Over het Nederlands Jeugdinstituut

Eenvoudig, kort én leuk reflecteren - het kan

Blog van: José Vianen -

Reflecteren is belangrijk om jezelf te blijven ontwikkelen. Naast intervisie zijn er meer mogelijkheden om te reflecteren in de dagelijkse praktijk - eenvoudig, kort én leuk.

Een mooi voorbeeld is de time-out-reflectie. Een reflectiemethode van twee of drie minuten die je snel, middels vier vragen, leidt tot een nieuw inzicht. Deze methode werkt bij een gesprek met een cliënt of collega, in een team- of casusoverleg en zelfs tijdens een intervisie. Niet alleen als het gesprek vastloopt - het kan ook dat je even een nieuw inzicht nodig hebt.

Neem even een koffiepauze of ga naar de wc en stel je zelf de volgende vragen:

  • Wat gebeurt er nu eigenlijk?
  • Welke gedachten en gevoelens gaan er door mij heen?
  • Hoe reageer ik op deze situatie?
  • Hoe zou ik het willen doen?

Ik kan je verzekeren, na deze time-out ga je met vernieuwd inzicht weer aan het werk.

Speedsparren

En wil je op een dynamische manier vragen of dilemma's van meerdere personen verhelderen? Dan is speedsparren een goede methode. Speedsparren is een vorm van reflectie die energie creëert in de groep. Iedereen is tegelijk in actie. In korte tijd kom je een stap verder met een vraag die je bezighoudt, doordat je daar van verschillende personen feedback op krijgt.

Speedsparren is eenvoudig toe te passen. Splits de groep en ga in twee rijen tegen over elkaar zitten. Zit je in de ene rij, dan leg je je situatie voor; degene die tegenover je zit, stelt vragen en vraagt door. Na twee, vijf of tien minuten, al naar gelang de tijd die je hebt, schuif je door. Je legt je situatie met het opgedane vernieuwde inzicht voor, en de volgende die tegenover je zit vraagt door. Schuif drie keer door en bespreek de opbrengst. Geschikte vragen om te stellen zijn bijvoorbeeld: Wat zijn je gedachten hierover? Wat deed je precies? Wat zagen anderen jou doen? Wat werkte? Wat gebeurt er als je niets doet? Wiens probleem is het?

ReflectieLab

In teams waar we komen vanuit het programma Vakmanschap van het Nederlands Jeugdinstituut kregen we de vraag of er leuke en eenvoudige manier zijn om te reflecteren. Met een collega ben ik op zoek gegaan naar geschikte methoden. We hebben 'het ReflectieLab' georganiseerd, een leertraject waarin we met een groep professionals verschillende vormen en vragen hebben uitgeprobeerd.

In het ReflectieLab werd helder waar persoonlijke reflectie over gaat: daar waar het schuurt bij jezelf. Leren reflecteren door het te doen: door stil te staan bij wat je denkt, voelt en wilt. De ervaringen en inzichten van het ReflectieLab waren verrassend om te horen.

De professionals die meededen aan het ReflectieLab zijn in de praktijk verder aan het uitproberen wat voor hen en hun collega's werkt. Ze zijn enthousiast aan de slag en merken nu al dat reflecteren makkelijker gaat en dat ze collega's goed meekrijgen, door de eenvoudig uit te voeren vormen die ze gebruiken.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies