Praktijkvoorbeeld

Klas als Werkplaats houdt studenten bij de les - mbo

Eén vaste ondersteuner in de klas voor vragen die het onderwijs overstijgen, van gezondheidsproblemen en schulden tot verzuim en psychische klachten. 

Door het inzetten van een schoolmaatschappelijk werker, trajectbegeleider of een jeugdhulpverlener als zogeheten ‘KAW-er’ probeert het Rotterdamse Albeda College sinds 2014 voor eerstejaars studenten de drempel naar hulp te verlagen en schooluitval te voorkomen. Dat werkt want ook studenten met veel problemen blijven beter bij de les.

Voor eerstejaars mbo-studenten in Rotterdam die kampen met uiteenlopende persoonlijke en maatschappelijke problemen is de school vaak het enige houvast voor hun kansen op werk en een betere toekomst. Om hun opleiding vol te houden en af te maken hebben zij een extra steuntje in de rug nodig, ook om zich in de klas thuis te voelen. Docenten en onderwijsbegeleiders signaleren hun problemen wel, maar kunnen meestal onvoldoende ondersteuning bieden bij het aanpakken ervan. Studenten gaan uit zichzelf niet op zoek naar hulp of hebben juist al met teveel verschillende hulpverleners te maken.

Opzet Klas als Werkplaats

Onder de titel Klas als Werkplaats (KAW) zorgen de mbo-opleidingen van het Albeda College en Zadkine er samen met twee jeugdhulporganisaties voor dat vaste KAW-ers gedurende ongeveer 8 uur per week in de klas aanwezig om eerstejaars studenten samen met de schoolloopbaanbegeleider te ondersteunen. Daardoor zien ze hoe studenten in de klas functioneren en leren ze hen goed kennen. Bij dringende vragen zijn de KAW-ers een directe schakel naar extra individuele hulp.

KAW is gebaseerd op de methodieken van oplossingsgericht, systeemtheoretisch en competentiegericht werken; de student wordt gestimuleerd zelf oplossingen te bedenken en te kiezen, er wordt aandacht besteed aan oorzaak en gevolg van gedrag, en aan het vinden van een balans tussen taken en vaardigheden van studenten.

Meerwaarde van zorgmedewerkers in de klas

Uit evaluaties blijkt dat de aanpak van Klas als Werkplaats een positieve invloed heeft op de studieresultaten, het gedrag van studenten en hoe ze omgaan met problemen in de klas. Zo vertellen studenten: ‘In het begin was onze klas erg chaotisch en waren er veel ruzies, pesterijen en vooroordelen. Door de begeleiding in de klas met spelletjes en oefeningen zijn die problemen opgelost en houden we veel meer rekening met elkaar.’

Studenten voelen zich beter op school, krijgen meer individuele ondersteuning en hun verzuim neemt af. ‘Ze zijn altijd bereikbaar. Vooral als je slecht contact hebt met je familie is het fijn om te weten dat je bij iemand terecht kunt,’ vertelt een alleenstaande moeder. Docenten ervaren het werken in tandems met de zorgmedewerkers als ondersteunend en voelen zich ‘ontzorgd’. Zij kunnen meer aandacht aan de loopbaanontwikkeling van de student besteden. ‘Onze competenties vullen elkaar aan en geven zo een beter beeld van onze studenten’, stelt een studieloopbaanbegeleider.

Hulpverleningsorganisaties kunnen door de generalistische aanpak dichtbij de student en het onderwijs ondersteuningsvragen breed oppakken en adviezen geven die passen in de context van het onderwijs. Bovendien werken ze preventief, zoals deze jeugdhulpverlener vertelt: ‘Op deze manier bereik ik niet alleen jongeren met een zorgindicatie, maar ook anderen die dezelfde problemen hebben.’

Het Albeda College is ervan overtuigd dat de investeringen in deze aanpak op den duur extra kosten voor de VSV en de Participatiewet kunnen voorkomen.

Werkzame factoren

De korte lijnen tussen onderwijs en jeugdhulpinstanties zorgen ervoor dat de KAW-ers en de studenten elkaar persoonlijk kennen en dat de drempel om hulp te vragen voor studenten laag is. Ook kan de hulp dichtbij de student georganiseerd worden en kan er direct op dringende vragen gereageerd worden. Door de samenwerking in de klas wordt de communicatie en kennisdeling tussen onderwijs en zorg sterk verbeterd.

Belemmeringen en knelpunten

De uitbreiding van de KAW-aanpak van drie naar 54 klassen betekende dat veel nieuwe KAW-ers zich de afgelopen jaren in deze nieuwe werkwijze moesten inwerken en in de klas een intensieve relatie met een schoolloopbaanbegeleider moesten opbouwen.
De KAW-aanpak vraagt van de medewerkers dat ze kunnen werken als generalist én specialist. Door de vertrouwensrelatie met de studenten is het moeilijker om KAW-medewerkers bij ziekte te vervangen.

De financiering van KAW is het grootste struikelblok omdat die afhankelijk is van de Plusmiddelen van de RMC-regio. Daarom wordt KAW vooral ingezet voor eerstejaarsstudenten op niveau 1 en 2, terwijl ook onderwijsteams op niveau 3 en 4 er om vragen. Het zoeken is nu naar een aanpak voor niveau 3 en 4 die minder intensief is, maar wel elementen heeft die bepalend zijn voor het succes op niveau 1 en 2.

Meer informatie

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies