• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Van jeugd naar volwassenheid

Uitdagingen en oplossingen

Wat zijn de uitdagingen en oplossingen voor jongeren die problemen hebben met leren en werken?

Leren

Uitdagingen

  • Er zijn samenwerkingsverbanden passend onderwijs waar het einde van de leerplichtige leeftijd geen enkel probleem oplevert voor het opnieuw verstrekken van een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) en de daarbij behorende bekostiging. Tegelijkertijd zijn er regio's waar jongeren met uitstroomprofiel dagbesteding of arbeid geen TLV meer ontvangen van het samenwerkingsverband na het 18e levensjaar. Deze samenwerkingsverbanden stellen dat het einde van de leerplichtige leeftijd betekent dat er geen TLV meer wordt afgegeven.
  • Sinds 2015 krijgen jongeren geen Wajong meer als ze nog op school zitten of een opleiding volgen. Ongewenst gevolg is dat ouders hun Wajong gerechtigde kind eerder van school halen, omdat de volledige Wajong niet wordt uitgekeerd als de jongere nog op school zit.
  • Niet alle jongeren die in het voortgezet speciaal onderwijs (vso) het uitstroomprofiel dagbesteding volgen, komen op hun 18e in aanmerking voor een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz), omdat niet vast te stellen is dat er een levenslange en levensbrede ondersteuningsvraag is. Op dat moment ontstaat voor de gemeente een verantwoordelijkheid voor participatie richting werk en eventuele dagbesteding op basis van de Wmo, inclusief de bijkomende kosten.
  • Sommige leerlingen hebben naast ondersteuning op school ook een zorgbehoefte.

Oplossingen

  • Goed communiceren met het samenwerkingsverband passend onderwijs over het ontwikkelingsperspectief van de leerling. Als daaruit blijkt dat de leerling niet 'klaar' is met zijn opleiding kan er wederom een TLV voor speciaal onderwijs aan worden gevraagd met bekostiging. In principe kan een leerling tot zijn 20e jaar vso volgen (onder voorwaarden zelfs een jaar langer). De overstap naar arbeid of dagbesteding is afhankelijk van de ontwikkeling van de jongere. Het zou helpen als gemeenten, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, scholen en UWV informatie uitwisselen over welke leerlingen uitstromen uit vso en praktijkonderwijs, samen afspraken maken over de beoordeling van het ontwikkelingsperspectief en het arbeidsvermogen en vervolgens afspraken maken over warme overdracht van school naar werk of dagbesteding. Zo kunnen ze gezamenlijk invulling geven aan de verantwoordelijkheden van school, samenwerkingsverband, UWV en gemeenten. Lees meer op Lecso.nl
  • Recent is een motie aangenomen in de Tweede Kamer die stelt dat schoolgaande leerlingen (18+) die géén arbeidsvermogen hebben en Wajong-gerechtigd zijn ook daadwerkelijk Wajong moeten kunnen ontvangen, ook als ze nog schoolgaand zijn. Het is nog niet bekend wat staatsecretaris Klijnsma met deze motie gaat doen.
  • De beslissing over plaatsing in het profiel dagbesteding vraagt om overleg tussen het speciaal onderwijs en gemeenten. Uitgangspunt daarbij zou kunnen zijn dat plaatsing op de dagbestedings-stroom een gezamenlijke beslissing is van ouders, school en gemeenten en alleen mogelijk is als op 12-jarige leeftijd al met volledige zekerheid vastgesteld kan worden dat arbeid nooit mogelijk is vanwege vaststelling van levenslange en levensbrede problematiek.
  • Voor leerlingen die naast ondersteuning op school ook aanvullende zorg nodig hebben, omdat zij zich fysiek of mentaal niet alleen kunnen redden, zijn er onderwijs-zorgarrangementen mogelijk. Hoe geef je deze vorm? Lees hierover meer bij Onderwijs-zorgarrangementen in het dossier Verbinding onderwijs en jeugdhulp. Meer weten over de verbinding onderwijs en jeugdhulp? Ga naar het dossier Verbinding onderwijs en jeugdhulp.

Werken

Uitdagingen

  • Verdringing: binnen het doelgroepenregister bestaan meerdere 'doelgroepen': naast de jongeren waar het hier om gaat vinden we bijvoorbeeld ook volwassenen die na herkeuring richting arbeid geleid moeten worden. Voor werkgevers is het interessant te kijken wie binnen het doelgroepenregister het eenvoudigst plaatsbaar is. Dit kan in het nadeel werken van de jongeren in een kwetsbare positie.
  • Jongeren die na praktijkonderwijs, vso of mbo al dan niet met startkwalificatie doorstromen naar de arbeidsmarkt blijven een kwetsbare groep. Vaak is de baan die ze vinden tijdelijk en hebben ze een grote kans op ontslag. Deze jongeren hebben vaak te kampen met een gebrek aan werknemersvaardigheden, sollicitatievaardigheden, een netwerk voor het vinden van nieuw werk en problemen op meerdere leefgebieden. Hierdoor is het voor hen moeilijk om na het beëindigen van een contract opnieuw een baan te vinden. Deze jongeren doen vaak geen beroep op de Participatiewet, mede als gevolg van de kostendelersnorm - ze wonen bijvoorbeeld thuis bij hun ouders -. Hierdoor zijn ze niet in beeld en krijgen ze geen ondersteuning bij de toeleiding naar arbeid. Meer weten hierover? Bekijk het dossier Arbeidstoeleiding.

Oplossingen

  • Informatie verschaffen aan gemeenten over het doelgroepenregister. De gemeente is eerstverantwoordelijk uitvoerder van de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wmo.
  • Begeleiding op de werkvloer is voor kwetsbare jongeren van belang in het behouden van een baan en het toeleiden naar een andere baan in het geval van ontslag of beëindiging contract.
  • Stagecoach - transitiecoach - jobcoach: het zijn allemaal professionals in de begeleiding van de arbeidstoeleiding van kwetsbare jongeren. De stagecoach werkt vanuit school, de transitiecoach is een samenwerking tussen school en gemeente en de jobcoach is voor rekening van de gemeente. Het verdient voorkeur van vele scholen om deze taken in één persoon te verenigen. Lees meer bij het praktijkvoorbeeld Amsterdam.
  • Ministers Lodewijk Asscher van SZW en Jet Bussemaker van OCW spelen sinds november 2015 expliciet in op de noodzaak om het beleid over voortijdig schoolverlaten en het beleid over de aanpak jeugdwerkloosheid beter op elkaar af te stemmen. Gemeenten hebben de jongeren van 18 tot 23 jaar die uit beeld waren geraakt in beeld gekregen en op meerdere plekken ontstaan initiatieven om deze jongeren te ondersteunen. Zie voor meer informatie dit nieuwsbericht op de website van het ministerie van SZW.
Vragen?

Linda van Middelkoop is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.