Leven en werken met het coronavirus

Professionals in de zorg voor kinderen met een chronische ziekte of (verstandelijke) beperking

Laatste actualisatie: 16 april 2021

Op deze pagina beschrijven we vragen en antwoorden op een aantal thema's die spelen in de zorg voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte en/of (verstandelijke) beperking.

Avondklok, vaccineren, testbeleid en persoonlijke beschermingsmiddelen

Voor een aantal onderwerpen die grote groepen professionals aangaan hebben we aparte pagina’s gemaakt. Hieronder vind je de links naar die pagina’s:

Informatie voor de residentiële of ambulante setting

Specifieke informatie voor het werken in een ambulante of residentiële setting vind je op de onderstaande pagina’s.

Wat betekent de lockdown voor mijn werk?

Zorgverleners aan huis

Wanneer je behandeling of ondersteuning bij mensen thuis biedt, kan dit gewoon doorgaan. Een zorgverlener wordt niet tot bezoek gerekend en daardoor kan een gezin naast jou als professional ook één andere persoon op bezoek krijgen.

Dagbesteding, dagbehandeling en school

Reguliere basisscholen, de kinderopvang en het speciaal onderwijs zijn open. Middelbare scholen en mbo-instellingen openen vanaf 1 maart hun deuren. Leerlingen gaan in ieder geval minimaal één dag per week naar school. Er kunnen uitzonderingen zijn voor onder andere kinderen en jongeren in kwetsbare omstandigheden. Leerlingen in het voortgezet onderwijs houden zoveel mogelijk anderhalve meter afstand van elkaar.

Dagbesteding, dagbehandeling en dagopvang die valt onder de Wmo, Wlz of Jeugdwet mogen doorgang vinden. Ook het vervoer naar deze locaties kan doorgang vinden zoals eerder.

Bezoek in 24-uursvoorzieningen

Bezoek kan zoveel mogelijk en als het verantwoord is, doorgaan. In principe is de richtlijn één bezoeker per kind per dag, kinderen van 12 jaar en jonger niet meegerekend. Maak hierbij een afweging in het belang van het kind of de jongere en kijk naar wat nodig is. Het is mogelijk om ervan af te wijken. Per instelling kunnen er andere afspraken zijn door bijvoorbeeld een coronauitbraak of door een hoge besmettingsgraad in de regio. Volg altijd de regels van je instelling of organisatie.

Wat betekent de mondkapjesplicht in mijn werk?

Iedereen van 13 jaar en ouder is verplicht een mondkapje te dragen in de publieke binnenruimtes, bijvoorbeeld winkels, de bibliotheek en het openbaar vervoer. Dit geldt ook voor mensen met een chronische ziekte of beperking.

Er geldt een uitzondering voor mensen die vanwege hun beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen. Het kan zowel om zichtbare, als onzichtbare beperkingen of ziektes gaan. Concreet gaat het om:

  • Mensen die vanwege hun beperking of ziekte fysiek niet in staat zijn een mondkapje te dragen of op te zetten. Bijvoorbeeld door een aandoening aan hun gezicht;
  • Mensen die door het dragen van een mondkapje last krijgen van hun gezondheid. Bijvoorbeeld door een longaandoening;
  • Mensen die ernstig ontregeld raken van het dragen van een mondkapje. Bijvoorbeeld vanwege een verstandelijke beperking of psychische aandoening. De uitzondering geldt ook voor hun begeleiders;
  • Mensen en hun begeleiders die afhankelijk zijn van non-verbale communicatie, zoals liplezen.

Iemand moet zelf aantonen of hij of zij onder een uitzondering valt. Als de jongere met wie je werkt geen mondkapje kan dragen, is het handig als hij of zij dit kaartje kan laten zien. Hierop kan informatie toegevoegd worden van een arts of een instellingsstempel.

Op de website van de rijksoverheid staat hier meer informatie over.

Wat zeggen jongeren zelf?

JongPIT, een initiatief van jongeren met een chronische aandoening, onderzocht welke gevolgen jongeren ervaren van de coronacrisis. Uit het rapport blijkt dat jongeren een grote mate van eenzaamheid ervaren, ze lopen studievertraging op en ze voorzien een vermindering van kansen op de arbeidsmarkt. Daarnaast geven deze jongeren aan baat te hebben bij de hybride vormen van zorg en onderwijs die zijn ontstaan. Ook doen ze een oproep aan zorgverleners om samen met hen te kijken wat van het goede behouden kan blijven. Het rapport bevat adviezen voor zorgverleners, onderwijsprofessionals, beleidsmakers en werkgevers. Kijk voor het volledige rapport op de website van JongPIT

In instellingen met 24-uurs zorg zijn veel jongeren van 18 jaar of ouder inmiddels gevaccineerd. Zij moeten zich toch aan de maatregelen houden. ’s Heeren Loo ontwikkelde een praatplaat om dit aan de jongeren uit te leggen. 

Volhouden

Het coronavirus is voorlopig onder ons en dit gaat waarschijnlijk lang duren. Ondanks enkele versoepelingen is er nog de dreiging van  een derde golf door de verschillende varianten van het coronavirus. Tips en informatie om vol te houden vind je op de pagina Hoe houd je jezelf gezond als professional?.

Hoe zit het met bezoek en afstand houden binnen en buiten een woongroep?

Kinderen en jongeren die in woonvoorziening zoals een residentiële instelling verblijven, kunnen samen met ouders, opvoeders of groepsleiding kiezen om tot meerdere huishoudens gerekend te worden. Het bezoek in de instelling kan dan gewoon doorgaan, en kinderen en jongeren kunnen een weekend naar huis zonder dat jongeren vanaf 13 jaar anderhalve meter afstand moeten houden tot de andere huisgenoten. Ook op de groep hoeven kinderen, jongeren en groepsleiding dan geen anderhalve meter afstand te houden.

Let wel goed op: wanneer kinderen en jongeren buiten de instelling als groep op pad gaan, gelden de regels voor publieke ruimtes. Dat betekent dat jongeren vanaf 13 jaar met maximaal één persoon samen mogen zijn. Uitzondering is als jongeren mét een begeleider een sport-, spel- of culturele activiteit doen. Dan mogen zij wel in een groep buiten zijn.

Hoe ga ik om met angst over corona bij kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking?

Kinderen en jongeren kunnen door de coronamaatregelen meer gespannen en angstig zijn. Algemene informatie over omgaan met angst vind je op de pagina Praten over het corona met kinderen en jongeren. Voor kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking zijn er diverse organisaties die praktische tips geven om hiermee om te gaan.

Poli+ geeft tips aan behandelaars en begeleiders van mensen met psychische klachten, zwakbegaafdheid of een lichte verstandelijke beperking tijdens de corona-periode.

  • Poli+ geeft ook tips voor het omgaan met de psychologische effecten bij mensen met een verstandelijke beperking of autisme.
  • Hoe ga je er als school of professional mee om wanneer kinderen niet naar school gaan vanwege angst voor corona? Het NJi, de PO-raad, Lecso, Ingrado, Iederin, Ouders en Onderwijs hebben hierover afgestemd. Dat leverde dit document op.
  • 's Heeren Loo heeft een Piekerkaart gemaakt die cliënten helpt bij het omgaan met het coronavirus.
  • De Academische Werkplaatsen hebben een instrument ontwikkeld om de kwaliteit van leven in kaart te brengen in de coronaperiode. Het is een middel om in gesprek te komen met de cliënt en informatie te krijgen over hoe een cliënt zijn leven nu ervaart.
  • Algemene informatie over corona voor met mensen met een verstandelijke beperking.
  • Op Corona.steffie.nl worden veel voorkomende zaken rondom corona in beeld, geluid en tekst uitgelegd.
  • Het Centrum voor Consultatie en Expertise heeft een filmpje gemaakt met tips hoe om te gaan met anderhalve meter afstand houden.

Zorgprofessionals dragen nu soms beschermende kleding. Dat kan voor zowel kinderen als volwassenen met een beperking beangstigend zijn. Het kan leiden tot het ontstaan of verergeren van probleemgedrag. Lees meer over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Bekijk ook de video over beschermende kleding en probleemgedrag in de gehandicaptenzorg.

Wat kan ik doen als ouders van kinderen in mijn werk erg angstig zijn voor besmetting?

Over het algemeen geldt, hoe jonger het kind des te kleiner de kans is dat het virus zich verspreid. Bij kinderen ouder dan 12 jaar lijkt dit niet het geval te zijn. Zij lijken wel een grotere rol te hebben in de verspreiding van het virus. Net als bij alle andere kinderen kan een kind met onderliggende medische problematiek besmet raken met het virus. De verwachting bij kinderen is dat dit zich vergelijkbaar ontwikkelt als bij een regulier verkoudheidvirus.

Het is belangrijk om in gesprek te blijven met ouders. Heb begrip voor hun angst en luister naar hun verhaal. Wanneer er bij gezinsleden onderliggende medische aandoeningen zijn, kan er sprake zijn van een reële angst. Soms is er sprake van irreële angst. Kijk samen met de ouder wie of wat kan helpen om die angsten te verkleinen of weg te nemen.

Hoe zit het met het vervoer van en naar dagbesteding en school?

In het leerlingenvervoer voor het voortgezet onderwijs proberen chauffeur en leerlingen zoveel mogelijk anderhalve meter afstand te houden. Het kan zijn dat dit niet mogelijk is. De chauffeur kan dan een chirurgisch mondmasker dragen. Als begeleiding nodig is tijdens de busrit, kan dit onder voorwaarde dat begeleider en chauffeur voldoende afstand tot elkaar houden, de begeleider geen klachten heeft en een niet medisch mondkapje draagt. Hier lees je het volledige vervoersprotocol.

Vanuit het kabinet is het verplicht voor iedereen van 13 jaar en ouder om een niet-medisch mondkapje te dragen in publieke binnenruimtes. In het openbaar vervoer is het dragen van een niet-medisch mondkapje in principe voor iedereen vanaf 13 jaar verplicht. Het is niet voor iedereen mogelijk om een mondkapje te dragen bijvoorbeeld vanwege medische redenen of andere beperkingen. In het vervoersprotocol voor leerlingenvervoer is er geen verplichting tot het dragen van een niet-medisch mondkapje opgenomen. 

Voor kinderen die van hand in hand of dragend moeten worden overgedragen is het van belang dat de ouder of begeleider tijdens de overdracht een niet-medisch mondkapje draagt en de chauffeur een chirurgisch mondkapje. De anderhalvemeterregel mag tijdelijk worden losgelaten als iemand hulpbehoevend is. De chauffeur kan het vervoer op de reguliere manier uitvoeren. Dit betekent dat hij alle benodigde handelingen kan doen, zoals gordel vastmaken of rolstoel vastzetten.

Voor het geplande, gereserveerde vervoer van leerlingen geldt dat met volle taxi’s en busjes gereden mag worden. De gezondheidscheck vormt de basis voor het vervoeren van kinderen en jongeren. Kinderen en jongeren tot 18 jaar kunnen met hetzelfde busje als voorheen en er gelden dezelfde regels als voor de coronamaatregelen.

Hoe kan ik ouders verwijzen naar goede informatie?

Bronnen voor informatie of om naar te verwijzen:

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies