Opgroeien in Nederland

Een impressie van de voorzieningen waarmee kinderen en gezinnen te maken kunnen krijgen

Laatste update: 17 december 2018

Hieronder ziet u met welke voorzieningen kinderen en hun ouders tijdens het opvoeden en opgroeien te maken kunnen krijgen.

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
Toelichting in 6 stappen

Stap 1. Gezond functionerend gezin
Gewoonlijk hebben ouders, kinderen en jongeren alleen contact met basisvoorzieningen. Ouders gaan met kleine kinderen bijvoorbeeld ter controle naar het consultatiebureau. En later gaan kinderen en jongeren naar school.

Stap 2. Eenvoudige problemen
Als zich eenvoudige problemen voordoen, zijn er organisaties die basisondersteuning bieden om ouders, kinderen en jongeren te helpen bij hun vraag. Met die eenvoudige ondersteuning kunnen zij vaak weer verder.

Stap 3. Complexe problemen
Soms is een probleem echter complexer en zijn er organisaties nodig die specialistische hulp bieden. En als ouders niet mee willen werken kan ingrijpen nodig zijn om de veiligheid van het kind te garanderen.

Stap 4. Voordbeeldcasus 1: gezin met lokaal vrij toegankelijke hulp
Maaike en Simon zijn de jonge ouders van Magda, een pittige peuter met driftbuien. Ze vinden het lastig om met de driftbuien van Magda om te gaan.

Stap 5. Voorbeeldcasus 2: gezin met enkelvoudige problematiek
Peter zit in groep 6 van de basisschool. Hij heeft een leesachterstand. Hij wordt hierdoor onzeker en gaat achteruit op andere vakken. Zijn ouders melden bij de leerkracht dat peter huilt als hij 's ochtends naar school moet.

Stap 6. Voorbeeldcasus 3: gezin met meervoudige/complexe problematiek
Marina is een alleenstaande moeder. Als nasleep van een vechtscheiding staan haar twee kinderen onder toezicht van een gecertificeerde instelling. Alida, 9 jaar oud, krijgt hulp bij leerproblemen vanwege ADHD. Sem, 6 jaar oud, krijgt ondersteuning van de jeugd-ggz omdat hij als gevolg van de scheiding last heeft van PTSS.


Levensdomeinen
Basisvoorzieningen Basisondersteuning Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
Gezondheid Basisvoorzieningen
  • Geboortezorg
  • Gemeentelijke gezondheidsdienst (ggd)
  • (Praktijkondersteuner) Huisarts
  • Huisarts
    De huisarts verwijst door naar ggz voor dyslexie-onderzoek.
  • Consultatiebureau
Basisondersteuning
  • Centrum voor Jeugd en Gezin
  • Centrum voor Jeugd en Gezin
    Maaike en Simon hebben een opvoedcursus bij het CJG gevolgd. Ze kregen daar handvatten om met het gedrag van hun dochter om te gaan.
  • Thuiszorg
  • Verslavingszorg
  • Kindertelefoon
  • Wijkteam (ambulante jeugdhulp)
  • Wijkteam (ambulante jeugdhulp)
    Een medewerker van het wijkteam monitort de omgangsregeling, zorgt ervoor dat Sem ggz-ondersteuning krijgt en dat Alida een naschoolse training krijgt om beter om te gaan met ADHD.
Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
  • (Residentiële) jeugdhulp (Jeugd-ggz, jeugd- en opvoedhulp, lvb-zorg)
  • Jeugd-ggz
    Uit onderzoek bij de ggz-instelling blijkt Peter dyslexie te hebben. Hij en zijn ouders zijn opgelucht te weten wat de oorzaak van de leesproblemen is. Vanuit de ggz-instelling krijgt Peter hulp voor dyslexie. Op grond daarvan kan school het lesprogramma aanpassen.
  • Jeugd-ggz
    Sem krijgt ondersteuning van de jeugd-ggz.
  • Gespecialiseerde verslavingszorg
  • (Volwassenen-)ggz
  • Ziekenhuis
Sociaal netwerk Basisvoorzieningen
  • Vrijwilligers en informele hulp
  • Kind- en jongerenwerk
Basisondersteuning
  • Maatschappelijk werk
  • Wijkteam (ambulante jeugdhulp)
Woonomgeving Basisvoorzieningen
  • Woningbouwvereniging
  • Woningbouwvereniging
    Marina is arbeidsongeschikt en heeft schulden, waaronder een huurachterstand van vijf maanden.
Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
  • Jeugdhulp in gezinsvormen (pleegzorg, gezinshulp en steungezinnen)
  • Jeugdhulp in gezinsvormen
    De gezinsvoogd onderzoekt met Marina de mogelijkheid om de kinderen onder te brengen bij haar ouders. Grootouders vormen dan samen met de kinderen een netwerkpleeggezin.
Onderwijs en dagbesteding Basisvoorzieningen
  • Kinderopvang (peuterspeelzaal, buitenschoolse opvang, kinderdagverblijf, gastouderopvang)
  • Kinderopvang
    De kinderopvang heeft geklaagd over het gedrag van Magda.
  • School (basis-, middelbaar en hoger onderwijs)
  • School
    De intern begeleider van de school kan het zelf niet oplossen en adviseert de ouders om de huisarts of het wijkteam in te schakelen.
  • School
    Alida krijgt hulp bij leerproblemen.
Basisondersteuning
  • Voor- en vroegschoolse educatie
  • Schoolmaatschappelijk werk
  • Leerplichtambtenaren
Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
  • Speciaal onderwijs
  • Speciaal onderwijs
    Vanwege ADHD gaat Alida naar speciaal basisonderwijs.
Financiën, werk en inkomen Basisvoorzieningen
  • Werkgevers en stagebedrijven
Basisondersteuning
  • Dienst Werk en Inkomen
  • UWV
  • Jongerenloket
  • Schuldhulpverlening
  • Schuldhulpverlening
    Schuldhulpverlening kan de ontbinding van het huurcontract niet voorkomen. Huisuitzetting betekent dat het gezin op straat komt te staan.
Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
  • Beschut werk
  • Dagbesteding
Veiligheid Basisvoorzieningen
  • Overheid
  • Landelijke campagnes (postbus 51, Sire, etc. preventie)
  • Wijkagent
  • Veilig Thuis
Basisondersteuning
  • Wijkagent
  • Politie
  • Veilig Thuis
Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
  • Gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering
  • Gecertificeerde instelling voor jeugdhulp en jeugdbescherming
    De gecertificeerde instelling vraagt met spoed een machtiging voor uithuisplaatsing voor de kinderen aan.
  • (Kinder-)rechter
  • Crisis- en vrouwenopvang
  • Raad voor de Kinderbescherming
  • Openbaar Ministerie (via het Veiligheidshuis)

Toelichting

Basisvoorzieningen
Gewoonlijk hebben ouders, kinderen en jongeren alleen contact met basisvoorzieningen. Ouders gaan met kleine kinderen bijvoorbeeld ter controle naar het consultatiebureau. En later gaan kinderen en jongeren naar school.

Basisondersteuning
Als zich eenvoudige problemen voordoen, zijn er organisaties die basisondersteuning bieden om ouders, kinderen en jongeren te helpen bij hun vraag. Met die eenvoudige ondersteuning kunnen zij vaak weer verder.

Intensieve en gespecialiseerde ondersteuning
Soms is een probleem echter complexer en zijn er organisaties nodig die specialistische hulp bieden. En als ouders niet mee willen werken kan ingrijpen nodig zijn om de veiligheid van het kind te garanderen.

Downloaden

Bovenstaand schema met voorbeeldcasussen kunt u downloaden als pdf-bestand: Opgroeien in Nederland.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies