Leven en werken met het coronavirus

Contact en omgang op school

Laatste actualisatie: 25 februari 2021

Het primair onderwijs en de kinderopvang zijn alweer wat langer open. Het voortgezet onderwijs gaat vanaf 1 maart weer fysiek les geven. Door de anderhalve meter maatregel zal het alleen niet overal mogelijk zijn om direct alle leerlingen alle dagen les te geven. De buitenschoolse opvang (bso) blijft voorlopig gesloten. Op deze pagina lees je de regels over omgang met leerlingen, ouders en personeelsleden op scholen.

Algemene informatie voor professionals

Het is belangrijk dat je als professional op de hoogte bent van de algemene maatregelen. Lees de Algemene informatie voor alle professionals. Stel daarnaast de vijf principes centraal in je handelen.

Vijf centrale principes

Ook in deze periode is het nodig jongeren en hun ouders passende ondersteuning te bieden, zodat zij zich zo veerkrachtig mogelijk blijven ontwikkelen. De volgende principes staan daarbij centraal:

  1. Geef tijd om terug te veren
  2. Luister eerst
  3. Help in het hier en nu
  4. Plak geen nieuwe labels
  5. Vertrouw op relaties

Lees meer over de vijf principes en helpende vragen bij dilemma’s:

Het ministerie van OCW heeft met de onderwijsraden het servicedocument COVID-19 gepubliceerd. Het bevat handvatten voor schoolbesturen over onder andere onderwijsorganisatie, onderwijstijd, leerplicht, en samenwerking met de GGD.

Basisscholen (po)

De basisscholen zijn weer open. De PO-Raad en bonden hebben voor scholen twee protocollen opgesteld: een protocol voor het reguliere basisonderwijs en een protocol voor het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs. De protocollen behandelen praktische aspecten van veiligheid en hygiëne.

Anderhalve meter afstand

Het RIVM stelt dat de gezondheidsrisico’s voor kinderen beperkt zijn. De Britse mutatie is ook niet gevaarlijker voor kinderen. Hoewel deze mutatie besmettelijker is dan het oorspronkelijke virus, spelen kinderen nog steeds een kleine rol in de verspreiding van het virus. Kinderen in het basisonderwijs hoeven daarom onderling geen anderhalve meter afstand te bewaren. Ook tussen kinderen (tot en met 12 jaar) en volwassenen hoeft geen anderhalve meter afstand gehouden te worden. 

Volwassenen houden altijd anderhalve meter afstand tot elkaar. Dat geldt in de school voor onderwijspersoneel, maar ook voor het contact met ouders. Een uitzondering kan gemaakt worden voor onderwijspersoneel wanneer nabij contact voor de werkzaamheden noodzakelijk is.

Cohortering 

Het wordt geadviseerd vanaf de middenbouw klassen te verdelen in subgroepjes. Dit noemen we cohortering. Wanneer het contact tussen deze subgroepen beperkt wordt, is er een kleinere kans op besmettingen. Het voordeel hiervan is dat bij besmettingen misschien niet de hele klas in quarantaine hoeft.

Ga bij cohortering uit van:  

  • vaste klassenindelingen
  • groepjes van vijf in de middenbouw
  • kleinere groepjes of koppels in groep 7 en 8
  • de ruimte zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Het is niet nodig het aantal leerlingen per klas vanwege ruimtegebrek te beperken.
  • accurate registratie van de klassenindeling, subgroepen en presentie

Scholen dienen in en rond het gebouw alles te doen om contactmomenten te beperken. Denk bijvoorbeeld aan maatregelen als éénrichtingsverkeer in de gangen.

Mondkapjes

Personeel dat lesgeeft aan groep 7 of 8 wordt geadviseerd een mondneusmasker of face-shield te dragen. Voor andere groepen hoeft dit niet, al mag het natuurlijk wel, bijvoorbeeld bij de verzorging van de jongere leerlingen.

Scholen worden geadviseerd te overwegen om ook leerlingen van groep 7 en 8 mondneusmaskers te laten dragen, wanneer zij zich binnen de school voortbewegen en geen afstand kunnen houden van andere klassen. Het mondneusmasker kan af,wanneer leerlingen een vaste zit- of staanplaats hebben binnen de school.

Klas in quarantaine

Bij één positieve test bij een leerling of leraar, moet de hele klas in quarantaine en dient iedereen zich te laten testen op de vijfde dag. Wie negatief test, mag weer naar school. Kinderen die zich niet willen testen, moeten tien dagen in quarantaine. Op termijn komen voor leraren sneltesten beschikbaar. 

Wanneer een school cohortering hanteert, kan in overleg met de GGD bekeken worden of een deel van de leerlingen niet in quarantaine hoeft. 

Bij quarantaine dient de school rekening te houden met:

  • communicatie naar ouders en leerlingen
  • onderwijsaanbod en afstandsonderwijs
  • afstemmen met bestuur, eventueel andere scholen en gemeente

Bso gesloten

De bso blijft voorlopig gesloten. De bso is enkel open voor noodopvang. Recht op noodopvang hebben leerlingen:

  • met tenminste één ouder/verzorger met een cruciaal beroep.
  • in een kwetsbare of mogelijk onveilige (pleeg)gezinssituatie.

Lees meer over noodopvang tijdens de lockdown.

Verdere maatregelen

  • Op school vindt alleen onderwijs en (onderwijsondersteunende) zorg plaats. Andere activiteiten zoals teamoverleggen vinden online en op afstand plaats.
  • Zorg voor gespreide begin-, pauze- en eindtijden. Scholen maken zelf de afweging op welke manier dit georganiseerd wordt om contactmomenten tussen leerlingen, ouders en onderwijspersoneel te beperken.
  • Kinderen worden door één ouder of verzorger gebracht en gehaald.
  • Kinderen van hogere groepen komen zoveel mogelijk zelf naar school en gaan zoveel mogelijk zelf naar huis.
  • Om contactmomenten tussen ouders en leerlingen te beperken, dient het schoolplein ingedeeld te worden in verschillende ophaal- en brengzones.
  • Ouders/verzorgers wordt gevraagd om bij brengen en halen ook buiten mondneusmaskers te dragen.
  • Organiseer buitenspelen alleen met de eigen klas, dus zonder andere klassen.
  • Er mag zowel buiten als binnen gegymd worden. Kleedkamers en douches in externe sportaccommodaties kunnen open blijven voor bewegingsonderwijs. Lees de antwoorden op veelgestelde vragen over gymles.
  • Het dringende advies is om in Nederland te blijven en niet op reis te gaan. Voor vluchten en veerdiensten vanuit het Verenigd Koninkrijk geldt een vlieg- en aanmeerverbod. Voor vluchten uit Zuid-Afrika en landen in Zuid-Amerika geldt ook een vliegverbod. Kijk voor meer informatie op Rijksoverheid.nl.
  • Leerkrachten en ouders die terugkomen uit een land met code oranje of rood, moeten bij thuiskomst 10 dagen in quarantaine. Voor leerlingen in het basisonderwijs geldt dit niet. Zij mogen gewoon naar school. Behalve wanneer zij terugkomen uit een land waar de Britse mutatie van het coronavirus (SARS-COV-2 VUI) is uitgebroken. Dan dienen ook jonge kinderen 10 dagen in thuisquarantaine te gaan. 
  • Wanneer ouders vanwege een buitenlandse reis in quarantaine zitten, maar hun kinderen naar school gaan, mogen deze ouders hun kinderen niet zelf brengen.
  • Goed ventileren is belangrijk om de kans op verspreiding van virussen, zoals corona, te verkleinen. Lees op lesopafstand.nl meer over ventileren op school.
  • De gemeente organiseert het leerlingenvervoer in het (speciaal) basisonderwijs zoals altijd. Lees meer over de protocollen voor leerlingenvervoer
  • De school let er op dat leerlingen zich houden aan de algemene maatregelen.
  • Na school gaat iedereen direct naar huis of, in het geval van noodopvang, de bso.
  • Scholen wordt sterk afgeraden ouders of andere volwassenen op school toe te laten. Als toch volwassenen de school binnen treden moet een gezondheidscheck plaatsvinden.
  • Scholen melden zich bij de GGD wanneer er sprake is van één of meer bevestigde besmettingen.
  • Geadviseerd wordt om vooraf een eigen stappenplan op te stellen voor het reageren op een besmetting of uitbraak op school. Stem dit vooraf af met de GGD.
  • Lees de handreiking over het uitbraakonderzoek dat de GGD hanteert voor kindercentra en basisscholen.

Voortgezet onderwijs (vo)

Het voortgezet onderwijs gaat op 1 maart weer open. Scholen dienen leerlingen minimaal 1 dag in de week fysiek onderwijs te geven. Scholen vullen zelf in hoe ze dit vorm gaan geven.

Leerlingen en onderwijspersoneel in het voortgezet onderwijs moeten anderhalve meter afstand tot elkaar houden. Dus ook leerlingen onderling. De werkplekken in de klas staan ook op anderhalve meter afstand van elkaar. Door de afstandsmaatregel tussen leerlingen zullen op de meeste scholen niet alle leerlingen tegelijk aanwezig kunnen zijn. Scholen kunnen zelf bepalen hoe ze zorgen dat iedere leerling minimaal 1 dag fysiek les krijgt in de week. 

De VO-raad heeft een protocol gepubliceerd voor onderwijs op middelbare scholen in coronatijd. 

Cohortering

Het wordt geadviseerd klassen te verdelen in subgroepjes. Dit noemen we cohortering. De anderhalvemetermaatregel blijft dan nog wel van toepassing. Wanneer het contact tussen deze subgroepen beperkt wordt, is er een kleinere kans op besmettingen. Het voordeel hiervan is dat er bij een besmetting misschien niet de hele klas in quarantaine hoeft, maar alleen de subgroep.

Een mogelijkheid bij cohortering is om koppelsvan twee leerlingen te maken. Zij hoeven dan ook geen anderhalve meter afstand tot elkaar te bewaren. Het is de bedoeling deze koppels voor een langere termijn aan te houden.

Een accurate registratie is belangrijk bij cohortering. Denk aan het registreren van subgroepjes, koppels en presentie.

Mondkapjes

In het voorgezet (speciaal) onderwijs dragen leerlingen en leerkrachten niet-medische mondkapjes buiten de les. Het gaat om situaties waarbij leerling en onderwijspersoneel geen anderhalve meter afstand kunnen houden, zoals op gangen en in aula's. Als de leerlingen en leerkracht in de klas op voldoende afstand zitten, mogen de mondkapjes weer af. Bij gym, toneel, dans en bepaalde vormen van praktijkonderwijs hoeft geen mondkapje gedragen te worden.

Sneltesten

In het voortgezet onderwijs wil men gaan beginnen met sneltesten. De sneltest heeft als doel om snel te zien wie nog meer besmet is geraakt, wanneer er een besmetting is geconstateerd. Het gaat om risicogericht testen waarbij iedereen wordt getest die minimaal één lesuur in dezelfde ruimte verbleef als een besmette persoon.

Deelnemen aan de sneltest is vrijwillig. Scholen informeren de ouders en verzorgers over de start met het sneltesten op school. Daarbij is vooraf expliciet toestemming nodig van ouders en verzorgers van leerlingen tot en met 16 jaar. Leerlingen ouder dan 16 jaar mogen zelf bepalen of zij meewerken aan de sneltest. Ook hen wordt expliciet om toestemming gevraagd. Bij goedkeuring van de ouders en verzorgers, is het op het moment van de test alsnog aan de leerling zelf om wel of niet deel te nemen. Zij hebben recht om te weigeren, zonder dat dit gevolgen oplevert.

Lees meer op Rijksoverheid.nl

Maatregelen voor het voortgezet onderwijs

  • Het dringende advies is om in Nederland te blijven en niet op reis te gaan. Voor vluchten en veerdiensten vanuit het Verenigd Koninkrijk geldt een vlieg- en aanmeerverbod. Voor vluchten uit Zuid-Afrika en landen in Zuid-Amerika geldt ook een vliegverbod. Kijk voor meer informatie op Rijksoverheid.nl.
  • Leerkrachten, ouders en kinderen die terugkomen uit een land met code oranje of rood, moeten bij thuiskomst tien dagen in quarantaine. Voor kinderen die vanwege deze quarantaine niet naar school kunnen, hoeft de school geen verzuimmelding te maken. Scholen moeten zoveel mogelijk overleggen met ouders en leerlingen over het thuisonderwijs tijdens de thuisquarantaine.
  • Naast mondkapjes zijn er geen persoonlijke beschermingsmiddelen nodig op school.
  • Voor vragen en richtlijnen over gymles, kijk op deze pagina.
  • De reguliere leerplicht is van kracht. Dat betekent dat leerlingen zowel het fysieke onderwijs als het online onderwijs verplicht zijn te volgen.
  • Goed ventileren is belangrijk om de kans op verspreiding van virussen, zoals corona, te verkleinen. Lees op lesopafstand.nl meer over ventileren op school.
  • Leerlingen komen nog steeds zoveel mogelijk met de fiets of lopend naar school om de druk op het openbaar vervoer te verminderen. Scholen maken afspraken met de regionale vervoerder over het gebruik van openbaar vervoer. Scholen die dagelijks minder dan 100 leerlingen met het OV naar school krijgen, zijn - na eenmalige afmelding bij de vervoerder - uitgezonderd van deze afspraken. Bekijk hier het afsprakenkader Veilig Vervoer VO
  • Scholen melden zich bij de GGD wanneer er sprake is van één of meer bevestigde besmettingen.  

Vragen van leerlingen en antwoorden daarop vind je bij de informatie voor jongeren over de middelbare school.

Voortgezet speciaal onderwijs (vso)

Het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en het praktijkonderwijs (pro) gaan weer open voor alle leerlingen.

Voor leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs geldt dat anderhalve meter afstand gehouden moet worden waar mogelijk. Het zal niet altijd mogelijk zijn bij deze groep leerlingen. Daarom wordt er zoveel mogelijk afstand gehouden in de school. Door looproutes in school te hanteren wordt ook aan de afstandsregel bijgedragen. 

Voor veel scholen zal het niet mogelijk zijn om alle leerlingen te ontvangen, omdat er rekening gehouden moet worden met anderhalve meter afstand. Het streven is dat leerlingen zo vaak mogelijk fysiek onderwijs krijgen, tenminste 1 dag in de week. Scholen zullen keuzes moeten maken en zelf bepalen welke kinderen en hoe vaak zij fysiek les krijgen. Examenleerlingen, leerlingen in een kwetsbare positie en leerlingen die praktijkgerichte lessen volgen, zijn in het bijzonder gebaat bij onderwijs op school.

De PO-raad en bonden hebben een protocol voor het voortgezet speciaal onderwijs gepubliceerd.

Cohortering

Het wordt geadviseerd klassen te verdelen in subgroepjes. Dit noemen we cohortering. De anderhalvemetermaatregel blijft waar mogelijk nog wel van toepassing. Wanneer het contact tussen deze subgroepen beperkt wordt, is er een kleinere kans op besmettingen. Het voordeel hiervan is dat er bij een besmetting misschien niet de hele klas in quarantaine hoeft.

Een mogelijkheid bij cohortering is om koppels van twee leerlingen te maken. Zij hoeven dan ook geen anderhalve meter afstand tot elkaar te bewaren. Het is de bedoeling deze koppels voor een langere termijn aan te houden.

Een accurate registratie is belangrijk bij cohortering. Denk aan het registreren van subgroepjes, koppels en presentie.

Mondkapjes

In het voorgezet (speciaal) onderwijs dragen leerlingen en leerkrachten niet-medische mondkapjes buiten de les. Het gaat om situaties waarin leerlingen en onderwijspersoneel geen anderhalve meter afstand kunnen houden, zoals op gangen en in aula's. Als de leerlingen en leerkracht in de klas op voldoende afstand zitten, mogen de mondkapjes weer af.

Voor sommige leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs is het dragen van een mondneusmasker niet realistisch. Bijvoorbeeld bij leerlingen die vanwege hun beperking en/of zorgbehoefte sterk afhankelijk zijn van nabijheid en/of gelaatsuitdrukkingen. Het is aan de schoolleiding om in overleg met de MR te bepalen voor welke leerlingen het dragen van een mondneusmasker reëel is.

Zorg op school

De medische protocollen die gangbaar zijn binnen de school, blijven gewoon gelden. Voor medisch handelen/zorgverlening, zoals ADL of toiletgang ondersteuning, worden extra persoonlijke beschermingsmiddelen zoals een niet-medisch mondneusmasker geadviseerd.

Is het voor het medisch handelen of zorgverlening nodig om langere tijd in de directe nabijheid van de leerling te zijn? Dan adviseert het RIVM een chirurgisch mond-neusmasker. Dit geldt voor situaties waarin verzorgers langer dan 3 minuten, binnen 30 cm van het gezicht zijn.

Er zijn leerlingen die vanwege hun beperking en/of specifieke medische achtergrond een extra gezondheidsrisico lopen. Bij vragen of twijfel overleggen ouders/verzorgers met de behandelend arts van de leerling of de schoolgang voor hun kind in deze situatie veilig is.

Leerlingenvervoer voortgezet speciaal onderwijs

De gemeente organiseert het leerlingenvervoer voor leerlingen in het VSO weer zoals altijd. De gezondheidscheck wijst uit of een leerling vervoerd kan worden. Bij voertuigen waar de chauffeur en kinderen anderhalve meter afstand kunnen houden zijn geen extra maatregelen nodig. Als dat niet kan, draagt de chauffeur een chirurgisch mondkapje. Kinderen dragen bij voorkeur ook een mondkapje. Lees meer over de protocollen voor leerlingenvervoer.

Leerlingen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer en ook altijd met openbaar vervoer naar school gingen, kunnen dat blijven doen.

Verdere maatregelen voor het VSO

  • Op school vindt alleen onderwijs en (onderwijsondersteunende) zorg plaats. Andere activiteiten zoals teamoverleggen vinden online en op afstand plaats.
  • Voor vragen en richtlijnen over gymles, kijk op deze pagina.
  • Het dringende advies is om in Nederland te blijven en niet op reis te gaan. Voor vluchten en veerdiensten vanuit het Verenigd Koninkrijk geldt een vlieg- en aanmeerverbod. Voor vluchten uit Zuid-Afrika en landen in Zuid-Amerika geldt ook een vliegverbod. Kijk voor meer informatie op Rijksoverheid.nl.
  • Leerkrachten, ouders en kinderen die terugkomen uit een land met code oranje of rood, moeten bij thuiskomst tien dagen in quarantaine. Scholen hoeven geen verzuimmelding te doen voor kinderen die door deze quarantaine niet naar school kunnen. Scholen moeten zoveel mogelijk overleggen met ouders en leerlingen over thuisonderwijs tijdens de thuisquarantaine.
  • Scholen wordt sterk afgeraden ouders of andere volwassenen op school toe te laten. Als toch volwassenen de school binnen treden moet een gezondheidscheck plaatsvinden.
  • Scholen melden zich bij de GGD wanneer er sprake is van één of meer bevestigde besmettingen.
  • Goed ventileren is belangrijk om de kans op verspreiding van virussen, zoals corona, te verkleinen. Lees op lesopafstand.nl meer over ventileren op school.

Testen en thuisblijven

Thuisblijven

Iedereen met coronagerelateerde klachten blijft thuis en laat zich testen. En ook wanneer een contact corona heeft, kan het zijn dat je in quarantaine moet. 

Testen

Voor onderwijspersoneel geldt op dit moment dat zij voorrang krijgen bij het testen. Er wordt gekeken of het mogelijk is om voor onderwijspersoneel vaker sneltesten te gebruiken, zodat zij bij een negatieve testuitslag weer snel inzetbaar zijn.

Wil je meer weten over het testbeleid van onderwijspersoneel en het advies voor testen van kinderen en jongeren, bijvoorbeeld bij klachten of wanneer er een besmetting binnen een klas is? Kijk dan op de pagina Vragen over het testbeleid.  

Meer informatie

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies