• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Kans op misbruik in kinderopvang minimaliseren

Josette Hoex - 29 april 2011

In april is het onderzoeksrapport over de misbruikzaak in Amsterdam verschenen ('Rapport onafhankelijke Commissie Onderzoek Zedenzaak Amsterdam'). De commissie-Gunning geeft hierin haar mening over de Amsterdamse situatie én werpt een blik op de gehele sector kinderopvang. Daarmee volgt zij de gedachte die ik eerder heb uitgesproken: benut incidenten als vertrekpunt voor branchebrede reflectie (blog 24 januari).

Niet vaak is het reilen en zeilen in de kinderopvang zo kritisch bekeken. Alle relevante partijen passeren de revue. Eigenlijk is het rapport noodzakelijke literatuur voor alle sectoren waar met (jonge) kinderen wordt gewerkt. Want de wet van Murphy blijkt nogal eens op te gaan, ondanks goede bedoelingen en correcte afspraken. En dat is ons aller realiteit!

Natuurlijk: de commissie noemt drie zaken die hebben bijgedragen aan de grensoverschrijdende situatie in Amsterdam. Slechte screening van nieuwe medewerkers, pedagogisch medewerkers die te vaak en te lang alleen op de groep stonden, onvoldoende structuur en deskundigheid om signalen om te zetten in concrete actie. En uiteraard zal elke organisatie op deze punten haar beleid nog eens verscherpt onder de loep nemen.

Maar eigenlijk las ik de meest leerzame les al op de eerste pagina: 'Wellicht de grootste belemmering om seksueel misbruik te voorkomen, is onze natuurlijke neiging om deze mogelijkheid te ontkennen en als risico te onderschatten. (…) Daarmee worden signalen die achteraf en in samenhang duidelijk lijken vaak op het moment zelf niet gezien, door ouders, door leidsters, door directies en door hulpverleners.'

Ofwel: we redden het in dit soort gevoelige kwesties niet met regels en protocollen. Ze moeten er wel zijn, als vangnet. Maar belangrijker is het om te zorgen voor een emotioneel-veilig werkklimaat. Met collega's die elkaar durven aanspreken op hun pedagogisch handelen. Met agogisch geschoolde leidinggevenden die op de werkvloer meekijken en onderling vertrouwen creëren, zodat ook heikele onderwerpen tijdens het teamoverleg ter sprake kunnen komen. Met managers die een kritische werkhouding bij hun personeel stimuleren en benutten voor feedback en intervisie. En met ouders die als waardevolle opvoedingspartners serieus genomen worden.

Professioneel werken vraagt om elkaar kennen en elkaars handelen herkennen. Stabiliteit in het personeelsbestand en de werkprocessen is daarvoor een voorwaarde. Alleen zo kunnen we de kans minimaliseren dat opnieuw kinderen en hun ouders beschadigd worden en de vanzelfsprekende pedagogische omgang ruw en langdurig wordt verstoord. En ja, 'minimaliseren' - want van méér kan helaas geen sprake zijn.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies