Leven en werken met het coronavirus

Professionals in de zorg voor kinderen met een chronische ziekte of (verstandelijke) beperking

Laatste actualisatie: 22 januari 2021

Hieronder beschrijven we vragen en antwoorden op een aantal thema's die spelen in de zorg voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte en/of (verstandelijke) beperking.

Wat betekenen de lockdown en avondklok voor mijn werk?

Het aantal contacten dat mensen hebben moet verder omlaag. Om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan, is het essentieel dat mensen zo veel mogelijk thuis blijven en zo min mogelijk contacten hebben. Het kabinet neemt daarom maatregelen die de volle breedte van de samenleving treffen en die feitelijk neerkomen op een lockdown.

Lees voor de gevolgen van de avondklok voor je werk de pagina Betekenis avondklok voor professionals

Lees op de pagina van de rijksoverheid welke maatregelen er genomen zijn.

Voor het werken met kinderen en jongeren met een chronische ziekte of beperking lichten we een aantal dingen specifiek uit:

Zorgverleners aan huis

Wanneer je behandeling of ondersteuning bij mensen thuis biedt, kan dit gewoon doorgaan. Een zorgverlener wordt niet tot bezoek gerekend en daardoor kan een gezin naast jou als professional ook één andere persoon op bezoek krijgen.

Dagbesteding, dagbehandeling en school

In principe zijn alle scholen voor een groot deel van de leerlingen dicht. Zij volgen online onderwijs. Er zijn echter een aantal uitzonderingen voor onder andere kinderen in kwetsbare omstandigheden en kinderen die praktijklessen volgen. Leerlingen in het voortgezet onderwijs houden zoveel mogelijk anderhalve meter afstand van elkaar. Kijk voor meer informatie naar de pagina Noodopvang tijdens de lockdown.

Dagbesteding, dagbehandeling en dagopvang die valt onder de Wmo, Wlz of Jeugdwet mogen doorgang vinden. Ook het vervoer naar deze locaties kan doorgang vinden zoals voor de lockdown.

Bezoek in 24-uursvoorzieningen

Bezoek kan zoveel mogelijk en als het verantwoord is, doorgaan. In principe is de richtlijn één bezoeker per kind per dag, kinderen van 12 jaar en jonger niet meegerekend. Maak hierbij een afweging in het belang van het kind of de jongere en kijk naar wat nodig is. Het is mogelijk om ervan af te wijken. Per instelling kunnen er andere afspraken zijn door bijvoorbeeld een coronauitbraak of door een hoge besmettingsgraad in de regio. Volg altijd de regels van je instelling of organisatie.

Meer weten over de lockdown? Lees dan deze kamerbrief

Hoe zit het met vaccineren?

Het vaccineren is begonnen. Op dit moment is begonnen met het vaccineren van zorgmedewerkers. Als je aan de beurt bent, ontvang je hiervoor een uitnodiging van de GGD. Het vaccineren van volwassen bewoners van instellingen zal zo snel mogelijk starten. De meest actuele informatie vind je op de pagina Vaccineren tegen corona.

Wat betekent de mondkapjesplicht in mijn werk?

Per 1 december is iedereen van 13 jaar en ouder verplicht een mondkapje te dragen in de publieke binnenruimtes, bijvoorbeeld winkels, de bibliotheek en het openbaar vervoer. Dit geldt ook voor mensen met een chronische ziekte of beperking.

Er geldt een uitzondering voor mensen die vanwege hun beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen. Het kan zowel om zichtbare, als onzichtbare beperkingen of ziektes gaan. Concreet gaat het om:

  • Mensen die vanwege hun beperking of ziekte fysiek niet in staat zijn een mondkapje te dragen of op te zetten. Bijvoorbeeld door een aandoening aan hun gezicht;
  • Mensen die door het dragen van een mondkapje last krijgen van hun gezondheid. Bijvoorbeeld door een longaandoening;
  • Mensen die ernstig ontregeld raken van het dragen van een mondkapje. Bijvoorbeeld vanwege een verstandelijke beperking of psychische aandoening. De uitzondering geldt ook voor hun begeleiders;
  • Mensen en hun begeleiders die afhankelijk zijn van non-verbale communicatie, zoals liplezen.

Iemand moet zelf aantonen of hij of zij onder een uitzondering valt. Als de jongere met wie je werkt geen mondkapje kan dragen, is het handig als hij of zij dit kaartje kan laten zien. Hierop kan informatie toegevoegd worden van een arts of een instellingsstempel.

Op de website van de rijksoverheid staat hier meer informatie over.

Wat zeggen jongeren zelf?

JongPIT, een initiatief van jongeren met een chronische aandoening, onderzocht welke gevolgen jongeren ervaren van de coronacrisis. Uit het rapport blijkt dat jongeren een grote mate van eenzaamheid ervaren, ze lopen studievertraging op en ze voorzien een vermindering van kansen op de arbeidsmarkt. Daarnaast geven deze jongeren aan baat te hebben bij de hybride vormen van zorg en onderwijs die zijn ontstaan. Ook doen ze een oproep aan zorgverleners om samen met hen te kijken wat van het goede behouden kan blijven. Het rapport bevat adviezen voor zorgverleners, onderwijsprofessionals, beleidsmakers en werkgevers. Kijk voor het volledige rapport op de website van JongPIT

Volhouden

Het coronavirus is voorlopig onder ons en dit gaat waarschijnlijk lang duren. We zoeken allemaal naar manieren om hier voor langere tijd zo goed mogelijk mee te dealen. Deze tweede golf voelt onzeker. Op deze pagina vind je meer tips en informatie om vol te houden.

Hoe geef ik de ondersteuning of behandeling vorm in een ambulante setting?

Informatie over hoe je je werk vorm kunt geven als ambulant ondersteuner vind je op de pagina Face-to-face contact bij ambulante hulpverlening. Je leest er onder andere over het testbeleid en een stroomschema om te bepalen of je persoonlijke beschermingsmiddelen moet gebruiken en hoe je er aan komt.

Hoe geef ik mijn werk als hulpverlener in een residentiële setting vorm?

Informatie over hoe je je werk vorm kunt geven als hulpverlener in een residentiële setting vind je op de pagina Face-to-face contact in een residentiële omgeving. Je leest er onder andere over testbeleid, het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en logeren.

Hoe zit het met bezoek en afstand houden binnen en buiten een woongroep?

Kinderen en jongeren die in woonvoorziening (zoals een residentiële instelling) verblijven, kunnen er samen met ouders, opvoeders of groepsleiding voor kiezen om tot meerdere huishoudens gerekend worden. Het bezoek op de instelling kan dan gewoon doorgaan, en kinderen en jongeren kunnen een weekend naar huis zonder dat jongeren vanaf 13 jaar anderhalve meter afstand moeten houden tot de andere huisgenoten. Ook op de groep hoeven kinderen, jongeren en groepsleiding dan geen anderhalve meter afstand te houden. Let wel goed op: wanneer kinderen en jongeren buiten de instelling als groep op pad gaan, gelden de regels voor publieke ruimtes. Dat betekent dat jongeren vanaf 13 jaar met maximaal één persoon samen mogen zijn. 

Hoe ga ik om met angst over corona bij kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking?

Kinderen en jongeren kunnen door de coronamaatregelen meer gespannen en angstig zijn. Algemene informatie over omgaan met angst vind je op de pagina Praten over het corona met kinderen en jongeren. Voor kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking zijn er diverse organisaties die praktische tips geven om hiermee om te gaan.

Poli+ geeft tips aan behandelaars en begeleiders van mensen met psychische klachten, zwakbegaafdheid of een lichte verstandelijke beperking tijdens de corona-periode.

  • Poli+ geeft ook tips voor het omgaan met de psychologische effecten bij mensen met een verstandelijke beperking of autisme.
  • Hoe ga je er als school of professional mee om wanneer een kleine groep kinderen niet naar school gaat vanwege angst voor corona? Het NJi, de PO-raad, Lecso, Ingrado, Iederin, Ouders en Onderwijs hebben hierover afgestemd. Dat leverde dit document op.
  • 's Heerenloo heeft een Piekerkaart gemaakt die cliënten helpt bij het omgaan met het coronavirus.
  • De Academische Werkplaatsen hebben een instrument ontwikkeld om de kwaliteit van leven in kaart te brengen in de coronaperiode. Het is een middel om in gesprek te komen met de cliënt en informatie te krijgen over hoe een cliënt zijn leven nu ervaart.
  • Algemene informatie over corona voor met mensen met een verstandelijke beperking.
  • Het Centrum voor Consultatie en Expertise heeft een filmpje gemaakt over het gebruik van beschermende materialen en wat je kunt doen als je cliënt daar op reageert. En er is een filmpje met tips hoe om te gaan met de sociale afstand die geboden is.

Zorgprofessionals dragen nu soms beschermende kleding. Dat kan voor zowel kinderen als volwassenen met een beperking beangstigend zijn. Het kan leiden tot het ontstaan of verergeren van probleemgedrag. Lees meer over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Bekijk ook de video over beschermende kleding en probleemgedrag in de gehandicaptenzorg.

Wat kan ik doen als ouders van kinderen in mijn werk erg angstig zijn voor besmetting?

Over het algemeen geldt, hoe jonger het kind is des te kleiner de kans is dat het virus zich verspreid. Bij kinderen ouder dan 12 jaar lijkt dit niet het geval te zijn. Zij lijken wel een grotere rol te hebben in de verspreiding van het virus. Net als bij alle andere kinderen kan een kind met onderliggende medische problematiek besmet raken met het virus. De verwachting bij kinderen is dat dit zich vergelijkbaar ontwikkelt als bij een regulier verkoudheidvirus.

Het is belangrijk om in gesprek te blijven met ouders. Heb begrip voor hun angst en luister naar hun verhaal. Wanneer er bij gezinsleden onderliggende medische aandoeningen zijn, kan er sprake zijn van een reële angst. Soms is er sprake van irreële angst. Kijk samen met de ouder wie of wat kan helpen om die angsten te verkleinen of weg te nemen.

Waar vind ik informatie over het huidige testbeleid? 

Informatie over het testbeleid vind je op de pagina Vragen over het testbeleid. Er staat informatie voor jezelf als professional, maar ook voor de kinderen en jongeren met wie je werkt. Professionals in zorg en onderwijs kunnen zich met voorrang laten testen. Dit is een tijdelijke regel vanwege te weinig testcapaciteit. Zorgprofessionals kunnen bellen met 0800-8101 om een testafspraak te maken.

Waar vind ik informatie over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen?

Lees daarvoor de pagina Persoonlijke beschermingsmiddelen. Hier vind je informatie over hoe je aan beschermingsmiddelen komt en wanneer je persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt. In situaties dat je zelf wel of geen klachten hebt en als degene die je ondersteunt wel of geen klachten heeft.

Hoe zit het met het vervoer van en naar dagbesteding en school?

In het leerlingenvervoer voor het voortgezet onderwijs proberen chauffeur en leerlingen zoveel mogelijk anderhalve meter afstand te houden. Het kan zijn dat dit niet mogelijk is. De chauffeur kan dan een chirurgisch mondmasker dragen. Als begeleiding nodig is tijdens de busrit, kan dit onder voorwaarde dat begeleider en chauffeur voldoende afstand tot elkaar houden, de begeleider geen klachten heeft en een niet medisch mondkapje draagt. Hier lees je het volledige vervoersprotocol.

Vanuit het kabinet is het verplicht voor iedereen van 13 jaar en ouder om een niet-medisch mondkapje te dragen in publieke binnenruimtes. In het openbaar vervoer is het dragen van een niet-medisch mondkapje in principe voor iedereen vanaf 13 jaar verplicht. Het is niet voor iedereen mogelijk om een mondkapje te dragen bijvoorbeeld vanwege medische redenen of andere beperkingen. In het vervoersprotocol voor leerlingenvervoer is er geen verplichting tot het dragen van een niet-medisch mondkapje opgenomen. 

Voor kinderen die van hand in hand of dragend moeten worden overgedragen is het van belang dat de ouder of begeleider tijdens de overdracht een niet-medisch mondkapje draagt en de chauffeur een chirurgisch mondkapje. De anderhalvemeterregel mag tijdelijk worden losgelaten als iemand hulpbehoevend is. De chauffeur kan het vervoer op de reguliere manier uitvoeren. Dit betekent dat hij alle benodigde handelingen kan doen, zoals gordel vastmaken of rolstoel vastzetten.

Voor het geplande, gereserveerde vervoer van leerlingen geldt dat met volle taxi’s en busjes gereden mag worden. De gezondheidscheck vormt de basis voor het vervoeren van kinderen en jongeren. Kinderen en jongeren tot 18 jaar kunnen met hetzelfde busje als voorheen en er gelden dezelfde regels als voor de coronamaatregelen.

Hoe kan ik ouders verwijzen naar goede informatie?

Bronnen voor informatie of om naar te verwijzen:

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies