• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Wat werkt?

Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling van jeugdigen?

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de noodzaak om een positieve ontwikkeling van jeugdigen te bevorderen. De top 10 beschermende factoren die in 2013 is opgesteld door het Nederlands Jeugdinstituut geeft inzicht in de factoren die van invloed zijn op een positieve ontwikkeling van jeugdigen. De 10 beschermende factoren zijn:

  1. Sociale binding
  2. Kansen voor betrokkenheid en participatie
  3. Prosociale normen
  4. Erkenning en waardering voor positief gedrag
  5. Sociale steun
  6. Constructieve tijdsbesteding
  7. Competenties
  8. Cognitieve vaardigheden
  9. Schoolmotivatie
  10. Positieve identiteit

Algemeen werkzame factoren

Programma’s gericht op het bevorderen van een positieve ontwikkeling zijn het meest effectief wanneer zij:

  • Aansluiten op kenmerken van de omgeving en van de jeugdigen en hun gezinnen. Het van belang dat de programma’s aansluiten bij de ontwikkelbehoeften van jeugdigen en gericht zijn op meerdere beschermende factoren.
  • Gericht zijn op meerdere domeinen, bijvoorbeeld zowel op school als op het gezin. Daarbij is het van belang dat programma’s niet alleen activiteiten ondernemen met de jeugdige zelf maar ook aandacht besteden aan de context waarin de jeugdige zich begeeft, bijvoorbeeld het aanpassen van het schoolbeleid.
  • Een lange termijn perspectief hanteren. Het bevorderen van een positieve ontwikkeling vraagt een aanpak die van jongs af aan wordt ingezet tot de jeugdige volwassen is.

Domeinen

De domeinen gezin, kinderopvang/ school en de wijk zijn de drie belangrijkste domeinen in het leven van jeugdigen. Voor de drie verschillende domeinen zijn verschillende aanpakken mogelijk om de ontwikkeling te bevorderen. Voor elk domein worden de belangrijk aanpakken en factoren benoemd die effectief zijn in het bevorderen van een positieve ontwikkeling. Hierbij zijn de kinderopvang en school als één domein gesplitst omdat ze beiden een andere aanpak vragen:

  • Gezin; opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering zijn de twee belangrijkste effectieve methoden om de ontwikkeling te bevorderen binnen het gezin. Een gevarieerd aanbod gericht op kennisoverdracht en het aanleren van nieuwe (opvoedings)vaardigheden zijn onder andere werkzame factoren.
  • Kinderopvang; om de ontwikkeling in de kinderopvang te bevorderen is er een aantal voorwaarden waaraan de kinderopvang moet voldoen, bijvoorbeeld een pedagogisch klimaat, een ruime pedagogisch staf- kind ratio, voldoende ruimte binnen en buiten, een vaste pedagogisch medewerker op de groep, een gevarieerd dagprogramma en een goede samenwerking tussen de opvang en ouders.
  • School; een brede en gelaagde aanpak is het meest effectief. In deze aanpak is het van belang dat:
    • de aanpak gericht is op het onderwijsprogramma van de school, de onderwijs- en ondersteuningsstructuur, de houding van leerkrachten, de regels en afspraken en de centrale waarden van de school.
    • er een nauwe samenwerking tussen ouders en school tot stand wordt gebracht.
    • de aanpak gericht is op alle kinderen in de school.
  • Wijk; het is van belang dat er in de wijk een set aan programma’s en activiteiten wordt aangeboden die voldoen aan de behoeften van jeugdigen en ouders in alle leeftijden en diversiteiten. Het aanbod moet in elk geval programma’s omvatten omtrent vrijetijdsbesteding en buurtactivering en programma’s die gericht zijn op de school en de wijk.

Meer informatie

Meer informatie vindt u in Wat werkt bij het bevorderen van een positieve ontwikkeling van jeugdigen? 

Meer informatie over beschermende factoren bij jeugdigen vindt u in: Top tien positieve ontwikkeling jeugd. Beschermende factoren in opvoeden en opgroeien.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies