• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Jeugdhulp driehoog achter

Blog van: Tom van Yperen -

Halverwege de jaren tachtig ontmoette ik kinderen die mijn kijk op de jeugdzorg hebben veranderd. Ik liep stage, veegde snotneuzen af, speelde met kleuters en sprak met ouders en behandelaars op een Medisch Kleuterdagverblijf, een MKD, een dagbehandeling voor jonge kinderen met een verstoorde of bedreigde ontwikkeling.

De situatie van de kinderen was soms dramatisch: verwaarlozing, mishandeling, pedagogisch incapabele ouders. Enkele kinderen kwamen uit een goed milieu, maar hadden dusdanige ontwikkelingsstoornissen of medische problemen dat het voor de ouders moeilijk was om goed voor hen te zorgen. Ze werden uit de wijde omgeving met busjes naar het MKD gebracht en gingen 's avonds weer naar huis.

Eigen omgeving

Aan de verzorging en behandeling van de kinderen in het MKD ontbrak niets. Er was een gezellige groep, goed eten en drinken, een prima groepsleiding, prachtig speelgoed, een speelweide met zandbak, speltherapie, fysiotherapie, een zwembad, noem maar op. Ik vond het geweldig en gunde de kinderen het van harte.
Toch vond ik het niet in orde. Door mijn hoofd speelde de vraag of we voor datzelfde geld die kinderen niet veel beter in hun eigen omgeving kunnen helpen. Het mes snijdt dan aan twee kanten: de kinderen worden er beter van en de mensen in hun omgeving leren meteen hoe ze goed voor deze kinderen kunnen zorgen.

Jaren later deed ik onderzoek bij een tehuis voor jongeren met probleemgedrag. Een moeder deed daar een uitspraak die mijn twijfels over het MKD verhelderde. Het tehuis bood de jongeren een gezellige leefgroep, scholing, allerlei sportfaciliteiten, een bosrijke omgeving en zelfs een manege. De moeder stelde emotioneel vast: 'Hier kan ik met mijn woning driehoog achter in Amsterdam niet tegenop'. Pijnlijk.

Met al de goede bedoelingen van de jeugdzorg bestaat het risico om de gewone opvoedingssituatie van kinderen te diskwalificeren. De vraag is of alle deskundigheid en middelen niet in te zetten zijn om de situatie van kinderen in hun eigen omgeving zoveel mogelijk te verbeteren. Dat betekent bijvoorbeeld dagopvang van peuters in hun eigen buurt. Als het nodig is, krijgen de medewerkers van de opvang extra ondersteuning om de ontwikkeling van het kind in goede banen te leiden. Vrijwilligers helpen in het gezin als de opvoedingsspanning te hoog oploopt, of als extra handen nodig zijn bij kinderen die veel verzorging nodig hebben.

Jeugdzorg 3.0

Mijn ervaringen met het MKD en het tehuis waren ruim twintig jaar geleden. De jeugdzorg heeft zich sindsdien sterk vernieuwd en ondersteunt nu veel gezinnen ter plaatse. En ze zal nog verder innoveren.
Mijn ideaal is dat het MKD op termijn niet meer of nog slechts in extreme gevallen nodig is. Hoe? Door de pedagogische kwaliteit van de omgeving van kinderen zo sterk mogelijk te maken en de jeugdhulp daarvoor in te zetten. Een denktank – Pedagogisch Pact genoemd – zoekt naar manieren om de ingezette vernieuwing voor met name jonge kinderen op dit terrein door te zetten. Er worden pilots aan gekoppeld die de idealen handen en voeten geven. Boeiend.

Jeugdzorg 3.0, of liever gezegd, jeugdhulp driehoog achter. Dat is een mooie stip op de horizon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies