een goed idee zijn om kinderen uit kwetsbare gezinnen toch naar school of opvang te laten gaan, ook al hebben de ouders geen cruciaal beroep. Overleg dit met de betreffende collega’s of organisaties. Er zijn inmiddels afspraken om de continuïteit van onderwijs en onderwijsondersteuning voor kwetsbare kinderen te kunnen garanderen. Lees hier de Kamerbrief met meer informatie.

Hoe blijven we samenwerken op afstand?

Wat kan je doen als je je als professional zorgen maakt en het gezin wil er niet met je over in gesprek. De zorgen gaan wellicht over dezelfde onderwerpen als voorheen, maar de mate waarin je invloed hebt is vanwege de maatregelen rondom het coronavirus anders. Er zijn dan verschillende gesprekstechnieken die je kunt volgen. Lees meer bij Gesprekstips voor samenwerken op afstand bij gevoelens van onveiligheid.

Kijk ook bij tips om te overleggen en vergaderen op afstand.

De ‘nieuwe situatie’ die is ontstaan rondom de maatregelen van het coronavirus vraagt veel van iedereen, maar extra veel van mensen met psychische kwetsbaarheid. Als je merkt dat het niet goed gaat met een persoon in het gezin en als je merkt dat diegene suïcidale gedachten krijgt, dan kun je steun gebruiken. Bij 113 zelfmoordpreventie vind je informatie en tips over wat je kunt doen als professional.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies