Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Tips in het omgaan met de 'nieuwe' thuissituatie

Informatie voor ouders- laatste actualisatie: 2 april 2020

De huidige thuisblijfsituatie zorgt voor vragen bij veel ouders. Hoe ga je hier als ouder mee om? Met deze tien tips hopen we een eerste richting te geven. De komende periode worden de tips aangevuld met concrete voorbeelden om ouders en professionals verder te helpen.

Blijf kalm en geef het goede voorbeeld

Het langdurig met elkaar thuis moeten blijven is een nieuwe situatie voor iedereen. Kinderen kijken in nieuwe situaties naar hun ouders en andere rolmodellen en stemmen hun reactie af op dat voorbeeldgedrag. Blijf daarom kalm en geef het goede voorbeeld.

Samen stilstaan bij hoe het met jou en je gezin gaat kan heel goed helpen in deze tijd. Bekijk hiervoor eens de speciale Do It Together versie van Happy Hall. Hiermee creëer je letterlijk een plek in huis om even stil te staan bij jouw emoties en bij die van de andere gezinsleden.

Niet bij elkaar wel mét elkaar

Contact met anderen is voor mensen heel belangrijk en voor kinderen essentieel. Door de huidige situatie lijkt moeilijker om in contact te blijven met mensen buiten het gezin. Houd op andere wijze contact met klasgenoten, vrienden en familie. Zorg dat dit contact in verschillende activiteiten van jullie gezin voorkomt: eet samen met opa en oma via skype. Doe thuiswerk online, samen met vriendjes. Maak een gekke video voor een zieke kennis en verzend deze online. Er zijn ook veel mogelijkheden om online met elkaar spelletjes te doen. Zeker voor pubers is contact met vrienden heel belangrijk. Stimuleer ze dat op andere manieren te doen dan bij elkaar te zijn.

Praat als gezin met elkaar over de situatie en maak samen afspraken

Beantwoord met elkaar de vragen: Wat vraagt deze situatie van ons als gezin? Wat zou lastig kunnen worden en hoe lossen we dat dan op? Wat vinden we belangrijk om samen af te spreken? Doe dit zo veel mogelijk samen met je kinderen.

Bereid jezelf voor op lastige momenten. Maak bijvoorbeeld met je kind een lijst van vrienden die hij of zij kan bellen om even te kletsen. Maak samen een lijstje met anti-verveelactiviteiten en een digitale lijst met knutselideeën. Hierbij kun je natuurlijk gebruik maken van alle mooie initiatieven die aangeboden worden. Denk aan creatieve knutsel of beweegideeën, wetenschappelijke proefjes voor thuis of voorbeelden van challenges die vrienden digitaal met elkaar aangaan. Weet dat vervelende momenten en momenten met verveling nooit helemaal te vermijden zijn. Ze horen bij het gewone leven, coronavirus of niet.

Zorg voor dagritme én afwisseling

Kinderen die het naar hun zin hebben zijn gezelliger en luisteren beter. Ritme in de dag biedt rust. Voor iedereen is het goed te weten wat je kunt verwachten. Er zijn via sociale media veel initiatieven die ouders helpen bij het indelen van de dag. Zorg voor een indeling van (school)werk, beweeg-, rust-, leer en beeldschermmomenten. Plan de dag niet helemaal vol. Kinderen zijn creatief en gewend om zichzelf na schooltijd en in het weekeind te vermaken. Houd voldoende tijd vrij voor zelfstandig spelen of een spontaan plan. En de anti-verveelactiviteiten die jullie hebben afgesproken heb je achter de hand voor als het nodig is.. Kijk ook of je met elkaar taken kan doen in het huishouden, zoals samen koken, schoonmaken, de was opvouwen. Het helpt ook als daar vaak vaste momenten voor zijn.

Maak onderscheid tussen werk, school en vrije tijd

Zorg zoveel als mogelijk voor een duidelijke scheiding tussen werktijd, schooltijd en leuke tijd met de kinderen. Als je alles tegelijkertijd probeert te doen, doe je eigenlijk iedereen te kort. Een heldere scheiding tussen werktijd en vrije tijd kan zorgen voor rust. Kinderen weten wanneer ze je wel of niet kunnen storen én er zijn momenten waarop je niet alle ballen in de lucht hoeft te houden.

Maak, als dit in jouw situatie kan, afspraken over werktijden en een afwisselende taakverdeling voor werken en zorgtaken met je partner, een steun- of buurgezin en je werkgever. Als kinderen wat ouder zijn, dan kun je jouw werktijd misschien combineren met hun schooltijd. Zorg wel dat je beschikbaar bent voor schoolse vragen en dat er geen belangrijke telefoongesprekken tussendoor komen. Krijg je zo’n gesprek wel, zeg dan tegen de beller 'Ik help m’n kind even met schoolwerk, ik bel zo terug!’ of tegen je kind 'Dit telefoontje is belangrijk voor mijn werk, ik kom zo bij je terug, oké?'.

Realistische verwachtingen hebben

De huidige situatie brengt allerlei vragen en onzekerheden met zich mee. Dit heeft invloed op jou en alle leden van je gezin. Je doet al heel veel als je met je gezin over de situatie praat, met elkaar plannen maakt, werkt aan rust voor jezelf en je gezin. Houd er rekening mee dat van al die plannen soms niet alles uitkomt. Dat is niet erg. Zonder corona liep het ook wel eens anders dan je van plan was.

Kortom heb realistische verwachtingen, wees flexibel en deel je zorgen. Maar vooral: wees mild voor jezelf en anderen.

Schoolwerk

Je hebt nu als ouder de taak om je kinderen te begeleiden bij het schoolwerk. Hierbij schakel je veel en snel tussen verschillende andere taken binnen het gezin. Dit vraagt veel van jou als ouder en ook van jouw kinderen. Gun jezelf voldoende tijd om te schakelen tussen alles wat je moet én wil doen. En onthoud, in de eerste plaats ben jij ouder van jouw kinderen!

Kinderen hebben het meest behoefte aan hun ouder(s) in deze nieuwe realiteit. Natuurlijk is het belangrijk dat je jouw kinderen begeleid bij hun schoolwerk, maar nog belangrijker is dat jij er als ouder voor ze bent. Luister naar ze, knuffel ze en steun ze. En lukt schoolwerk een dag wat minder? Dan pakken jullie het de dag erna weer op. 

Lees ook de tips om goed met thuisonderwijs aan de slag te gaan. 

Zorg goed voor jezelf en elkaar

Als ouder is het altijd belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. In deze situatie is dat nog veel belangrijker, maar misschien wel lastiger dan normaal. Sta hier bij stil. Wat betekent goed voor jezelf zorgen voor jou? En hoe zorg jij dat je daar zo goed mogelijk aan toe komt? Iedereen heeft momenten en dingen voor zichzelf nodig. Spreek hierover met elkaar en geef aan ieder aan wat je fijn hierin vindt. Geef elkaar aan wat je hierin fijn vindt. Houd hier vervolgens zo goed mogelijk rekening mee bij het maken van plannen en lijstjes met activiteiten.

Zoek én bied steun

Probeer niet alles alleen op te lossen. Een situatie als deze is beter te behappen door dit samen te doen. Vraag anderen hoe zij met bepaalde knelpunten omgaan en leer van elkaar. Humor helpt. Plan indien nodig ‘stoom afblaas telefoontjes’ met vrienden of kennissen. Als je zo’n telefoongesprek voert, let er dan op dat je kinderen niet in de buurt zijn en je kunnen horen óf wees je ervan bewust dat de kinderen kunnen meeluisteren. 

Steun vragen is niet makkelijk en steun bieden ligt niet altijd voor de hand. Lang niet iedereen heeft een ondersteunend netwerk. Denk jij dat een gezin in jouw omgeving wel wat hulp kan gebruiken? Stuur dan een appje, bel aan of doe een kaartje in de bus. Laat weten dat ze er niet alleen voor staan en dat opvoedknelpunten horen bij deze uitzonderlijke situatie. Kijk naar elkaar om en steun elkaar als dat nodig is.

Ken jij ouders die de Nederlandse taal niet goed beheersen? Verwijs hen dan naar de ‘opvoedtips in onzekere tijden’, beschikbaar in het Arabisch, Engels, Spaans en Turks. Deze informatie is ook in het Nederlands beschikbaar.

Laat de kinderen meedenken en helpen

Kinderen vinden het leuk om te helpen en mee te denken met hun ouders en komen hierbij vaak met onverwachte oplossingen. Hen betrekken is ook goed voor hun ontwikkeling en het helpt ze om beter met moeilijke dingen om te gaan. Weet daarbij dat kinderen meer geneigd zijn om mee te werken aan activiteiten die ze mee hebben verzonnen. Denk aan het gezamenlijk opstellen van dagritme/structuur, de activiteiten en de gezinsregels. Laat kinderen ook, eventueel met jouw hulp, hun eigen dagindeling maken.

Benoem wat er goed gaat en vier dit

Vertel elkaar aan het eind van de dag wat je leuk vond aan de dag en wat er goed ging. Wat waren de lichtpuntjes van die dag? We doen dit allemaal voor het eerst, met alle uitdagingen die daarbij horen. Oog hebben voor wat er goed gaatr en dit vertellen geeft een goed gevoel. De benoemde lichtpuntjes kunnen het uitgangpunt zijn voor de komende tijd.

Vier de succesvolle momenten als onderdeel van jullie thuis-school-werk-schema. Zorg voor een bijzonder ontbijt, maak een dansje met elkaar, verras elkaar met een lief briefje onder het hoofdkussen of lees een extra boekje of hoofdstuk voor.

Tot slot: Vertrouw op de veerkracht van je kinderen

Kinderen zijn over het algemeen heel veerkrachtig. Daarvoor hebben zij de liefdevolle steun van een volwassene nodig. Een volwassene die hun vragen serieus neemt en beantwoordt, die zorgen wegneemt en het goede voorbeeld geeft. Kinderen die op deze manier gesteund worden kunnen over het algemeen goed genoeg omgaan met veranderingen. Investeer juist in deze periode in de band met je kind met knuffels, liefde en aandacht.

Vragen?

Heb je specifieke vragen, mail deze dan naar coronavirus@nji.nl.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies