Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Veelvoorkomende vragen van gescheiden ouders over de omgangsregeling

Laatste actualisatie: 26 juni 2020

Omgang nu de maatregelen versoepeld zijn

Mijn ex-partner is verkouden. Mijn kind wil graag naar hem toe. Kan dat? 

Volgens de algemene adviezen van de Rijksoverheid kan een bezoek niet doorgaan als een of meer van de betrokkenen ziek zijn. Met ziek zijn bedoelen we: verkoudheidsklachten (hoesten of keelpijn of een loopneus of een neusverkoudheid) of plotseling verlies van reuk of smaak of verhoging of meer dan 38 graden koorts en/of benauwdheidsklachten. Onder betrokkenen verstaan we: het kind, een ouder of een andere huisgenoot. Het is op dit moment het verstandigst om het bezoek even uit te stellen totdat jouw ex-partner en andere betrokkenen 24 uur klachtenvrij zijn. Probeer het contact op een andere manier vorm te geven, bijvoorbeeld door middel van videobellen, FaceTimen of ‘raambezoek’. 

Mijn kind is verkouden, kan de omgang dan doorgaan? 

Kinderen van 0 tot en met 6 jaar (kinderopvang en groep 1 en 2 van het basisonderwijs) mogen met verkoudheidsklachten zonder koorts gewoon contact hebben met beide ouders. Voorwaarde is wel dat ze, niet in het bron- en contactonderzoek zitten van iemand die positief is getest op het coronavirus of een gezinslid hebben met klachten die passen bij corona. 

Indien kinderen vanaf 7 jaar verkoudheidsklachten hebben, maar geen koorts, dan is het verstandiger elkaar even niet te bezoeken. Het is mogelijk om kinderen te laten testen op het coronavirus, dat is zeker van belang als ze contact hebben gehad met iemand met corona of als andere gezinsleden corona gerelateerde klachten hebben. 

Gaat de omgangsregeling volgens bestaande afspraken gewoon door?

Ja, de omgangsregeling gaat door. De maatregelen zijn verder versoepeld en het is belangrijk om het gewone leven zo goed als mogelijk weer op te pakken. Het is belangrijk en fijn voor de kinderen om zoveel mogelijk de bestaande afspraken te volgen. Hebben jullie een co-ouderschap, dan kunnen jullie door bijvoorbeeld veranderingen in jullie werkdagen wel tijdelijk andere afspraken met elkaar maken in deze periode.

Als de omgangsregeling is uitgesproken door de rechtbank, dan blijft die van toepassing zoals deze is opgelegd. Ook hier geldt dat er natuurlijk wel rekening gehouden moet worden met de adviezen van de Rijksoverheid en de richtlijnen van het RIVM. Dat betekent dat de omgang gewoon doorgaat. Bespreek met elkaar wat de alternatieve mogelijkheden voor contact zijn, als één van jullie verkoudheidsklachten (keelpijn, hoesten of een loopneus of neusverkoudheid) of verhoging of koorts boven de 38 graden en/of benauwdheidsklachten heeft.

Mogen kinderen tijdens de omgang bij mij ook logeren bij vriendjes/vriendinnetjes?

Ja, kinderen mogen weer bij elkaar logeren. Houd je daarbij wel aan de RIVM-richtlijnen en blijf je gezonde verstand gebruiken. Overleg met elkaar over wat voor alle betrokkenen in jullie specifieke situatie de beste oplossing is en maak daar samen afspraken over.

Kinderen en jongeren mogen bij elkaar op de kamer liggen. Zij hoeven geen anderhalve meter afstand van elkaar te houden. Jongeren vanaf 13 jaar houden wel afstand van volwassenen in het gastgezin. 

In de slaapkamers geldt geen maximum aantal kinderen en jongeren. Het is belangrijk om slaapkamers goed te ventileren. Dus slapen met een raampje of de deur open en ’s morgens de kamer minimaal een half uur goed luchten. Verschoon het beddengoed na de logeerpartij of laat het kind een eigen matje en slaapzak meenemen.

Hoe wordt een begeleide omgangsregeling vormgegeven?

De omgangsregeling zoals uitgesproken door de rechtbank blijft van toepassing. Indien geen van de betrokkenen klachten heeft, is er geen belemmering voor omgang. Het is wel van belang dat iedereen de algemene hygiënemaatregelen van het RIVM in acht neemt. Denk hierbij aan handen wassen, anderhalve meter afstand tot andere volwassenen en niezen in de elleboog. Misschien is de ruimte waar jullie elkaar altijd zien op een andere manier ingericht, waardoor het bewaren van de afstand makkelijker gaat? Ook kan er een handpompje desinfecterende gel staan, of schoonmaakdoekjes voor het speelgoed.

Na het met ouders, kinderen en jongeren wegen van de fysieke en mentale gezondheid van de verschillende betrokkenen kun je samen besluiten om de omgangsregeling op een andere manier uit te voeren. Indien bijvoorbeeld een van de betrokkenen verkoudheidsklachten en/of koorts heeft, is een tijdelijk alternatief passend. In plaats van bezoek kan er bijvoorbeeld contact zijn via videobellen. Als gezinsvoogd hoef je voor dit besluit geen verzoek in te dienen bij de rechtbank.

Als mijn kinderen komen, moeten wij dan anderhalve meter afstand houden?

Nee, binnenshuis en in je eigen tuin hoef je je kinderen niet te behandelen als bezoek. Echter, als de kinderen niet bij jou staan ingeschreven, dan vormen jullie officieel geen huishouden en moeten jullie buitenshuis wel anderhalve meter afstand houden.

Het belangrijkste is om samen af te spreken hoe jullie met elkaar willen omgaan, zodat jullie lichamelijk, mentaal en sociaal gezond blijven en het coronavirus niet verspreiden. Veel factoren kunnen van invloed zijn op zo'n afweging. Zijn er bijvoorbeeld gezinsleden die tot de risicogroep behoren? Zijn er gezinsleden die zich kwetsbaar of angstig voelen en liever afstand houden? Hebben jullie naast het contact met elkaar ook nog veel contact met andere mensen? Elke situatie is anders en het is belangrijk dat iedereen zich goed bij de afspraken voelt.

Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat als iedereen gezond is en zich gezond voelt, je elkaar regelmatig kunt ontmoeten. Het is goed om af te spreken daarbij niet te veel andere contacten te hebben. Als een van de gezinsleden zich kwetsbaar voelt, is het misschien beter om je wel aan de anderhalvemeterregel te houden. Als iemand verkoudheidsklachten heeft, is het verstandiger elkaar even niet te bezoeken. Blijf je gezonde verstand gebruiken en maak nieuwe afwegingen als het nodig is.

Je ziet, het is dus maatwerk. Er is niet één antwoord mogelijk. Blijf er samen goed over in gesprek. Overleg zo nodig met anderen.

Kan ik me laten testen op corona?

Sinds 1 juni 2020 kan iedereen met klachten die passen bij het nieuwe coronavirus zich laten testen. Bel 0800-1202 voor het maken van een afspraak. Meer informatie over testen op het coronavirus vind je op Rijksoverheid.nl.

Onze kinderen wonen met een ouder bij opa en oma. Kunnen ze contact hebben met de andere ouder?

Ouderen van 70 jaar of ouder behoren tot de kwetsbare groep. Dat geldt ook voor mensen van 18 jaar en ouder met chronische hart- en long- of luchtweg aandoeningen waarvoor behandeling door de specialist nodig is, ernstige nieraandoeningen waarvoor dialyse of niertransplantatie nodig is, ernstig leverlijden, ernstige obesitas, slecht ingestelde diabetes of diabetes met secundaire complicaties, ernstige HIV, verminderde weerstand door auto-immuunziekten, het gebruik van medicijnen of chemotherapie of bestraling tegen kanker in de afgelopen 3 maanden. Deze mensen lopen een grotere kans op een ernstig beloop van een corona-infectie. Hen wordt geadviseerd om het contact met anderen zoveel mogelijk te vermijden. Als alle betrokkenen klachtenvrij zijn, dan kunnen de kinderen de andere ouder wel ontmoeten. Overleg samen of het voor de gezondheid van opa of oma verstandig is om elkaar in hun aanwezigheid te ontmoeten. Als dat niet zo is, kijk dan naar wat wel kan. Kun je bijvoorbeeld buiten afspreken?

Als opa en oma jonger dan 70 jaar en gezond zijn, dan gelden dezelfde adviezen als voor een samengesteld gezin. Als je kind, jijzelf en jullie huisgenoten geen klachten hebben, dan kunnen ouder en kind fysiek contact hebben. Overleg samen wat wenselijk is. Zo mogelijk houd je bij de andere huisgenoten anderhalve meter afstand.

Mijn kind behoort door zijn handicap tot de risicogroep. Hoe kan hij toch veilig omgang met de andere ouder hebben?

Kinderen en jongeren onder de 18 jaar worden minder besmet met het coronavirus. Bij besmetting is het beloop minder ernstig dan bij volwassenen. Dit geldt ook voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte. Een kind met een chronische ziekte zal waarschijnlijk vergelijkbaar reageren als op andere verkoudheidsvirussen. Zij lijken geen groter risico te lopen op een ernstig beloop van een corona infectie dan kinderen zonder een chronische ziekte.

Echter, een infectie met het coronavirus kan bij kinderen met een stofwisselingsziekte of epilepsie wel leiden tot ontregeling. Hierdoor kunnen aanpassingen in de behandeling nodig zijn. Bij een kind met overgewicht verloopt een coronainfectie niet ernstiger dan kinderen zonder overgewicht. Voor jongeren vanaf 16 jaar met ernstig overgewicht (BMI > 40) is dit onbekend. 

Meer informatie vind je op de website van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde.

Sommige jongeren met een beperking van 18 jaar en ouder kunnen behoren tot een groep met een verhoogde kans op een ernstig beloop. Meer informatie over deze risicogroep kun je vinden op de website van het RIVM

Er leven veel vragen onder ouders met zorgintensieve kinderen. Vera Tomassen schreef er een blog over voor Mantelmama

Reizen

Kunnen we met elkaar in de auto zitten?

Ja, dat kan. Volwassenen en kinderen/jongeren mogen bij elkaar in een auto zitten, ook als zij niet tot eenzelfde huishouden behoren of niet ingeschreven staan op eenzelfde adres. Voor jongeren vanaf 13 jaar wordt geadviseerd om een niet-medisch mondkapje te dragen.

Kunnen we samen met de trein reizen?

Iedereen mag weer in de trein, mits je gebruik maakt van een officiële zit of staplaats en iedereen een mondkapje draagt.

Mijn ex woont net over de grens in België of Duitsland. Wat nu?

Als je met de kinderen in Nederland woont en zij regelmatig naar de andere ouder in het buitenland gaan, dan gelden er voor beide ouders de regels van het land waar ze wonen.

Reizen in en door België en Duitsland toegestaan. De in- en uitreisbeperkingen zijn opgeheven, maar het kan zijn dat u aan de grens op symptomen wordt gecontroleerd. De lokale maatregelen die genomen waren tegen de verspreiding van het coronavirus zijn ook versoepeld. Daarom is de kleurcode van het land aangepast van 'oranje' (alleen noodzakelijk reizen) naar 'geel' (let op: er zijn veiligheidsrisico's).

Zie voor meer informatie Rijksoverheid.nl.

Samengesteld gezin

Hoe moeten we de omgang vormgeven in een samengesteld gezin?

In de meeste gevallen hebben kinderen beide ouders (emotioneel) hard nodig. Het is van belang voor de ontwikkeling van je kind om de omgangsregeling zoveel mogelijk door te laten gaan. Nu de maatregelen versoepeld zijn en we ons leven op een zo gewoon mogelijke wijze vormgeven, zullen ook de omgangsregelingen steeds meer normaliseren.

Kinderen onder de 13 jaar hoeven geen anderhalve meter afstand tot anderen te houden. Maak met elkaar een afweging of kinderen vanaf 13 jaar onderdeel zijn van de beide gezinnen en daarmee dat beide gezinnen een huishouden zijn. Deze kinderen kunnen dan ook in beide huishoudens leven zonder anderhalve meter afstand te houden. Binnenshuis zijn er geen beperkingen, maar als de kinderen vanaf 13 jaar niet officieel staan ingeschreven op jouw adres  en jullie geen huishouden met elkaar zijn, dan moeten zij buitenshuis wel anderhalve meter afstand van volwassenen houden.

Bespreek dit met elkaar en maak de afspraken duidelijk voor en met elkaar en voor de kinderen.

Probeer creatief te zijn in een samengesteld gezin en vanuit mogelijkheden na te denken over oplossingen. 

Andere invulling van omgang

Hoe kunnen we het videobellen het beste aanpakken?

Misschien heeft jouw kind normaal gesproken een heel weekend omgang met jou, maar kan deze omgang wegens gezondheidsklachten tijdelijk niet doorgaan. Dan is het belangrijk om het contact op een andere wijze in te vullen. Videobellen kan natuurlijk niet gedurende het hele weekend, maar misschien wel op meerdere momenten per dag. Contact maken met je kinderen via het beeldscherm of de telefoon kan op verschillende manieren. Probeer zo goed mogelijk aan te sluiten bij de leeftijd en de behoeften van de kinderen.

Voor zeer jonge kinderen (tussen de 0 en 3 jaar) is videobellen best lastig. Het is voor deze leeftijd passender om een paar keer per dag een kort contactmoment hebben, dan dat je een uur achter het scherm zit. Denk dan aan 10 tot 15 minuten. Een boekje voorlezen, een liedje zingen, kiekeboe spelen of samen naar bijvoorbeeld Sesamstraat kijken zijn mogelijkheden. De ouder bij wie het kind op dat moment is kan jou daarbij helpen. Bijvoorbeeld door jouw ‘handen’ te zijn als jij via het beeldscherm jouw kind aan het ‘kietelen’ bent.

Met schoolgaande kinderen is videobellen al wat makkelijker. Naast praten kun je natuurlijk ook samen spelletjes doen, tekenen of misschien zelfs helpen met huiswerk maken?

Het is voor kinderen belangrijk dat beide ouders de kinderen stimuleren en helpen bij het videobellen. Ook is het prettig om vaste afspraken te maken over hoe vaak en hoe lang zij videobellen met hun ouder. Soms is het voor het kind fijn om op een aparte plek contact te hebben met de andere ouder, zonder dat er mensen meeluisteren. Het is belangrijk om hiervoor te zorgen.

Soms is het voor kinderen moeilijk om met de andere ouder te videobellen. Probeer het als ouder met jouw kind voor te bereiden en samen te bedenken wat het kind kan zeggen of doen. Een andere mogelijkheid is om opa of oma te vragen bij het videobellen. Dit kan ook een andere persoon zijn waar zowel het kind als de ouder steun van ervaart.

Lees meer over tools om op afstand te communiceren.

Wat kun je nog meer doen?

Enkele ideeën:

  • Gewoon met elkaar te bellen. Je kunt ook met elkaar een gesprekje hebben, terwijl je voor het raam staat en elkaar ziet. 
  • Stuur een kaartje, een tekening of een foto per post.
  • Stuur als ouder fotootjes, filmpjes van de dagelijkse bezigheden van jullie kind naar de andere ouder. De andere ouder kan deze zo mee beleven en weet dat het goed gaat met jullie kind.
  • Een ouder brengt de helft van het spelletje 'wie is het' aan de voordeur en speelt dit met zijn kind via het scherm. Misschien zijn er ook ander soort spelletjes op deze manier mogelijk?
  • Laat de ouder een tijdje lang via het scherm het spel van het kind zien. Autootjes op de grond, trampoline springen, dansen, gek doen etc. Dit geeft de ouder een mooi beeld van waar het kind zoal mee bezig is en hoe het gaat. Het kan positief zijn om als ouder te merken dat het kind het naar zijn/haar zin heeft in contact met andere ouder.

We zijn het niet met elkaar eens

We interpreteren de regels van de Rijksoverheid anders. Wat nu?

Misschien zijn jullie het samen niet eens over de wijze waarop jullie de adviezen van de Rijksoverheid en de RIVM-richtlijnen interpreteren. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de ene ouder bij verkoudheidsklachten de kinderen thuis wil houden, terwijl de andere ouder daar wat losser in is. Hoe kom je daar samen uit? Dat kan lastig zijn. Het is verstandig om met elkaar eenzelfde kennisbron af te spreken, bijvoorbeeld de themapagina van het NJi, of de website van het RIVM. Zo gebruik je samen dezelfde informatie.  

Leg de andere ouder uit waarom je een bepaalde aanpak hanteert. Stel de ander zo nodig gerust. Vertel hoe je zorg draagt voor de veiligheid van de kinderen. Probeer vanuit een flexibele houding naar elkaar te luisteren en in het belang van jouw kinderen te redeneren. Dat betekent dat je samen blijft kijken naar dat wat nu wel kan.

Het is mogelijk dat er toch een verschil van mening blijft bestaan. Probeer die verschillen te accepteren. Kinderen kunnen daar meestal goed mee omgaan. 

Mijn ex-partner besluit eenzijdig dat omgang niet doorgaat. Wat nu?

De coronacrisis kan zorgen voor onzekerheid. Het is voor kinderen vaak het beste als dagen voorspelbaar zijn en de vaste omgangsafspraken gewoon doorgaan. Is het je duidelijk waarom je ex-partner besloten heeft om de omgang te stoppen? Heeft dit met angst voor de gezondheid te maken? Of spelen er andere redenen mee? Kun je daarover met elkaar in gesprek? Lukt dit niet, dan is het misschien prettig om een goede vriend of bekende hierbij te betrekken. Komen jullie er ook dan niet samen uit, probeer dan te bedenken wat in dit geval het beste is voor jullie kind. Misschien kun je je dan tijdelijk neerleggen bij het opschorten van de omgangsregeling? Misschien merk je dat jouw ongerustheid niet nodig is en dingen eigenlijk wel mogelijk zijn? 

Lukt het volgens jou echt niet om met de andere ouder een oplossing te vinden die in het belang van het kind is? Neem dan contact op met het wijkteam of een andere, al betrokken hulpverlener of mediator.   

Rechtszaken

De rechtszitting over onze scheiding is uitgesteld. Hoe moet het nu met de omgang?

Als er een zitting in de rechtbank nodig is voor jullie scheiding, dan kan dit nu vertraging oplopen. Ook de Rechtspraak past zijn manier van werken aan door het coronavirus. De rechtbanken, -hoven en bijzondere colleges werken door, zoveel mogelijk op afstand en met digitale middelen. Rechtszaken met procespartijen in de zittingszaal zijn beperkt weer mogelijk, als de fysieke aanwezigheid van partijen noodzakelijk is. Strafzaken, jeugd(straf)zaken en familiezaken hebben daarbij prioriteit.

Totdat jouw zaak behandeld is, blijven de voorlopige afspraken die jullie gemaakt hebben gelden. Het kan ook zijn dat de rechter een voorlopige omgangsregeling heeft bepaald. Die blijft dan gelden totdat de rechtbank jullie echtscheiding heeft behandeld.

Hoe zit het met rechtszaken over uithuisplaatsingen of ondertoezichtstellingen?

Urgente rechtszaken zoals uithuisplaatsingen of ondertoezichtstellingen gaan wél door.

Meer informatie over rechtspraak tijdens de coronasituatie.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies