Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Antwoord geven op vragen van kinderen en jongeren

Laatste actualisatie: 30 juli 2020

We leven in een onrustige tijd. Ook kinderen krijgen veel mee over de coronasituatie. Hoe reageer je op nieuws over het coronavirus waar je kind bij is? Hoe reageer je op vragen van je kind? En hoe sluit je goed aan bij de leeftijd en ontwikkeling van jouw kind? Elk kind is anders en ontwikkelt zich op zijn tempo. De leeftijden die we per fase aangeven, zijn een gemiddelde.

Baby’s (0-1 jaar)

Baby’s voelen de stress of spanning van hun ouders. Je kunt dit merken, als ze bijvoorbeeld onrustig zijn of meer huilen. Probeer daarom zoveel als mogelijk lichamelijk en in je hoofd rustig te zijn als je met je baby bezig bent. Vermijd moeilijke gesprekken met anderen als je baby in de buurt is, plan die het liefst als de baby slaapt of als er iemand anders bij je baby is. 

Als je last hebt van stress of spanning probeer dan, bijvoorbeeld tijdens een slaapje van de baby, tot rust te komen door iets wat jou helpt. Ga even slapen, bewegen of met iemand bellen, waardoor je weer wat meer opgeladen bent. Zie de pagina gezond blijven voor meer tips.

Dreumes (1-2 jaar)

Een dreumes stelt waarschijnlijk zelf geen vragen over corona. Je kindje kan het bijvoorbeeld wel raar en vervelend vinden om opa en oma niet te knuffelen. Het kan ook zijn dat hij ongeduldiger wordt of slechter gaat eten of slapen. Benoem wat er anders is en vertel erbij dat dat weer overgaat. Meer informatie is niet nodig. Vertel een dreumes bijvoorbeeld dat opa of oma hem nog steeds even lief vindt, maar dat we niet knuffelen en dat bij elkaar in de buurt komen nu niet mag. Dit geldt natuurlijk ook voor een ander geliefd persoon die in de risicogroep valt.

Peuter (2-4 jaar)

Een peuter kent alle gevoelens die volwassenen ook hebben, maar kan deze nog niet goed uiten. Ook halen peuters gevoelens soms door elkaar, zoals boos en angstig. Kijk goed naar je kind en probeer te ontdekken welke gevoelens er achter zijn gedrag zitten. Het gedrag van je kind kan soms eigenlijk een ‘vraag’ zijn. Je peuter reageert bijvoorbeeld nors en boos, maar wil daarmee misschien zeggen dat hij niet begrijpt waarom hij opa en oma niet mag zien. Bespreek wat je ziet en verwoord én erken het gevoel of de vraag van je kind.

Een oudere peuter begint ook vragen te stellen. Er komen ook ‘waarom-vragen’. Geef zo goed mogelijk antwoord. Besef tegelijkertijd ook dat peuters graag oefenen met het interessante woordje ‘waarom’. Uitgebreide uitleg is niet nodig. Het gaat er vooral om dat je reageert op wat je kind vraagt en dat je rust uitstraalt.

Voorbeelden

Vraag: Mag ik niet mee boodschappen doen?
Antwoord: Het is beter als maar één iemand boodschappen doet, dus niet samen. Daarom mag jij nu niet mee. Gek he? Zodra we weer samen naar de supermarkt mogen, mag jij weer mee.

Kleuter (4-6 jaar)

Kleuters maken vaak een eigen werkelijkheid van wat ze zien en horen. Ook kunnen kleuters van alles verzinnen, waarin ze oprecht geloven. Het onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid is niet altijd duidelijk voor kleuters. Daardoor kan een kleuter zich bedreigd of angstig voelen. Gebruik simpele woorden en kijk goed hoe je kind reageert. Ook bij kleuters is het belangrijk aandacht te hebben voor hun gevoelens. Probeer deze gevoelens te verwoorden, vertrouwen te geven en troost te bieden.

Kleuters kunnen van het ene op andere moment anders reageren. Is je kleuter het ene moment angstig of verdrietig, even later kan je kind weer vrolijk spelen. Dat is heel gewoon voor een kleuter.

Voorbeelden:

Vraag: Waarom mag mama of papa niet mee het schoolplein op of de school in?
Antwoord: Het is het meest veilig als er niet te veel grote mensen tegelijk ergens binnen bij elkaar zijn en te dicht bij elkaar komen. Daarom mogen papa's en mama's nu niet naar binnen in de school en zeggen we buiten gedag.

Vraag: Word ik ook ziek? Worden papa/mama ziek?
Antwoord: Kinderen worden niet snel ziek van corona. Soms wordt een kind ziek, maar dan is dat meestal maar een beetje. Het is heel belangrijk om goed je handen te wassen en thuis te blijven. Dan worden minder mensen ziek. Papa en mama doen dat ook. Zo doen we er alles aan om niet ziek te worden.

Schoolkind (6-12 jaar)

Vanaf groep 3 maken kinderen al beter het onderscheid tussen wat ze zien en horen en hun eigen situatie. Geef je kind informatie en uitleg, maar niet te veel. Kijk goed wanneer je kind er behoefte aan heeft. Schoolkinderen stellen dezelfde soort vragen als de kleuters, maar je kind heeft misschien ook vragen over corona.

Voorbeelden:

Vraag: Wat is corona? Waar komt corona vandaan?
Antwoord: Laten we samen naar een filmpje kijken. Daarin leggen ze het heel goed uit. Na het kijken: Snap je wat er verteld werd? Heb je nog vragen?

Vraag: Waarom moeten we onze handen wassen?
Antwoord: Slimme mensen zijn bezig een medicijn te maken. Medicijnen die ervoor zorgen dat mensen geen corona meer krijgen. Dat heet een vaccin. En ze maken medicijnen om mensen met corona beter te maken. Maar deze medicijnen zijn er nu nog niet. Corona kan nu nog van de ene mens naar de andere mens gaan. Daarom moeten we goed de handen wassen en anderhalve meter afstand houden. Het virus kan dan niet naar andere mensen gaan. Er worden dan minder mensen ziek.

Meer vragen en antwoorden voor kinderen.

Puber (12-18 jaar)

Voor pubers was deze coronatijd enorm lastig. Pubers zijn bezig het leven te ontdekken. Ze willen eropuit, nieuwe mensen ontmoeten. Jongeren willen ergens bij horen en zich los maken van hun ouders. Dat kon tot nu toe allemaal niet. Maar gelukkig inmiddels weer veel meer. Er is veel bekend over de hersenontwikkeling van pubers. Het deel van de hersenen dat rationeel inzicht geeft in gevolgen van gedrag is nog niet volgroeid. Pubers overzien niet de gevolgen van wat ze doen of niet doen en zijn impulsief. Tegelijkertijd zijn ze creatief en kunnen komen tot nieuwe oplossingen als ze zich maar gemotiveerd voelen. Praten met pubers is voor ouders in deze periode vaak lastig en spitsroeden lopen, zeker als je je als ouder ook onzeker voelt. Maar ook voor pubers geldt dat de aanwezigheid en steun van ouders enorm belangrijk en onmisbaar is.

Benut de momenten waarop je kind met je wil praten en je nodig heeft. Praten met elkaar werkt het beste tussendoor, tijdens een wandeling of samen eten koken of klussen. Echt luisteren en begrip tonen zijn dan het belangrijkste. Sta ervoor open hoe lastig het is voor je kind. Laat je oordeel achterwege, geef wat extra uitleg als je kind daar behoefte aan heeft.

Voorbeelden:

Vraag: Waarom moet ik anderhalve meter afstand tot volwassenen houden? Jongeren worden toch niet ziek?
Antwoord: Kinderen en jongeren worden meestal niet of maar een beetje ziek. Onderling hoeven jullie nu ook geen anderhalve meter afstand meer te houden. Je kunt wel anderen besmetten zonder dat je jezelf ziek voelt en volwassenen kunnen hier heel ziek van worden. Mensen worden ziek als ze het virus van andere mensen krijgen, vooral door direct contact. Dit gebeurt als we elkaar een hand geven of dicht bij elkaar staan. Jij moet je dus ook aan de maatregelen houden om je omgeving te beschermen.

Meer vragen en antwoorden voor jongeren.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies