Leven en werken met het coronavirus

Omgangsregeling gescheiden ouders

Informatie voor professionals- laatste actualisatie: 16 oktober 2020

Wanneer gaan omgangsregelingen wel en niet door? Wat je kun je als professional doen als de omgang even niet mogelijk is.

Algemene informatie voor professionals

Het is belangrijk dat je als professional op de hoogte bent van de algemene maatregelen. Lees de Algemene informatie voor alle professionals. Stel daarnaast de vijf principes centraal in je handelen. Bekijk de pagina Afwegingen bij face-to-face contact bij twijfels over face-to-face of fysiek contact met kinderen en/of hun ouders.

Directe gezamenlijke besluitvorming

De omgang kan plaatsvinden zoals altijd. Belangrijk daarbij is wel dat iedereen gezond is. Dit leidt soms tot lastige situaties, waarin niet duidelijk is of de omgang in dezelfde vorm kan plaatsvinden. Zo’n situatie vraagt om heldere besluitvorming. Het is wenselijk om als professional begrip en erkenning te tonen voor de onzekerheid en de stress die bij ouders kunnen spelen. Vervolgens is het van belang om mee te denken over een passende oplossing, die beide ouders eenduidig met de kinderen communiceren.

Gespreksvragen

Vragen die je jezelf kunt stellen en die je als onderlegger kunt gebruiken in gesprekken met ouders:

  • Welke vraag ligt er?
  • Wat zijn de feiten?
  • Hoe schat ik de risico's en de veiligheid in?
  • Wat zijn de mogelijkheden?
  • Wat kunnen we wel doen?

Maak een afweging volgens je gebruikelijke manier van gestructureerde besluitvorming, waarbij de richtlijnen van het RIVM leidend zijn. Maak de afweging samen, met beide ouders, kinderen of jongeren en eventueel andere betrokkenen. Gebruik hiervoor de afwegingsadviezen voor face-to-face contact bij ambulante hulpverlening.

Afstand houden

Kinderen van 12 of jonger kunnen fysiek contact hebben en hoeven onderling geen anderhalve meter afstand te houden, ook niet van hun ouders. Mensen die met elkaar in een huishouden wonen hoeven dit ook niet. Voor jongeren vanaf 13 jaar geldt dat zij anderhalve meter afstand moeten houden van andere volwassenen, als zij niet tot eenzelfde huishouden behoren. Lees op de algemene informatie voor professionals wat wordt verstaan onder een huishouden.

Opschorten van de omgangsregeling?

Kinderen van gescheiden ouders hebben recht op omgang met beide ouders. Bij scheiding kan de omgangsregeling vastgelegd zijn in een ouderschapsplan of door de rechter opgelegd. Deze omgangsregelingen kunnen gewoon doorgaan, tenzij één of meer van de betrokkenen verkoudheidsklachten, coronagerelateerde klachten of corona heeft.

Niet verdacht zijn kinderen die klachten hebben waarvan de oorzaak bekend is, zoals hooikoorts of astma. Ook niet verdacht zijn kinderen in basisschoolleeftijd met verkoudheidsklachten en zonder koorts en/of benauwdheid, tenzij:

  • het kind contact heeft gehad met iemand die positief getest is op het coronavirus en zelf ook coronagerelateerde klachten heeft. Het kind moet dan wel in categorie 2 of 3 vallen.
  • het kind bij iemand in huis woont die naast milde klachten ook koorts en/of benauwdheidsklachten heeft. Iedereen blijft dan thuis totdat de huispersoon een negatieve testuitslag heeft.
  • het kind bij iemand in huis woont die positief getest is op het coronavirus.

Hebben andere betrokkenen verkoudheidsklachten of verhoging, maar geen koorts? Dan kan de omgang, na een zorgvuldige afweging en goede voorbereiding in sommige situaties doorgaan, als deze op het moment van groot belang is voor het kind. Dit is maatwerk.

Ouderschapsplan

Als de omgangsregeling is vastgelegd in een ouderschapsplan en één van de betrokkenen heeft verkoudheidsklachten, dan kunnen de ouders onderling bepalen hoe de omgangsregeling tijdelijk een andere vorm krijgt. Ouders die er samen niet uitkomen, kunnen hulp inschakelen van het wijkteam.

Door de rechter opgelegd

Is de omgangsregeling door de rechter opgelegd en is sprake van een ondertoezichtstelling, dan kan de gezinsvoogd samen met de ouders de beslissing nemen om de omgangsregeling tijdelijk op een andere manier uit te voeren. Dit gebeurt na een gezamenlijke weging met betrokken kinderen, jongeren en ouders van de fysieke en mentale gezondheid van de verschillende betrokkenen. In plaats van bezoek kan er bijvoorbeeld contact zijn via videobellen. Voor dit besluit hoeft de gezinsvoogd geen verzoek in te dienen bij de rechtbank.

Begeleide omgang

  • De begeleide omgang is mogelijk als geen van de betrokkenen of hun gezinsleden verkoudheidsklachten hebben of koorts boven de 38 graden en/of benauwdheid. Overleg met elkaar hoe je dat vorm kunt geven en houd je aan de algemene hygiënemaatregelen van het RIVM.
  • Indien de omgang door coronagerelateerde klachten niet door kan gaan, zoek samen zoveel mogelijk naar andere vormen van contact, zoals bijvoorbeeld via Skype of FaceTime.
  • Tijdens een begeleide omgang mogen maximaal vier volwassenen of kinderen ouder dan 12 jaar van verschillende huishoudens als gezelschap in dezelfde ruimte zijn. Houd daar rekening mee. Pas eventueel de omgangsregeling daarop aan, door bijvoorbeeld meerdere gespreksruimtes te gebruiken.
  • Draag een mondkapje indien dit als beleid binnen jouw organisatie geldt, of als je je daar zelf prettig bij voelt.
  • Mocht het ondanks verkoudheidsklachten of verhoging (zonder koorts of benauwdheid) toch nodig zijn voor het welzijn of de lichamelijke verzorging van de jongere om elkaar in levenden lijve te zien, dan is dat in uitzonderlijke situaties mogelijk. Dit vraagt een goede voorbereiding.
  • Het is van belang dat er anderhalve meter afstand behouden kan worden tussen de verschillende betrokken volwassenen en jongeren van 13 jaar of ouder. Dat geldt niet tussen ouders en hun kinderen als afgesproken is dat de jongere tot het huishouden van beide ouders behoort.

Professionele begeleiding bij conflicten

Ouders worden het niet eens over de omgang

Richt je op het de-escaleren van de situatie en niet op het behandelen van het probleem. Het is aan te raden om situaties met een koel hoofd en een warm hart aan te pakken. Met de focus op: wat gebeurt hier nu, op dit moment? Een houding die je zal herkennen van jezelf tijdens een crisissituatie. Toon begrip en erkenning.

Vragen die je als onderlegger kunt gebruiken in je gesprek:

  • Welke vraag ligt er?
  • Wat zijn de feiten?
  • Hoe schat ik de risico’s en de veiligheid in?
  • Wat zijn de mogelijkheden?
  • Wat kunnen we zelf doen?
  • Wie kan daar eventueel bij helpen?
  • Is dat veilig genoeg voor het kind?

Een ouder stopt eenzijdig de omgang

De coronacrisis kan zorgen voor stress en onzekerheid, en dat kan van invloed zijn op het al dan niet nakomen van de gemaakte omgangsafspraken. Professionals kunnen in gesprek gaan met beide ouders om te proberen er samen uit te komen. Het is voor kinderen vaak het beste als de dagen voorspelbaar zijn en de vaste omgangsafspraken gewoon doorgaan.

Vragen die je als onderlegger kunt gebruiken in je gesprek:

  • Heb je contact met de ouder die besloten heeft de omgang te stoppen?
  • Wat vindt het kind ervan?
  • Is het je duidelijk waarom de andere ouder besloten heeft om de omgang te stoppen?
  • Heeft het stopzetten van de omgang te maken met angst voor het coronavirus?
  • Kun je daarover met de andere ouder in gesprek?
  • Wat heeft de andere ouder nodig om de omgang wel plaats te laten vinden?
  • Hoe gaat de ouder die de omgang stopt ervoor zorgen dat het kind veel contact heeft met de andere ouder?

Alternatieven aandragen voor de korte termijn

Als het niet lukt om er samen uit te komen, probeer dan te bedenken wat in deze situatie het beste is voor het kind. Helpt het om ergens anders af te spreken? Misschien is er iemand uit het netwerk die daarbij kan helpen? Je kunt ook voorstellen het contact in te vullen op een alternatieve manier, bijvoorbeeld door videobellen. Probeer de situatie vanuit een flexibele, creatieve houding te benaderen.

Als er geen goede oplossing is

Soms lukt het niet om een acceptabele tijdelijke oplossing te vinden. De ontstane situatie is dan echt in strijd met het belang van het kind. Overleg dan met een collega. Ziet die nog opties? Of is overleg met de jeugdbescherming of de rechtbank noodzakelijk?

Ouders online begeleiden bij een conflict 

Je kunt via videobellen met ouders een hulpverleningsgesprek voeren. Het grote verschil met een gesprek in levenden lijve is dat er meer afstand is tussen beide partijen. Soms maakt dit het gesprek gemakkelijker, maar soms juist ook niet. Lees meer over online zorg of afstand.

Tips voor een goede voorbereiding voor een online hulpgesprek:

  • Maak vooraf duidelijke afspraken met de ouders over het gesprek. Spreek af wanneer de microfoon of camera aan of uit moet. Spreek ook af wie bepaalt wanneer iemand het woord krijgt.
  • Probeer te voorkomen dat je als boodschapper wordt ingezet tussen beide ouders. Maak vooraf duidelijk wat jouw rol is.
  • Vraag ouders het gesprek voor te bereiden. Vraag hen bijvoorbeeld welk doel ze met het gesprek willen bereiken en welke vragen ze hebben. Vraag hen ook naar momenten waarop de communicatie met de andere ouder goed was verlopen.
  • Bij dreigende escalatie kun je vragen aan de ene ouder om even in de 'wachtkamer'te gaan zitten. Dit kan door de camera en het geluid uit te schakelen. Dat is zichtbaar voor de andere gespreksdeelnemers. Zo kunnen beide ouders om beurten hun zorgen en oplossingen met je delen.
  • Het kan voor jezelf als hulpverlener ingrijpend zijn dat een ernstig conflict via jouw beeldscherm in jouw persoonlijke omgeving wordt 'uitgevochten'. Probeer voor jezelf hier op voorbereid te zijn, door bijvoorbeeld:
    • je achtergrond tijdens beeldbellen te anonimiseren.
    • het gesprek samen met een collega te doen.
    • het onlinegesprek vanaf kantoor te doen.
    • voor jezelf een grens te bepalen tot wanneer je het gesprek voort laat duren.
    • na het gesprek een afspraak te maken met een collega om erover te praten.

Handige links

Aanbod

Het Kenniscentrum Kind en Scheiding voert via Zoom gesprekken met ouders en professionals met vragen. Deze gesprekken worden gevoerd met de maatschappelijk deskundigen. Er sluit een advocaat, mediator, psycholoog of stiefcoach aan.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies