• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Vertrouwen peuterspeelzalen nog op eigen pedagogische kracht?

Josette Hoex - 4 juli 2012

Op 13 juni was ik op het landelijk congres peuterspeelzalen van de MOgroep. Voor een zaal met veelal managers en staf uit peuterspeelzalen, kwamen de thema’s Ouderbetrokkenheid (Ron Oostdam, HvA) en Effectiviteit van VVE (Paul Leseman, Universiteit van Utrecht) voorbij. Beide mannen spraken de pedagogische kracht van professionals aan. Een blijk van (her)waardering. De wetenschappers deden hun verhaal, met praktische tips voor de praktijk. Wonderlijk genoeg vond ik deze tips eerder oud dan nieuw. Dit zijn toch weetjes in hoofd, hart en handen van iedere peuterspeelzaalmedewerker? Of zitten ze verstopt, zijn ze ondergewaardeerd geraakt?

Ron Oostdam legde uit wat ouders verwachten. Mij trof de uitspraak: ‘Opvang en ouders zijn gelijkwaardige partners, maar geen gelijke partners’. Iedere partij heeft iets waardevols in te leggen: wees complementair en verrijk elkaars inzet; wees trots op wat jij als professional op tafel kan leggen; wees oprecht nieuwsgierig naar de ervaringen van ouders; praat met ouders vanuit de vraag: wat moeten wij van elkaar weten zodat jouw kind zich bij ons prettig en veilig kan voelen? Ik denk ook dat je een antwoord op die professionele nieuwsgierigheid vindt in persoonlijk contact. Ga op huisbezoek. Laat kinderen familiefoto’s meebrengen en verhalen over thuis vertellen. Zo komt thuis naar de speelzaal. Maak foto’s van spelsituaties, bewaar werkjes, schrijf leuke uitspraken op. Zo gaat de speelzaal naar thuis. Als je samen geschiedenis opbouwt, heb je als opvoedingspartners altijd gesprekstof.

Paul Leseman maakte de vertaalslag van ‘ontluikende geletterdheid’ en ‘wiskundig denken’ naar het gewone peuterspeelzaal-leven. Veel professionals raken van die termen in handelingsverlegenheid. Geheel onterecht en onnodig. De basis voor taal ligt voor een peuter niet in zoveel mogelijk moeilijke woorden, maar in het proeven van klank en ritme. Ga met peuters rijmen, zing op klanken en leer hen versjes opzeggen. Benut alledaagse situaties voor leerervaringen. Zet schoentjes op kleur voordat je ze aandoet (sorteren), of van groot naar klein (volgorde). Veel van het loze wachten (20% van de tijd!) kan prima gebruikt worden als basis voor taal en rekenen.

De moraal van beide verhalen vat ik samen als: benut wat zich voordoet en maak van het alledaagse iets leerzaams. Soms vergeten we in de veelheid van methodes, programma’s en thema’s, dat de essentie in eenvoudige fundamenten zit. Soms zijn we zo druk met systematisch werken en kwaliteitsgericht verbeteren, dat we niet meer in de gaten hebben dat kinderen en ouders letterlijk voor onze neus staan te wachten. Natuurlijk zijn methodes voor ouderbetrokkenheid zinvol en natuurlijk hebben vve-programma’s hun waarde. Maar laten we niet vergeten dat ouders en kinderen vooral willen dat wij aansluiten op wat zij interessant, leuk en prettig vinden. Dus kom op, professionals op peuterspeelzalen: laat zien wat je (zelf!) in huis hebt!

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.