• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Internetfilters helpen ouders niet echt bij mediaopvoeding

Blog van: Peter Nikken -

Elke ouder wil graag dat kinderen veilig het internet op kunnen. Daarom biedt de industrie allerlei technische hulpmiddelen aan, zoals apps, controlesoftware en internetfilters. Sommige zijn te koop, andere gratis. Volgens nieuw onderzoek van EU Kids Online lijken deze hulpmiddelen handig, maar bieden ze slechts schijnveiligheid. Wat kun je ouders die zich zorgen maken over de risico's op internet dan adviseren?

Voor professionals die ouders of kinderen ondersteunen is het goed te weten dat kinderen zomaar afschermen van bepaalde content op internet hen niet helpt om zelf mediawijs te worden; het helpt hen niet om te leren omgaan met online risico's. Bovendien wringt het gebruik van controlemiddelen met het recht van kinderen om zelf ervaring op te doen met het opbouwen van relaties, om nieuwe websites of apps te ontdekken, kennis op te doen of zich te vermaken. Voor het ontwikkelen van sociale vaardigheden moeten kinderen kunnen oefenen, ook online. Als je kinderen restricties oplegt zonder uitleg of zeggenschap van de kinderen, kan dat leiden tot ruzies en wantrouwen.

Recht op privacy

Bij het achteraf controleren wat kinderen op internet gedaan hebben is niet alleen de privacy van de eigen kinderen, maar ook die van hun vrienden in het geding. Stel dat je in de conversatie leest dat ze hun eerste stappen op seksueel gebied zetten. Wat doe je als ouder met zulke informatie over die vrienden? Online controleren is net zo onkies als stiekem gluren in hun dagboek.
Technische hulpmiddelen lijken een simpele oplossing voor ouders maar zijn dat dus niet. Bovendien blijkt uit het onderzoek van EU Kids Online dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat kinderen dankzij techniek echt beter beschermd zijn tegen online risico's.

In gesprek over mediagebruik

Uit onderzoek naar mediaopvoeding weten we dat kinderen meer profijt hebben van een goed gesprek over hun mediagebruik dan van grenzen en regels. Dat is ook het uitgangspunt van de Toolbox Mediaopvoeding van het Nederlands Jeugdinstituut. Deze toolbox is een wetenschappelijk onderbouwde set met informatie en tips over mediagebruik bedoeld voor ouders en professionals die ouders ondersteunen bij de opvoeding. Ouders kunnen hun kinderen juist steunen door media samen te ontdekken, te praten over wat je daar tegenkomt en wat je wel of niet moet doen.
Concreet betekent dit dat je ouders kunt adviseren niet al te bezorgd en beschermend te zijn; kinderen kunnen wel tegen een stootje. En als ze hulpmiddelen willen inzetten, moeten ze bedacht zijn op wat ze doen met gevoelige privé-informatie. Het praten over de instellingen van bijvoorbeeld een internetfilter kan een manier zijn om het gesprek te openen. Enkele andere tips zijn:

  • Maak duidelijk wat je van elkaar verwacht
  • Bespreek wat geschikt en ongeschikt is
  • Laat kinderen aangeven wat ze zelf willen en kunnen, en biedt hen vertrouwen

Ontwikkelen van nieuwe hulpmiddelen

Betekent dit nu dat technische hulpmiddelen helemaal overbodig zijn? Nee, maar ze zouden het gesprek over geschikte media moeten stimuleren. Bovendien zou het goed zijn als ze meer geïntegreerd worden in oudertrainingen, workshops et cetera. Biedt kinderen mogelijkheden om hun weerbaarheid tegen online risico's te leren opbouwen; laat ruimte om te oefenen met online sociale vaardigheden, help hen hun digitale vaardigheden te versterken en ondersteun ouders bij het gezamenlijk mediagebruik. En initiatieven die zich richten op het vergroten van mediawijsheid zouden standaard moeten wijzen op de voor- en nadelen van hulpmiddelen.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies