• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

De transformatie tot nu: kritiek en kansen

Blog van: Rutger Hageraats -

Het afgelopen half jaar heeft het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) een aantal mensen uitgenodigd om op Kennisnet Jeugd een blog te schrijven over de transformatie: wat was het idee en hoe gaat het nu in de praktijk? Tien beleidsmakers, professionals en ervaringsdeskundigen gaven hun persoonlijke indrukken van de recente veranderingen in de jeugdsector. Wat lezen we terug in deze verhalen?

Over het waarom van de transformatie blijkt nauwelijks discussie. Allen zien het nut van verbindingen maken tussen professionals, uitgaan van de mogelijkheden van ouders en kinderen en het werken op basis van vertrouwen. En dat we daarbij oog moeten hebben voor de verhalen en wat mensen bijzonder maakt, dat we bureaucratische regels moeten doorbreken en vooral moeten ‘doen wat nodig is’.

Denken in mogelijkheden

Er is kritiek op doorgeslagen beleidsjargon. Typerend daarvoor is een ouder die zich tegen de jeugdwet uitspreekt omdat ‘demedicalisering’ en ‘normaliseren’ kwetsende begrippen zijn. Een leerkracht wil het begrip ‘eigen kracht’ niet heilig verklaren, liever vraagt hij ouders en kinderen waar zij zelf verantwoordelijk voor kunnen zijn om daar dan samen een plan op te bouwen. Een professional wijst op het tekort aan specialistische kennis bij wijkteams waardoor eigen kracht een overvraagd mantra wordt.

Mooi is het als een blogger vaststelt dat samenwerking in de praktijk lukt als professionals én beleidsmakers denken in mogelijkheden en doen wat nodig is. In plaats van denken in regels en verantwoordelijkheden. Beleid en uitvoering kunnen elkaar zo versterken, in een relatie die niet hiërarchisch is. Een gemeenteraadslid constateert dat de gemeenteraad de controlerende taak terughoudend moet invullen en verhalen moet laten spreken in plaats van een cijfermatige werkelijkheid. Daar staat de blog van een wethouder tegenover die constateert dat door de financiële druk het virus van de verantwoordingsterreur toch in het gemeentebloed kan sluipen.

Zorgen over bureaucratie

De blogs laten goed zien dat de transformatie over zowel het professionele werkveld als over het domein van de overheid gaat. Wat overheerst zijn de zorgen over meer in plaats van minder regels, de verantwoordingsdruk, ‘incidentenintolerantie’ en gemeenten die op de stoel van professionals gaan zitten. Als een ouder schrijft dat je vastloopt in ‘bureaucratisch stevig vastgemetselde muren’ of een professional vertelt dat hij vooral bezig is met pogingen om contact te krijgen met een gemeente, gaat er iets niet goed.

Er zijn veel zorgen, maar ook verhalen over de kansen, de dingen die wel goed gaan ‘ondanks de regels’. Gaat het de goede kant op of lopen we vast? De blogs hadden niet het doel de balans op te maken, het ging erom ervaringen te delen en discussies los te maken. Ze geven een beeld van de complexiteit van de transformatie en zijn er om van te leren. Dat benadrukken de meeste bloggers ook.

Dat is ook precies de missie die het NJi zichzelf gesteld heeft: de veldpartijen ondersteunen bij hun inspanning om de zorg voor de jeugd beter te maken, op basis van feiten, gezamenlijke interpretaties van die feiten, praktijkervaringen en kennis. We hebben daar een simpel raamwerk voor gemaakt. De essentie daarvan: houd continu helder voor ogen waarvoor de transformatie bedoeld is en monitor per doel wie welke stappen daarin zet. En práát erover met elkaar: herkennen we het beeld, gaat het de goede kant op en wat moet er verder gebeuren? Dat leidt tot een transformatie die bestaat uit doelgericht delen en leren.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies