Over het Nederlands Jeugdinstituut

Leren van je succes: een eye-opener

Blog van: Claudia Versteeg -

Van je fouten kun je leren. Deze uitspraak kent iedereen en maakt het maken van fouten sociaal geaccepteerd. Leren van successen ligt voor veel mensen minder voor de hand. Terwijl je ook daar belangrijke lessen uit kunt trekken.

In casusbesprekingen of intervisie wordt uitgebreid stilgestaan bij wat de problemen zijn, wat anders had gekund en wat dat betekent voor een volgende keer. Er wordt een situatie geanalyseerd, zodat dezelfde fout in de toekomst niet nog eens gemaakt wordt. Dat je ook veel kunt leren van successen wordt daarbij vaak vergeten. Zelf was ik ook één van die mensen, moet ik eerlijk bekennen. Praten over je successen voelt namelijk al gauw als opscheppen.

Doorvragen

Tijdens een reflectieworkshop deden een collega en ik de werkvorm 'speedsparren' waarin professionals in twee rijen tegenover elkaar hun succes delen met collega's. Ik stond in de rij waarin je de collega tegenover je zoveel mogelijk verdiepende vragen stelt over het succes om meer te horen over wat goed was gegaan. Hoewel er niet veel tijd was, was ik na een paar vragen wel 'klaar'. Ongemakkelijk 'zat ik de tijd uit'.

Achteraf geneerde ik me voor het feit dat ik niks meer te vragen had. Want natuurlijk zijn er heel veel zinvolle vragen te stellen. Een aantal voorbeelden:

  • Wat maakte het tot een succes? Wat deed je precies?
  • Wat heb je hiervan geleerd?
  • Hoe, waar en wanneer zou ik dit succes opnieuw kunnen bereiken?
  • Wat zagen anderen (collega, ouder, kind of iemand anders) mij doen waardoor het werkte en wat vonden zij daarvan?
  • En wat nog meer?

Vooral de vraag 'En wat nog meer?' een aantal keer herhalen, dwingt de ander om tot de kern te komen en leidt vaak tot de gewenste verdieping. Bovendien geeft het een positieve ervaring.

Oplossingsgericht

Door in te zoomen op successen kijk je met een positieve invalshoek naar je werk. Ook als er behoefte is om problemen onder de loep te nemen, kun je voorkomen dat je te veel stilstaat bij wat er allemaal mis is gegaan. De Korte Oplossingsgerichte Methode is een manier van reflecteren die focust op wat wél goed kan gaan. Stappen in die methode zijn:

  • Iemand schetst zijn probleem en vertelt wat hij al heeft bedacht en geprobeerd. Het team gaat echter niet uitgebreid in op het probleem zelf. Oplossingsgericht werken gaat ervan uit dat het vinden van de oorzaak niet noodzakelijk is voor het kunnen oplossen.
  • Een ander formuleert op een positieve manier het doel van de bijeenkomst waarin het probleem wordt besproken. Doorvragen moet leiden tot termen in concreet en specifiek gedrag. Oplossingsgericht werken benut de verborgen suggesties in vragen om een oplossing te suggereren.
  • Door degene met het probleem de situatie in te laten schalen tussen 0 en 10 help je complexe aspecten van het probleem concreet maken. Het maakt bovendien invoelbaar dat vooruitgang mogelijk is, het maakt gedrag meetbaar en vertaalt doelen in kleine stapjes. En uitzonderingen bestaan altijd en kunnen helpen bij het bedenken van oplossingen.
  • Door goed door te vragen ontdekt degene met het probleem de werkzame factoren en vaardigheden uit zijn eigen werkwijze en bedenkt hij welke vaardigheden hij nog kan ontwikkelen. Doordat hij dat concreet en specifiek moet verwoorden, vergroot je de kans dat de inbrenger de stap vooruit daadwerkelijk zet.
  • De anderen ordenen en onderstrepen alleen die informatie uit de analyse van het probleem die gebruikt kan worden om een oplossing te vinden. Daarom bevat de feedback veel complimenten, uitzonderingen en stappen in de richting van een oplossing.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies