• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Transformeren: wat is dat eigenlijk?

Blog van: Rutger Hageraats -

Terugkijkend op het eerste jaar na de transitie zien we een gemengd beeld van vooruitgang, moeilijkheden en risico's. Om meer grip te krijgen op de gewenste veranderingen in de zorg voor jeugd moeten we een diepgaande dialoog voeren: wat betekent 'transformatie' nu werkelijk?

Een jaar geleden vond de transitie van de zorg voor de jeugd plaats. Voor velen een belangrijk en spannend moment waarvoor jaren hard is gewerkt. En waarover stevig is gedebatteerd. Er wordt wisselend geoordeeld over de nu zichtbare gevolgen van de transitie. Gemeenten pakken hun nieuwe verantwoordelijk serieus op, er zijn goede stappen gezet in het wijkgericht werken, hier en daar zijn pareltjes te zien van wat eigentijdse jeugdhulp genoemd kan worden.

Er worden tegelijkertijd vraagtekens gezet bij de kwaliteit van de zorg, professionals zijn zoekende, en de bezuinigingen hakken er in sommige gemeenten behoorlijk in. En hardnekkige kwesties als de administratieve lastendruk zijn nog niet opgeruimd. Zolang de risico's benoemd en besproken kunnen worden, is er wat aan te doen en mogen we vertrouwen hebben. Bij een ingrijpende verandering gaat niet alles meteen goed.

Tien mensen, tien invullingen…

Maar om de transitie zelf ging het natuurlijk niet. 1 januari 2015 was vooral een formeel startmoment van wat een radicale hervorming van de zorg voor de jeugd moet worden. Daarom zijn wij overgestapt van 'transitie' naar 'transformatie'. Maar we nemen dat grote woord wel erg gemakkelijk in de mond. Zonder te beseffen dat het soms om fundamentele veranderingen gaat die we nog niet volledig begrijpen. Er is ook geen eenduidige interpretatie van. Wel in grote, beloftevolle ambities. Maar nog niet als het gaat om de weg ernaartoe en om de vraag wat nu precies goede, effectieve jeugdhulp is. Zet tien inhoudelijk betrokken mensen bij elkaar en je krijgt evenzoveel invullingen. Tenminste, als je doorvraagt. Ga maar eens een goed gesprek aan over passende zorg, regie in de hulpverlening, eigen kracht, of de echte betekenis van 'ruimte voor professionals'... 

…of een gemeenschappelijk referentiekader?

Is dat erg? Nee, want de transformatie waarover we spreken, is complex, niet rechtlijnig en een vat vol paradoxen. Moeten we het dan maar zo laten? Ook niet, het is wel degelijk van belang om grip te krijgen op de beoogde verandering. Het helpt bestuurders om hun belangen anders te definiëren. Het helpt gemeenten om uitvoerders te inspireren en binden. Het helpt professionals, instellingen en hun beroeps- en brancheorganisaties om samen te bouwen aan geïntegreerde jeugdhulp. En het is noodzakelijk om over een jaar of wat samen te kunnen beoordelen of we op de goede weg zijn. Als we daar geen gemeenschappelijk referentiekader voor hebben, is zo'n gesprek onmogelijk en te vatbaar voor politieke of ideologische strijd. 

Transformatiemonitor

Ook binnen het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) voeren wij het gesprek over de betekenis van de transformatie. Er is geen allesomvattende wijsheid. Er is wel veel kennis en inzicht waarvan we gebruik kunnen maken. Het NJi heeft het plan opgevat om een 'transformatiemonitor' te ontwikkelen. Niet om als kennisinstituut eigenzinnig ergens een thermometer in te willen steken, dat zou zowel ongepast als te pretentieus zijn. Wel om de beschikbare informatie zo in kaart te brengen en te interpreteren dat het helpt om verder komen in de zoektocht. En om betekenisvolle resultaten te formuleren waaraan mensen zich kunnen binden en waarover het goede gesprek te voeren is.

In gesprek

Cijfers en verhalen horen daarbij. Omdat ze helpen meningen om te zetten naar waarnemingen en een onderbouwde interpretatie van feiten. Het NJi gaat daarover graag in gesprek met de partners in het veld. Ik nodig iedereen uit om alvast op Kennisnet Jeugd een bijdrage te leveren. In volgende blogs in januari zal ik zelf enkele concrete transformatie-thema's behandelen.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies