Over het Nederlands Jeugdinstituut

Professionele autonomie: jouw regels of die van een ander?

Blog van: Karlijn Stals -

Beroepsregistratie en beroepscodes, werken met richtlijnen, en eisen voor na- en bijscholing: er komt veel op professionals af. Hoewel dit allemaal voor én door professionals en het werkveld wordt ontwikkeld, zie ik professionals en teams dagelijks worstelen met de veelheid aan informatie en kennis die op ze afkomt. Het is de kunst om een slimme strategie te kiezen voor het omgaan met al die vernieuwingen.

Een van de doelen in de transformatie is het vergroten van professionele autonomie en het terugdringen van regeldruk en administratieve last bij professionals. Dat laatste is hard nodig, want professionals gaan gebukt onder een hoge werkdruk, deels veroorzaakt door administratieve lasten. Het vergroten van professionele autonomie gaat helpen om de regeldruk terug te dringen, maar alleen als je de juiste strategie kiest.

In hun worsteling met professionele autonomie en alles wat daarmee samenhangt - beroepsregistratie, beroepscodes, richtlijnen, na- en bijscholing - zie ik mensen kiezen voor drie verschillende strategieën.

Grootscheepse plannen

De eerste strategie is alles oppakken. Enthousiaste, gemotiveerde professionals en organisaties willen alles tegelijk en grondig aanpakken. Zoals wijkteams die in sneltreinvaart werk maken van beroepsregistratie, tegelijkertijd alle richtlijnen voor jeugdhulp implementeren en bovendien een intensieve reeks inhoudelijke scholingen plannen. Het risico is dat er dan te veel tegelijk moet gebeuren. De 'regeldruk' neemt toe in plaats van af, waardoor het aanvankelijke enthousiasme waarschijnlijk snel omslaat in gebrekkige motivatie. De vraag is of er na een jaar nog wat overeind blijf van de grootscheepse plannen.

Is het verplicht?

De tweede strategie is zo min mogelijk doen. Soms is dit een kwestie van de kop in het zand steken, maar vaak schuiven teams vernieuwingen voor zich uit omdat het té veel is om ineens aan te pakken of omdat ze niet weten hoe ze moeten beginnen. Ik zie dan vaak dat er alleen gekeken wordt wat echt moet. Daardoor zijn de activiteiten niet gericht op wat voor de professional belangrijk is, maar op wat 'moet' van iemand anders. De belangrijkste vraag die ik dan hoor is: Is het verplicht? Het risico van vooruitschuiven is dat er uiteindelijk een enorme berg van veranderingen op je ligt te wachten. Daarmee aan de slag gaan, wordt alleen maar ingewikkelder.

Stap voor stap

De derde strategie is stap voor stap werken aan het vergroten van professionele ruimte. Bijvoorbeeld door niet veertien richtlijnen tegelijk in te voeren, maar te starten met één of twee richtlijnen die aansluiten bij een opgave die actueel is in jouw werk of in je gemeente. Of door te kijken hoe de eisen rondom beroepsregistratie en na- en bijscholing kunnen helpen in je dagelijkse werk en je ambities als professional, team of organisatie. Dus niet iets veranderen omdat het moet, maar beginnen waar het kan en waar enthousiasme is.

In de databank Richtlijnen van het Nederlands Jeugdinstituut hebben we de vakinhoudelijke 'regels' verzameld van de beroepsgroepen in de jeugdsector: de richtlijnen en standaarden van en voor jeugdzorgwerkers, gedragswetenschappers, jeugdverpleegkundigen, jeugdartsen, huisartsen en meer.

Dit is een eerste stap: inventariseren wat er allemaal is aan vakinhoudelijke afspraken van beroepsgroepen en dat toegankelijk maken. Niet alleen voor de eigen beroepsgroep, maar ook voor anderen. Het is veel, het is divers en het is soms nog zoeken wat past bij jouw situatie. Maar het is een eerste stap: regels van jezelf en niet van een ander.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies