• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Gemeente, toon moed en investeer in preventie

Blog van: Sofie Vriends -

Het nieuws staat bol van verhalen over de toenemende kloof tussen kinderen die kansen krijgen om hun volle potentieel te ontwikkelen en kinderen die niet kunnen meedoen. Voor mij is dit een van de grootste bedreigingen voor het welzijn van kinderen in Nederland. Gemeenten moeten nu de kans grijpen om wat aan die toenemende tweedeling te doen.

Ondanks de aantrekkende economie is het aantal kinderen dat leeft in armoede gestegen; inmiddels ligt het boven de vierhonderdduizend, blijkt uit de nieuwste cijfers van het CBS. Ook in het onderwijs zijn er tekenen van een scherpere kloof.  Sinds het afschaffen van de verplichte Cito-toets krijgen kinderen van laagopgeleide ouders vaker een lager schooladvies; de doorstroming naar het hoger onderwijs van jongeren uit gezinnen met een laag inkomen staat onder druk. Marokkaanse kinderen zijn minder welkom bij sommige voetbalclubs. In sommige steden komen kinderen van verschillende bevolkingsgroepen elkaar nergens meer tegen.

Sluipend virus

Dit zijn allemaal factoren die kunnen leiden tot sociale uitsluiting van grote groepen kinderen. En sociale uitsluiting is als een sluipend virus waarvan op de lange duur niet alleen de betrokken kinderen de ziekteverschijnselen zullen voelen, maar ook de samenleving. Want veel van deze kinderen en jongeren zullen later duurdere zorg nodig hebben.

Natuurlijk komen de verantwoordelijke bewindslieden in actie. Klijnsma heeft de SER en het SCP gevraagd armoede onder kinderen te onderzoeken en te komen met een advies voor een integrale aanpak. Bussemakers overweegt het gebruik van de Cito weer te verplichten.

Dat is lovenswaardig maar daar mag je lokaal niet op wachten. Gemeenten hebben nú de kans om wat aan de scherpere tweedeling te doen. Zij maken nu hun beleid en stellen nu hun budgetten samen voor het komend jaar.

Stroomopwaartse oplossingen

Er is al veel bekend over wat je kunt doen om grotere problemen op latere leeftijd te voorkomen. Jeugdbeschermers, economen, zorgdeskundigen en onderwijsprofessionals zijn het op dit punt allemaal met elkaar eens: investeren in het leven van jonge kinderen en bij de eerste signalen van problemen meteen preventief actie ondernemen is veel effectiever. Stroomopwaartse oplossingen noem ik dat. Die zijn niet alleen kostenbesparend maar gaan ook uit van een positief kindbeeld en een gezonde samenleving.

Er zijn veel goede voorbeelden die deze kinderen meer kans geven op het behoud van aansluiting: een preventieve aanpak voor gezinnen met schulden, investeren in voorschoolse voorzieningen, een sterke rol van de GGD, laagdrempelige opvoedondersteuning in de wijk, het beschikbaar stellen van een kindpakket voor arme gezinnen...

Het lijkt mij volkomen logisch als gemeenten al in de eerste paragraaf van hun jeugdbeleid beginnen bij sterke basisvoorzieningen. En dat ze bij het toekennen van budgetten preventie niet beschouwen als sluitpost maar juist als eerste veiligstellen.

Wees dapper

Daarvoor is wel moed nodig. Moed omdat de urgentie van de kinderen die nú hulp nodig hebben dagelijks wordt gevoeld. Moed omdat het betekent dat er gesneden moet worden in de toch al gekorte budgetten voor zwaardere zorg en dat sommige kinderen hierdoor niet dezelfde zorg ontvangen die eerder wel mogelijk was. Moed omdat investeren in sterke scholen, eerlijke kansen, voorlichting, inclusie en preventieve activiteiten geen direct zichtbaar rendement oplevert. En tegen de tijd dat de resultaten zichtbaar zijn, zit er alweer een nieuwe gemeenteraad en is de wethouder allang opgevolgd.

Dus wethouders, gemeenteraadslieden, ambtenaren, wees dapper. Ga in gesprek met lokale organisaties. Ontwikkel samen een visie. Borst vooruit, blik op de lange termijn: investeer in de toekomst.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies