• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Van controle en wantrouwen naar rekenschap en vertrouwen

Blog van: Rutger Hageraats -

Nederland transformeert de zorg voor de jeugd. Heel goed. Maar er sluipt een levensgrote adder onder het gras. We weten wel zo ongeveer hoe de zorg voor de jeugd te organiseren, maar weten wij, gemeenten, ook hoe we het straks moeten gaan besturen? De analyses van de perverse prikkels in de zorg hebben duidelijk gemaakt dat er iets fundamenteels moet veranderen in de besturing en financiering. Die blijken nu namelijk te leiden tot ineffectieve interventies en duikend en risicomijdend gedrag in de uitvoering. Het zicht op effectiviteit, kwaliteit en maatschappelijk effect wordt vertroebeld door een overmaat aan verhullende cijfers en rapportages. En het is een systeem dat zichzelf versterkt. Omdat incidenten en gebrek aan oplossingen alleen maar leiden tot nog meer controle, registratiedruk en perverse prikkels.  

Een andere benadering is nodig, een die recht doet aan de complexiteit van ons domein, die ruimte biedt voor dialoog over kwaliteit en effectiviteit, die professionals in de uitvoering in staat stelt te doen waar ze goed in zijn en zich daar op een zinvolle wijze over te laten verantwoorden. Daar is geen standaard, enkelvoudig concept voor. Het gaat om een combinatie van basale registratiegegevens, meetbare prestatie-indicatoren, een goede budgetbewaking en kwaliteitsinstrumenten waarin ruimte is voor het echte verhaal van de burgers en de professionals. Met gepast onderzoek naar de effectiviteit van werkwijzen. 

Het betekent wel dat de gemeenten de verleiding moeten weerstaan om te interveniëren in het uitvoeringsproces. Dat ene ongeluk in de jeugdzorg, waar elke wethouder een nachtmerrie van krijgt, gaat gebeuren. Echt waar. En dan komt het er op aan. Wij moeten de juiste prikkels zien te vinden om de uitvoering zelf te laten werken aan kwaliteitsverbetering, om te leren van fouten in het systeem en bij te sturen op de werking van het stelsel. We moeten af van een besturing gebaseerd op controle en wantrouwen, we hebben er een nodig die is gebaseerd op rekenschap en vertrouwen.  Dat vergt bestuurlijke lef, maar ook investering in goede instrumenten en werkwijzen. Die hebben wij nu onvoldoende waardoor we de neiging krijgen om naar het bestaande te grijpen. Een grote valkuil. 

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies