Omgaan met de gevolgen van het coronavirus

Vraag en antwoord voor kinderen

Laatste actualisatie: 3 april 2020

Er is ook een pagina met informatie voor jongeren.

Over het virus

Wat is corona?

Kijk dit filmpje van de Universiteit Leiden voor het antwoord.

Hoe komt het dat het coronavirus nu over de hele wereld voorkomt?

Kijk voor een antwoord op die vraag naar dit bericht van het Jeugdjournaal.

Waarom is het belangrijk vaak je handen goed te wassen?

Virussen verspreiden zich heel makkelijk via je handen. Zonder dat je het doorhebt, zit je vaak met je handen aan je gezicht, mond of ogen. Zo kun je het virus binnenkrijgen. Door goed en vaak je handen te wassen, word je minder snel ziek. Ook zorgt handen wassen ervoor dat je ander minder makkelijk besmet. Op de site van het RIVM vind je tips over hoe je goed je handen kunt wassen. En bekijk de instructie en adviezen hieronder.

Waarom moet ik thuisblijven?

Het coronavirus verspreidt zich snel. Mensen hebben contact met elkaar en zo kunnen zij elkaar besmetten. Daarom is íedereen nodig om het coronavirus te bestrijden. Ook jij! Het lijkt erop dat kinderen niet zo snel ziek worden van het virus. En als kinderen ziek worden, hebben ze alleen lichte klachten. Bijvoorbeeld verkouden zijn of een beetje koorts. Veel mensen onderzoeken nu hoe dat precies zit. Er bestaat wél een kans dat kinderen andere mensen besmetten. Misschien wel mensen die zelf niet heel gezond zijn. Zij kunnen wel heel ziek worden van het coronavirus. We helpen alle Nederlanders, door:

  • Goed en vaak je handen te wassen.
  • Te hoesten en niezen in de binnenkant van je elleboog.
  • Papieren zakdoekjes te gebruiken.
  • Geen handen te schudden.
  • Thuis te blijven als je (een beetje) verkouden bent, keelpijn hebt, niest, kucht, hoest, benauwd bent, en/of verhoging of koorts hebt.
  • Thuis te blijven als iemand in huis verkouden is én koorts heeft en/of benauwd is.
  • Minimaal 1,5 meter afstand te houden van anderen (behalve van de mensen met wie je al in één huis woont).
  • Afstand te houden met buitenspelen. Speel op plekken waar het rustig is. 
  • Niet bij opa en oma, of de oudere buurman of buurvrouw op bezoek te gaan.

Samen zorgen we ervoor dat niet teveel mensen tegelijk in het ziekenhuis komen met het coronavirus. Als we dit niet doen, moeten te veel zieke mensen tegelijk naar het ziekenhuis. Dat kunnen de dokters, verpleegkundigen en andere mensen in het ziekenhuis niet aan. Ook zijn er dan misschien niet genoeg bedden in het ziekenhuis. Dus help jij mee?

Waarom moet ik 1,5 meter afstand houden?

Dat is om te zorgen dat mensen het coronavirus niet aan elkaar doorgeven. Als iemand hoest of niest, komen kleine druppeltjes met het coronavirus in de lucht. Die druppeltjes kun je inademen. Als je niest, komen deze druppels vaak niet verder dan ongeveer 1,5 meter. Het is ook belangrijk om geen handen te schudden. Want zo kun je een ander ook de druppeltjes geven. Wil je meer weten over niezen en een virus overdragen? Kijk dan dit filmpje van SchoolTV. Je mag wel dicht bij de mensen komen die in jouw huis wonen. Knuffelen met je vader of moeder mag dus gewoon. 

Kan ik het coronavirus krijgen door het aanraken van spullen?

De kans dat je besmet wordt met het coronavirus via spullen is kleiner dan via mensen. Maar het kan wel. Het virus kan kort overleven op spullen. Het virus overleeft goed op harde en gladde dingen, zoals een deurklink of je telefoon. Minder goed op papier en karton. Daarom is het belangrijk om vaak en goed je handen te wassen. En om af en toe bijvoorbeeld de deurklinken of je telefoon schoon te maken. 

Moet ik bang zijn voor het coronavirus?

Nee, dat hoeft niet. Het is natuurlijk logisch dat je het misschien een beetje spannend vindt, want het is een bijzondere tijd. Iedereen praat over het coronavirus: thuis, op tv en op internet. Tips om je minder zorgen te maken?  Kijk dan dit filmpje van de Universiteit Leiden.

Vooral oudere mensen of mensen die al ziek zijn, kunnen ziek worden van het coronavirus. Kinderen en jongeren krijgen vaak alleen lichte klachten, zoals verkoudheid. Ben je benieuwd hoe het is om als kind het coronavirus te hebben (en alweer beter te zijn)? Kijk dan dit filmpje op NOS Jeugdjournaal.

Alle mensen in Nederland doen hard hun best om te zorgen dat niet teveel mensen tegelijk ziek worden. Zodat het niet te druk wordt in het ziekenhuis. Iedereen helpt een handje mee. Door goed afstand van elkaar te houden, bijvoorbeeld in de supermarkt. Door zoveel mogelijk thuis te werken, als dat kan. En het belangrijkste: door thuis te blijven als je verkouden bent, moet niezen, hoest, last van je keel hebt, verhoging of koorts hebt, of benauwd bent. Als iemand in huis verkouden is, koorts heeft en/of benauwd is, blijft iedereen thuis. Samen helpen we elkaar!

Maak je je toch nog zorgen? Praat erover met je ouders, vrienden of andere mensen die belangrijk voor je zijn. Je kan ook meepraten met andere kinderen op het forum van de Kindertelefoon. Of chat of bel (0800-0432) met de Kindertelefoon.  

Waar komt het coronavirus vandaan? Zijn er wel genoeg ziekenhuisbedden? En waarom hamsteren mensen?

Benieuwd naar de antwoorden? Kijk dan dit filmpje van het Jeugdjournaal.

Meer weten over virussen, quarantaine en vaccineren?

Kijk dan de filmpjes van Topdoks.

Blijven de supermarkten open? 

Ja, dus je hoeft niet bang te zijn dat er geen eten of wc-papier meer is. Wel zijn er nieuwe regels in de supermarkten. Je moet verplicht een winkelwagen pakken, om te tellen hoeveel mensen er binnen zijn. Dit helpt ook met afstand houden. Ook kan het zijn dat je soms moet wachten voordat je naar binnen mag. Om te zorgen dat het niet te druk wordt. 

Vragen over (buiten) spelen

Kan ik nog wel buiten spelen met vriendjes?

Ja dat kan, als je 12 jaar of jonger bent. Let wel op een paar dingen:

  • Het is belangrijk dat je niet met teveel kinderen tegelijk speelt. En zorg dat er minstens 1,5 meter tussen jullie zit. Spelletjes die daar fijn voor zijn: een bal overtrappen, badmintonnen, samen fietsen, frisbeeën of een parcours rennen of skaten.
  • Heb je (een beetje) keelpijn, ben je verkouden, hoest je, nies je, heb je verhoging of koorts of krijg je weinig lucht (benauwdheid)? Dan moet je binnen blijven. Zo besmet je niet andere kinderen én hun ouders, opa of oma.
  • Heeft iemand bij jou thuis koorts, verkoudheid en/of last van benauwdheid? Dan moet iedereen thuisblijven. Je kunt dus niet buitenspelen.
  • (Video)bel van te voren met je vriendjes over deze regels. Je kunt dan afspreken welke spelletjes jullie buiten kunnen doen, met genoeg ruimte tussen jullie in.
  • Ga samen met één van je ouders naar buiten.
  • Vaders en moeders die mee zijn, houden 1,5 meter afstand van elkaar.
  • En vergeet niet om je handen te wassen als je uitgespeeld bent.

Het is lekker weer, kan ik naar het strand of het bos?

Het is beter om niet te gaan. Heel veel mensen gaan met mooi weer naar het bos of het strand. Het is dan moeilijk om 1,5 meter afstand te houden. Burgemeesters kunnen zelfs beslissen om drukke plekken te sluiten.

Je kunt wel in de tuin, op het balkon of in de straat spelen. Je mag op straat spelen met vriendjes als je 12 jaar of jonger bent. Ga je met vriendjes naar buiten? Zappsport@Home heeft een nieuw programma waarin Nederlandse topsporters je uitdagen met sportieve challenges. Je kunt meedoen door de  afleveringen te kijken op tv, YouTube, Instagram en TikTok. Kijk voor meer informatie ook naar de tips voor buiten spelen (in de vraag hierboven).

Kan ik thuis met vrienden of vriendinnen afspreken (bijvoorbeeld om te gamen)?

Ja, dat kan. Toch is het beter om thuis te blijven. Als je wel gaat gamen is het belangrijk dat je afspraken maakt en op de volgende dingen let:

  • Spreek met maximaal één of twee vrienden tegelijk af. Houd ook met gamen minimaal 1,5 meter afstand. In een kleine kamer kun je dus niet gamen met vrienden. 
  • Zorg ervoor dat iedereen zijn handen wast als hij of zij binnenkomt.
  • Spreek van te voren af dat het niet doorgaat als iemand keelpijn heeft, verkouden is, hoest, niest, verhoging of koorts heeft of weinig lucht krijgt (benauwdheid). 
  • Spreek van te voren af dat je vrienden thuisblijven als iemand bij hen thuis verkouden is, koorts heeft en/of benauwd is. Zoals de vader of moeder van je vriend of vriendin.  Als iemand bij jou thuis deze klachten heeft, moet jij thuisblijven. En mag je niemand bij jou thuis uitnodigen. Zo voorkom je dat je je vrienden besmet.
  • Als je gaat gamen: zorg ervoor dat je controllers schoon zijn. Maak ze ook weer schoon als je klaar bent.
  • Ga niet dicht bij elkaar op de bank zitten, maar zorg dat er een (grote) lege stoel tussen staat.
  • Misschien kun je afspreken om online te gamen, in plaats van af te spreken.

Lees bij het Jeugdjournaal nog eens de regels na die nu gelden.

Social media en nieuws

Wat moet ik geloven als ik verschillende berichten hoor?

Op je telefoon lees je makkelijk de laatste nieuwtjes over het coronavirus. Helaas is er ook ‘nepnieuws’. Nepnieuws kom je vooral tegen in doorgestuurde berichtjes via Whatsapp of TikTok. Deze berichtjes lijken soms heel ernstig, maar zijn niet altijd waar.

Hoe weet je of iets echt nieuws of nepnieuws is?

Als er bij het nieuws staat van wie het bericht is, bijvoorbeeld van de Universiteit Groningen, kun je op de website van de universiteit kijken of het bericht daar ook staat. Ook kun je bij andere officiële nieuwssites zien of de informatie klopt, zoals het Jeugdjournaal of Kidsweek. Of praat er met je ouders over.

Bij het Jeugdjournaal en Kidsweek werken knappe journalisten die goed nadenken over welk nieuws ze vertellen en hoe ze het jou vertellen. In dit bericht van Kidsweek leggen ze uit waarom sommige berichten niet waar zijn. Deze journalisten houden zich aan feiten. Ook proberen ze mensen niet extra bang te maken.

Wat kan ik doen als ik veel vervelende berichten lees?

Als je al dat nieuws niet fijn vindt, stop dan even met het nieuws volgen. Vertel je ouders dat je het vervelend vindt en waarom dat zo is. Of doe iets anders. Speel een spelletje, lees een boek, kijk een film, of ga even naar buiten. Afleiding met leuke dingen is voor iedereen een goede manier om met al het nieuws om te gaan.

School 

Gaat de eindtoets van groep 8 nog door?

Nee, de eindtoets gaat dit jaar niet door voor leerlingen in groep 8. Leraren en directeuren zijn nu erg druk. Ze vangen in de school kinderen op van ouders die bijvoorbeeld in het ziekenhuis werken. En ze geven alle kinderen digitaal les. Daarom heeft de minister van onderwijs besloten dat voor één keer de eindtoets van groep 8 niet doorgaat. Als het goed is heb je wel al een schooladvies voor de middelbare school gekregen van de juf of meester. Volgend jaar kijkt de middelbare school heel goed of je op het juiste niveau zit, of dat je misschien beter naar een ander niveau kan. Het laatste nieuws over de scholen vind je op de site van de Rijksoverheid.

Hoe kan ik de lessen volgen zonder laptop?

De minister van Onderwijs geeft geld uit aan nieuwe laptops of leenlaptops. Want het is belangrijk dat elk kind de online lessen van school kan volgen. Ook jij. Praat met je ouders, juf, meester of mentor. Of met iemand anders die je vertrouwt. Je kunt ook aan je ouders vragen om school te bellen. School kan jullie helpen. Zo kun je toch je schoolwerk goed doen.

Wanneer mag ik weer naar school?

Kijk dit filmpje van het Jeugdjournaal waarin premier Rutte vertelt dat de scholen tenminste dicht blijven tot na de meivakantie. 

Thuis en familie

Wat kan ik doen als ik me verveel?

Misschien vond je het in het begin nog wel leuk om thuis te blijven. Je kunt lekker tv kijken of een spelletje op de PlayStation of Xbox te spelen. Maar na een tijdje kan dit natuurlijk een beetje saai worden. Hieronder hebben we een paar leuke dingen verzameld die je kan doen als je thuis zit.

  • Het is gezond om lekker te bewegen. Spreek bijvoorbeeld met je ouders of met vriendjes of vriendinnetjes af welke oefeningen je thuis of in de tuin kan doen. Zo kan je jouw eigen gymles maken!
  • Veel vakanties gaan nu niet door. Maar... heb je al eens in je eigen huis gekampeerd? Leg je matras in de woonkamer of onder de eettafel, bouw je eigen tent met kussens en een laken en neem je zaklamp mee voor als het donker wordt.
  • Misschien heb je al huiswerk gekregen van school om thuis te doen. Als je extra wilt oefenen, kan je op de verschillende websites allerlei leuke dingen vinden, zoals kleurplaten, werkbladen en leuke spelletjes.
  • Dans mee met Kinderen voor Kinderen. Iedere dag delen ze een nieuwe video op hun YouTube-kanaal.
  • Op de website van Het Klokhuis vind je veel leuke filmpjes. Ook kun je hier je eigen game maken.
  • Bekijk de filmpjes van Freek Vonk, die voor nu even meester is. Kun je toch nog een beetje op avontuur!
  • Je kunt ook met andere kinderen online praten via Microsoft Teams. In dit filmpje leggen kinderen uit hoe het werkt.
  • Luister eens een luisterboek, bijvoorbeeld op de site van de Bibliotheek. Hier is een groot deel gratis, ook als je geen lid bent.
  • Zit hier niets tussen waar jij zin in hebt? Of heb je alles al gedaan? Je kan natuurlijk altijd tips vragen aan je ouders. Misschien willen zij op internet met jou meezoeken naar tips.
  • Of… je doet even niks! Het is helemaal niet erg om je een keer te vervelen.

Wat kan ik doen als het thuis druk is?

Het is voor iedereen wennen. Voor jou, maar ook voor je ouders. Je krijgt thuis les én de meeste ouders werken vanuit huis. Misschien hebben je ouders niet altijd tijd om met je huiswerk te helpen of om met je te spelen. Of misschien vind je het te druk in de huiskamer, nu je ouders en broers of zussen thuis zijn.

Hopelijk helpen deze tips:

  • Maak een schema met je ouders. Hoe laat sta je op? Welke schooltaken en klusjes ga je allemaal doen en hoe laat? Bij welke taken of klusjes heb je hulp nodig en wat kun je alleen doen? Plan ook pauzes in.
  • Plan tijd in om samen leuke dingen te doen. Bijvoorbeeld om 10 uur pauze: voetballen in de tuin. Of na je schooltaken koekjes bakken. Kijk ook naar de tips tegen verveling.
  • Spreek af wanneer je elkaar niet stoort. Bijvoorbeeld als jij je huiswerk maakt of als je ouders een belangrijk telefoongesprek hebben. Snap je iets niet van je huiswerk? Sla die vraag dan even over. 
  • Spreek af dat jij een eigen plek hebt waar je naartoe gaat als je alleen wilt zijn. Dit kan je kamer zijn, of een zelfgemaakte hut in huis.
  • Doe samen met je gezin het spel Happy Hall - Do it Together. Je maakt met het hele gezin een emotiekalender en doet andere korte opdrachten. Zo weet je hoe het met iedereen gaat, hoe je de ander blij kan maken en wanneer je iemand beter met rust kan laten.

Het gaat niet goed thuis. Wat kan ik doen?

De scholen zijn dicht. Soms kun je nog wel naar school of naar de BSO. Bijvoorbeeld als een van je ouders in een ziekenhuis werkt, of in een supermarkt.

De scholen zijn óók open voor kinderen die het thuis niet fijn hebben. Kinderen die een lieve papa of mama hebben, maar waar het nu helaas niet gezellig is. Bijvoorbeeld omdat het veel te druk is. Of als jouw ouders je niet kunnen helpen met school. Of omdat er veel wordt geschreeuwd of soms wordt geslagen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling en voor niemand goed.

Is dat zo voor jou? 

  • Praat met iemand die je vertrouwt. Bel, mail of app met je juf, meester, mentor of  of iemand anders. Zij kunnen je helpen. Zodat je het thuis ook weer fijn hebt. Misschien kun je toch een paar dagen in de week naar school of de BSO.
  • Weet je niet wie je kunt bellen? Je mag altijd met de kindertelefoon bellen (0800 0432) of chatten. Zij luisteren naar je en denken met je mee.

Lees meer over als het thuis niet fijn is.

Waarom kan ik nu niet naar opa en oma?

Het lijkt erop dat kinderen niet zo ziek worden van het virus. Maar je kan wel andere mensen besmetten. Oudere mensen, zoals opa’s en oma’s, kunnen dan erg ziek worden. Blijf dus thuis, dan kun je ze niet besmetten.

Wat kan ik doen als ik opa en oma erg mis?

Het is logisch dat je opa en oma mist. Gelukkig kun je via de telefoon of computer bijkletsen. Maar er kan veel meer:

  • Online spelletjes spelen. Zoals schaken, Uno online of Wordfeud.
  • Tussen je schoolwerk door kan opa of oma je voorlezen. Of lees opa en oma voor!
  • Online les van opa of oma. Denk aan: breiles van oma of tekenles van opa.
  • Samen een verhaal maken. Spreek om beurten een paar zinnen in via bijvoorbeeld Whatsapp. Verzin zo samen een verhaal.
  • Een raadspelletje spelen. Verstuur een geluid naar opa en oma. Kijk hoe lang het duurt, voordat ze weten wat het is. Of stuur een foto. Je mag ze een beetje helpen met een hint.
  • Maak samen een tekening. Jij schrijft vijf dingen op die je gaat tekenen. Opa of oma maakt een rijtje met vijf kleuren. Leg de rijtjes naast elkaar en teken wat er uitkomt. Bijvoorbeeld een mooie geel-paars gestreepte olifant. Of een oranje boom. Als je tekening af is, stuur 'm naar opa en oma!

Gezondheid

Waarom is goed slapen belangrijk?

Als je goed slaapt, ben je overdag fit en kun je je beter concentreren op je schoolwerk. Je voelt je ook minder snel verdrietig of boos. Goed slapen zorgt ook voor een goede weerstand. Zo word je minder snel ziek. Voor kinderen van 6 t/m 13 jaar is dat gemiddeld 10 uur per nacht. Het kan wisselen tussen de 9 en 11 uur per nacht. In dit filmpje van SchoolTv wordt uitgelegd waarom slapen goed voor je is.

Meer weten over slaap? Kijk dan ook:

Wat kan ik doen om goed te slapen

1. Ga elke dag dezelfde tijd naar bed en sta hetzelfde tijdstip op

Als je op verschillende tijden gaat slapen, raakt je biologische klok in de war. Je biologische klok regelt het moment waarop je het beste kunt slapen en weer wakker wordt. Kijk dit filmpje van UMC KidsInZicht over de werking van de biologische klok.

Doe tip:

  • Doe de 7 dagen sleep challenge met je ouders, broertjes, zusjes, vriendjes en vriendinnetjes. Spreek af dat je iedere dag op dezelfde tijd gaat slapen en op tijd weer op staat. Wordt het makkelijker om in slaap te vallen?

2. Maak een slaapritueel

Een slaapritueel duurt ongeveer 20 tot 30 minuten waarin je jezelf klaarmaakt om te slapen. Bijvoorbeeld: tanden poetsen, douchen of omkleden, boekje (voor)lezen, licht uit doen. Ook bidden, een luisterverhaal of een rustig muziekje luisteren zijn dingen die je kan doen.

Doe tip:

  • Doe eens een kindermeditatie. Bijvoorbeeld deze oefening.
  • Maak samen met je ouders een eigen slaapritueel. Teken dit slaapritueel en hang deze op in jouw slaapkamer.

3. Doe ’s ochtends meteen de gordijnen open

In daglicht zit veel blauw licht. Dat licht is voor de biologische klok het signaal dat het dag is en activeert je lichaam om wakker te zijn. Zorg in de avond juist voor weinig licht in huis, zodat je lichaam het slaaphormoon melatonine kan aanmaken.

4. Gebruik geen schermen in het uur voor dat je gaat slapen

Denk aan: TV, computer, tablet, smartphone of laptop. Leer in dit filmpje meer over wat schermen met jouw slaap doen.

5. Maak van jouw slaapkamer een fijne plek

Wat vind jij fijn in jouw slaapkamer? Wil je een klein lichtje aan laten of wil je liever dat het helemaal donker is? Pas de hoeveelheid licht in jouw kamer aan op wat jij fijn vindt. Probeer het wel zo donker mogelijk te maken.

Doe tip:

  • Zet overdag ook even een raampje open in je slaapkamer, dan kan er wat frisse lucht naar binnen komen.

6. Blijf bewegen, juist in deze tijd!

Als je overdag beweegt, wordt je lichaam ‘s avonds moe. Zo kun je beter slapen.

Doe tips:

  • Doe elke dag minimaal 1 uur aan beweging waarvan je ademhaling sneller wordt.
  • Sport 3 keer in de week. Of ga lekker buiten bewegen. Kijk nog even naar de (vragen over) buiten spelen.
  • Doe thuis de workout van ZappSport.
  • Motivatie nodig? Vraag een vriend of vriendin om online met jou mee te doen.

7. Eet en drink gezond

Eet geen grote maaltijd net voordat je gaat slapen. Als je honger hebt voordat je naar bed gaat, eet dan iets kleins zoals banaan of een cracker. Eet of drink geen dingen met suiker of cafeïne. Cafeïne zorgt ervoor dat je moeilijker in slaap valt. Cafeïne zit bijvoorbeeld in zwarte of groene thee, chocolade(melk), cola, energiedrank en koffie. 

Interview met minister-president Rutte en toespraak Koning Willem-Alexander

Het Jeugdjournaal heeft minister-president Rutte geïnterview. Hij beantwoordt veel vragen over het coronavirus.

Koning Willem Alexander heeft een toespraak gehouden over de coronacrisis. Kijk daarvoor dit korte filmpje van het NOS Jeugdjournaal.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies