• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Transformatie jeugdhulp

Definitie

De Jeugdwet maakt gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor alle jeugdhulp. Dat is inclusief specialistische hulp zoals jeugd-ggz, jeugd-vb en gesloten jeugdhulp en kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Het uitgangspunt is om het jeugdbeleid en de voorzieningen efficiënter en effectiever te maken. Het uiteindelijke doel is het versterken van de eigen kracht van de jongere en van het zorgend en probleemoplossend vermogen van zijn gezin en sociale omgeving. 

Transformatiedoelen

Het Nederlands Jeugdinstituut ondersteunt gemeenten, onderwijs en jeugdhulpaanbieders bij het werken aan de opgestelde transformatiedoelen. Deze doelen zijn:

  • Preventie en uitgaan van eigen verantwoordelijkheid en eigen mogelijkheden van jongeren en hun ouders, met inzet van hun sociale netwerk.
  • Demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren door onder meer het opvoedkundig klimaat te versterken in gezinnen, wijken, scholen en in voorzieningen als kinderopvang en peuterspeelzalen.
  • Eerder de juiste hulp op maat bieden om dure gespecialiseerde hulp te verminderen.
  • Integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt 'één gezin, één plan, één regisseur'. Door ontschotting van budgetten ontstaan meer mogelijkheden voor betere samenwerking en innovaties in hulp aan jongeren.
  • Meer ruimte voor professionals door vermindering van regeldruk.

Jeugdstelsel

Het jeugdstelsel bestaat uit vier soorten voorzieningen. De aanbieders worden gestimuleerd zo dicht mogelijk bij de jongere hulp te bieden, dus thuis, in de wijk of op school. De voorzieningen zijn: 

Pedagogische civil society

Hieronder vallen onder andere kinderopvang, regulier onderwijs, sportvoorzieningen en stageplaatsen voor jongeren, maar ook medeopvoeders. Hieronder vallen onder andere landelijke voorlichtings- en bewustwordingscampagnes zoals van Postbus 51 of programma’s zoals 'de Vreedzame school'.

Vrij toegankelijke hulp of basisvoorzieningen

Zorg die toegankelijk is zonder de toestemming (beschikking) van de gemeente. Hieronder vallen de signalerings-, advies- en ondersteuningstaken van de jeugdgezondheidszorg, het wijkteam, het CJG en de huisartsen. In deze categorie hulp wordt lichte, vroegtijdige en vrij-toegankelijke hulp en ondersteuning geboden thuis, in de wijk of op school. Vanuit deze hulp wordt eventueel doorverwezen naar de specialistische hulp. Een bijzondere vrij toegankelijke voorziening is Veilig Thuis, het advies- en meldpunt over kindermishandeling en huiselijk geweld.

Preventieve voorzieningen

Dit gaat om gerichte preventieve maatregelen. Bijvoorbeeld een ouder die bij het consultatiebureau komt met een peuter die niet wil luisteren en die wordt doorverwezen naar een peutercursus zoals 'Peutermanieren'. Ook een gerichte inzet van vve voor kinderen met een potentiele achterstand valt hier onder. 

Intensieve of specialistische hulp

De intensieve hulp is niet vrij-toegankelijk; er is een beschikking nodig om deze te krijgen.

Meer informatie

Samenwerkende partners

Belangrijke samenwerkingspartners van de gemeente zijn het onderwijs, de jeugdgezondheidszorg en huisartsen. Zij vallen niet onder de Jeugdwet. Voor gemeenten is het cruciaal om de jeugdhulp samen en integraal met deze partners vorm te geven. Ook is het belangrijk dat de gemeentelijke afdelingen binnen het sociaal domein met elkaar samenwerken, omdat de Jeugdwet, de Wmo en de Participatiewet veel raakvlakken met elkaar hebben.

Veelgestelde vragen over de jeugdsector

Welke vormen van jeugdhulp zijn er?
Wat zijn de meest voorkomende problemen bij jongeren?
En waar is de gemeente nu verantwoordelijk voor?

In de handreiking voor nieuwe raadseleden en wethouders krijgt u antwoorden op deze en andere veelgestelde vragen van gemeenten over jeugdhulp.

Leiding geven aan transformatie

Voor een effectief, integraal jeugdbeleid moeten ambtenaren en professionals uit de jeugdhulp samenwerken met hun collega’s van participatie, veiligheid, onderwijs, welzijn en gezondheid. Daarvoor heb je transformationele leiders nodig.

Vragen?

Martijn van Wietmarschen is contactpersoon.

Foto Martijn van Wietmarschen

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies