• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Over het Nederlands Jeugdinstituut

Buitenlandse inspiratie voor Nederlands jeugdstelsel

Pink Hilverdink - 18 juni 2012

Eind maart organiseerde ik voor de gemeente Leeuwarden een studiereis naar Finland. De gemeente Leeuwarden wilde zich – met de transitie van de jeugdzorg voor de deur – door de Finnen laten inspireren. De Finse overheid gooide vijf jaar geleden namelijk het roer om. Zij koos ervoor hun stelsel in te richten op basis van de 'Child Welfare Act'. Dit betekende meer nadruk op welzijn en preventie en het inrichten van meer algemene jeugdvoorzieningen, zoals kinderopvang en jongerenwerk. Een welzijnsrevolutie in een land dat geteisterd werd door de naweeën van een diepe crisis. Het aantal uithuisplaatsingen was hoog. De kosten voor psychische zorg voor multiprobleemgezinnen rezen de pan uit. In een Finse stad van 30.000 inwoners kostte die zorg toen maar liefst 7 miljoen euro.

Aanpak Finland is inspirerend

In Nederland staan wij ook voor een ingrijpende verandering in ons jeugdstelsel. Ik vind het Finse voorbeeld heel inspirerend. Hun visie en aanpak lijkt al te gaan werken in die krappe vier jaar tijd. Kinderen en jongeren zijn gelukkiger dan een aantal jaren geleden. Ook de directe omgeving waarin zij zich lekker voelen krijgt aandacht: die van hun gezin, de school, de buurt, de sportclub en andere informele netwerken. Bovendien zien de Finse professionals ook ouders als partner.

Ontzorgen en demedicaliseren

De omslag in het Finse beleidsdenken zit in de verschuiving van aandacht voor 'probleemgroepen' naar aandacht voor alle kinderen en gezinnen. De visie is eigenlijk heel simpel en o zo waar. Iedereen heeft de primaire, existentiële en emotionele basisbehoefte om erbij te horen. Om gezien en gewaardeerd te worden. Vooral kinderen willen erbij horen en willen zich ontwikkelen. Daarom is het ondersteunen en begeleiden van hun levensloop de leidraad. In Finland ging men ontzorgen en demedicaliseren. Diep gewortelde verschillen tussen sociale sectoren en gezondheidssectoren werden geslecht. Algemene voorzieningen en eerstelijnsvoorzieningen moesten niet meer beschouwd worden als extra kostenpost, maar juist als investering om risicogroepen vroeg binnenboord te houden. Professionals en vrijwilligers uit diverse disciplines gingen samenwerken vanuit een wederzijds vertrouwen in elkaars kennen en kunnen. Allemaal vanuit de gedachte ‘gelijke toegang voor iedereen’. Voor iedereen toegang tot alle vormen van ondersteuning, begeleiding en zorg. En wat levert dit Finland nou op? Het aantal uithuisplaatsingen van kinderen stabiliseert en vermindert gestaag volgens recente cijfers. Het huidige stelsel loslaten en drastisch transformeren. Finland laat zien dat het kan. Dat kunnen wij toch ook?

Finnen komen naar Nederland

De Finnen komen naar Nederland, voor een visitatie aan Leeuwarden – als tegenbezoek - en een tweede Nederlandse gemeente. Ook zullen ze spreken op de internationale expertmeeting over de versterking van de eerstelijns jeugd- en gezinszorg die het NJi op 14 september samen met de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) organiseert. De RMO pleit in zijn onlangs verschenen advies over dit onderwerp om te ontzorgen en te normaliseren. De Finnen bewijzen dat het kan en dat het rendeert. Als we maar voorbij het herpositioneren durven te komen en daadwerkelijk willen vernieuwen. Regeren is vooruitzien. Wie lef heeft, meldt zich bij de Finnen dit najaar en komt naar de internationale expert meeting!

Internationale expertmeeting - 14 september 2012

Internationale expertmeeting: Versterking eerstelijns jeugd- en gezinszorg
In een workshop op deze internationale expertmeeting, 14 september in Utrecht, vertellen de Finnen over de stelselwijziging van de jeugdzorg in Finland.
Programma en aanmelden.

Lees meer

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.