Leven en werken met het coronavirus

Over het vaccin

Laatste actualisatie: 21 juni 2021

Binnenkort kun jij je laten vaccineren. Misschien twijfel je nog. Of misschien heb je al een afspraak staan, maar heb je nog wel vragen over de coronavaccins. Vragen en antwoorden voor jongeren en jongvolwassenen vanaf 18 jaar vind je op deze pagina.

De werking van het vaccin

Hoe werken de vaccins tegen het coronavirus?

De vaccins tegen het coronavirus zorgen ervoor dat je lichaam antistoffen aanmaakt tegen het virus en afweer opbouwt. Als je gevaccineerd bent en je komt in aanraking met het coronavirus, dan herkent je lichaam het virus. Hierdoor word je niet of veel minder ziek. De Nationale Wetenschapsagenda legt in de video hieronder uit wat een vaccin is en hoe het ontwikkeld wordt.

Nationale Wetenschapsagenda coronavaccin

Bekijk de video over de coronavaccins

Wil je weten hoe het Pfizer en Moderna vaccin werken? Kijk dan deze video van Erasmus MC.

Erasmus MC Hoe werkt het vaccin

Bekijk video Hoe werkt het coronavaccin?

Hoe kon het coronavaccin zo snel ontwikkeld worden?

Normaal gesproken duurt de ontwikkeling van een vaccin ongeveer 10 jaar. Nu is het vaccin binnen 1 jaar klaar.

Daar zijn een paar redenen voor:

  • Een vaccin wordt altijd gemaakt in verschillende fases. Eerst wordt er laboratoriumonderzoek gedaan en in een later stadium wordt er op mensen getest. Weer in een later stadium wordt een vaccin geproduceerd en verspreid. Dat ging nu anders. Een aantal van die fases hebben ze tegelijk uitgevoerd: zo zijn vaccins getest op mensen, maar werden ze ook alvast geproduceerd en verspreid.
  • Onderzoekers hadden al voorkennis over hoe de ontwikkeling van een vaccin tegen corona sneller kan. Dat komt omdat dit virus lijkt op eerdere virussen (SARS uit 2003 en MERS uit 2012).
  • Voor het ontwikkelen van een vaccin is geld nodig. Veel geld. En omdat de coronacrisis wereldwijd een probleem is, is er meer geld beschikbaar om onderzoek te doen.

In een video op Nu.nl hoor je meer over hoe het vaccin zo snel ontwikkeld kon worden.

NU.nl Corona

Bekijk video op NU.nl

Waarom worden er verschillende vaccins gebruikt voor verschillende groepen?

De manier waarop de vaccins werken is verschillend. De vaccins kunnen daardoor mogelijk verschillende bijwerkingen hebben. Niet alle vaccins zijn daarom voor elke leeftijdsgroep geschikt.

Is het coronavaccin veilig op de lange termijn?

Dat weten we nog niet precies. Als er bijwerkingen zijn, worden deze vooral kort na de vaccinatie verwacht. Dan is het vaccin namelijk bezig een reactie van je afweersysteem op te wekken. Bijwerkingen op lange termijn zijn niet helemaal uit te sluiten. Dit komt omdat het vaccin nog niet zo lang bestaat en daar dus nog geen onderzoek naar is gedaan.

Wetenschappers verwachten dat bijwerkingen op de lange termijn erg zeldzaam zullen zijn door de eisen waar vaccins aan moeten voldoen. De eisen voor een vaccin zijn streng. Oók voor de coronavaccins.

Een vaccin komt er bijvoorbeeld niet wanneer de bijwerkingen erger zijn dan de ziekte waartegen het vaccin beschermt. Dat onderzoekers de vaccins goed in de gaten houden, zag je ook bij AstraZeneca.

Coronavaccins bijwerkingen 

Bekijk de video over bijwerkingen 

De prik en ik

Hoe weet ik of ik mij kan laten vaccineren?

Ben je aan de beurt? Dan zie je dat in het nieuws of op sociale media. Ook krijg je een uitnodiging via de post. Je hoeft niet te wachten op de uitnodiging voordat je een afspraak kunt maken. Als je hoort dat jouw geboortejaar aan de beurt is, kun je een afspraak maken op coronatest.nl. Lees op Rijksoverheid.nl of je al een afspraak kunt maken.

Waarom zou ik me nog laten vaccineren nu veel anderen al gevaccineerd zijn?

Een besmettelijke ziekte kan zich al verspreiden als een klein deel van de mensen niet gevaccineerd is. Ook kan het virus zichzelf daarbij steeds een beetje veranderen, waardoor de vaccins minder goed zouden kunnen gaan werken. Het is daarom niet voldoende als alleen ouderen en kwetsbare mensen gevaccineerd zijn of alleen mensen in de Westerse landen.

Is een vaccinatie verplicht?

Nee, een vaccinatie is niet verplicht. Heb je vragen over de coronavaccins? Dan is het goed om deze te stellen en betrouwbare informatie  te lezen op bijvoorbeeld de website van het RIVM. Voor vragen over jouw gezondheid en het vaccin kun je altijd je huisarts bellen.

Welke bijwerkingen kan ik krijgen van het vaccin?

De meeste mensen hebben bijna geen last van de bijwerkingen. Als je er wel last van krijgt dan zijn dit de bijwerkingen die het vaakst voorkomen: spierpijn, zwelling en pijn op de plek van de prik, vermoeidheid, hoofdpijn en koorts. Deze bijwerkingen duren meestal 1 tot 3 dagen. Meer dan 80% van de mensen die gevaccineerd zijn met BioNTech/Pfizer krijgen bijvoorbeeld pijn op de plek van de prik. Ongeveer 62% van de mensen die gevaccineerd zijn met Moderna hebben een paar dagen wat spierpijn. Heel soms kunnen mensen allergisch reageren.

Van het AstraZeneca- en Janssen-vaccin is een ernstigere bijwerking bekend, namelijk trombose. Deze bijwerking komt heel weinig voor. Van de mensen die gevaccineerd zijn met één van deze vaccins krijgt minder dan 0,01% te maken met deze bijwerking.

Op de website van de Rijksoverheid vind je de bijsluiters van de vaccins met meer informatie over bijwerkingen.

Ik wil het Janssen-Vaccin. Kan dat?

Ja, vanaf 23 juni is het mogelijk om een afspraak te maken voor het Janssen-vaccin. Op de website van de Rijksoverheid lees je daar meer over. Net als bij het AstraZeneca-vaccin is er bij het Janssen-vaccin een hele kleine kans op een ernstige bijwerking: trombose. Deze bijwerking komt echter zelden voor, namelijk bij minder dan 0,01% van de mensen die dit vaccin krijgen. Toch is ervoor gekozen om nu te vaccineren met een ander vaccin. Andere coronavaccins, zoals Moderna en BioNTech/Pfizer, lijken ook iets beter te beschermen tegen corona.

Het Janssen-vaccin is wel effectief en veilig beoordeeld. De werkzaamheid van Moderna is 94 procent, BioNTech/Pfizer 95 procent en Janssen 67 procent. Wat betekent dat? Een werkzaamheid van bijvoorbeeld 95 procent betekent dat van de 100 mensen die zonder vaccin corona zouden krijgen, er na een vaccinatie nog maar 5 mensen corona zouden krijgen.

Ik heb wel eens een allergische reactie gehad, kan ik me laten vaccineren?

Ja dat kan. Maar het is wel verstandig om eerst te overleggen met je (huis)arts voor je je laat vaccineren. Dit geldt ook als je een slechte afweer hebt, door bijvoorbeeld ziekte of het gebruik van medicijnen, of wanneer je bloedverdunners gebruikt of een ziekte hebt waardoor je bloed minder goed stolt.

Voordat je je laat vaccineren moet je ook een vragenlijst invullen. Daarop worden dit soort dingen ook gevraagd. Als je een vraag met ‘ja’ hebt beantwoord, kan je op de vaccinatielocatie overleggen met een arts. Samen kun je dan bepalen wat voor jou het beste is.

Ik ben bang voor naalden, maar ik wil wel gevaccineerd zijn. En nu?

Het is niet erg om een prik eng te vinden. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 6 miljoen mensen een prik eng vinden, dus je bent zeker niet de enige. Het is wel belangrijk om te zeggen dat je het eng vindt. Dan kan de persoon die de prik geeft er rekening mee houden. Wat ook kan helpen is ondertussen een spelletje spelen op je telefoon. Of wegkijken. Voor je het weet is de prik dan gezet.

Ik heb corona (gehad). Mag ik mij laten vaccineren?

Als je minder dan vier weken geleden positief bent getest op corona mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Ook niet wanneer je geen klachten meer hebt. Tenminste vier weken na de positieve test en zonder klachten mag je je laten vaccineren.

Ook als je je nog niet hebt laten testen, maar wel klachten hebt die passen bij corona, mag je niet naar de vaccinatielocatie komen. Blijf thuis en laat je testen.

Is het langer geleden dat je corona hebt gehad? Dan mag je je wel laten vaccineren. Als je corona hebt gehad hoef je nog maar één prik in plaats van twee. Door de besmetting heeft je lichaam al antistoffen aangemaakt. Maar je immuniteit is nog niet hoog genoeg. Met één prik wel. Er is wel een uitzondering: mensen in een hoge risicogroep. Wie daaronder vallen lees je op de website van het RIVM

Nadat je gevaccineerd bent

Kan ik nog corona krijgen als ik gevaccineerd ben?

Ja, dat kan. Dat heeft te maken met de effectiviteit van een vaccin en of er nog ‘mutaties’ van het virus komen. Dat zijn kleine veranderingen van het virus zelf, waardoor het mogelijk minder gevoelig wordt voor de antistoffen die je door de vaccinatie opbouwt.

Neem bijvoorbeeld het Pfizer-vaccin tegen corona. Dat vaccin heeft een effectiviteit van 95%. Dat betekent dat van de 100 mensen er 95 niet ziek worden, maar 5 mensen wel. Er blijft dus een kleine kans dat je alsnog het coronavirus krijgt. Gelukkig zorgt het vaccin ervoor dat je dan wel minder ernstig ziek wordt van het virus.  

Moet ik me nog aan de regels houden als ik gevaccineerd ben?

Ja. Jij hebt je prik gehad, maar de mensen om je heen misschien nog niet. Zij kunnen nog steeds ziek worden. En je kunt anderen mogelijk nog besmetten. Wel is de kans kleiner om iemand te besmetten nadat je een vaccinatie hebt gehad. Daarom moet iedereen zich voorlopig nog aan de maatregelen houden.

Vakantie en evenementen

Ik wil deze zomer graag op vakantie. Kan ik op reis als ik (nog) niet gevaccineerd ben?

Ja, je kunt ook op reis als je (nog) niet gevaccineerd bent. Vaccineren maakt het makkelijker om te kunnen reizen, maar het is geen voorwaarde. Op dit moment wordt er door de Europese Unie (EU) gewerkt aan het EU Digitaal Corona Certificaat. Het is de bedoeling dat dit het reizen makkelijker maakt binnen de EU. Het Digitaal Corona Certificaat is een bewijs dat je volledig gevaccineerd bent, je de afgelopen zes maanden corona hebt gehad of dat je negatief getest bent op het coronavirus. Ben je nog niet volledig gevaccineerd, dan kun je je laten testen. Als je in juli of augustus op vakantie gaat, kun je je gratis laten testen. Vanaf 30 juni kun je een testafspraak maken. Lees er meer over op de website van de Rijksoverheid.

In Nederland zal het Digitaal Corona Certificaat beschikbaar zijn in de CoronaCheck-app zijn. Deze kun je downloaden in de app-store.

Het is nog niet zeker wanneer het Digitaal Corona Certificaat wordt gebruikt, maar er wordt verwacht dat het vanaf juli 2021 beschikbaar is. Zodra er meer informatie over is, zullen we dat hier plaatsen.

Nederland werkt met kleurcodes per land. Kijk hiervoor op de website wijsopreis.nl. Bekijk ook goed welke regels er gelden in het land waar je naartoe gaat. Elk land heeft eigen regels voor het toelaten van toeristen. Er kunnen bijvoorbeeld quarantainemaatregelen zijn.

Ik wil deze zomer graag naar festivals en andere evenementen. Moet ik mij daarvoor laten vaccineren?

Nee, je hoeft je niet te laten vaccineren als je naar een festival of ander evenement gaat waar veel mensen zijn. Er zijn ook andere opties. Op dit moment is het alleen nog niet duidelijk hoe het er precies uit gaan zien.

Vanaf 30 juni zijn evenementen weer toegestaan. Een coronatoegangsbewijs wordt verplicht. Het is een bewijs dat je maximaal 40 uur voor binnenkomst negatief getest bent, je volledig gevaccineerd bent of dat je in de afgelopen zes maanden corona hebt gehad.

Het coronatoegangsbewijs is onderdeel van de Corona check app. Testen voor toegang is gratis. Je kunt een afspraak maken op testenvoortoegang.nl. Daarnaast wordt er maximaal vier uur voor binnenkomst een gezondheidscheck gedaan. Deze is verplicht.

Lees meer over evenementen en coronatoegangsbewijzen op de website van de Rijksoverheid.  

Kinderwens of zwangerschap

Is het veilig om mij te laten vaccineren als ik een kinderwens heb? Ja, de coronavaccins hebben geen invloed op jouw vruchtbaarheid. De vaccinatie heeft ook geen invloed op de vorming van de placenta. Alle vaccinfabrikanten hebben hier onderzoek naar gedaan. Heb je toch veel zorgen hierover? Bespreek dit dan met je huisarts.

Meer informatie over het coronavaccin en een kinderwens of zwangerschap vind je op de pagina vaccineren tegen corona voor ouders of op RIVM.nl.

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies