• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Radicalisering

Onderwijs

Een school kan radicalisering voorkomen door een veilige en zorgzame leeromgeving te creëren en in stand te houden. De school heeft invloed op het leven van de leerlingen. De tweeledige boodschap die de school hen geeft, moet zijn: ‘jij hoort erbij’ en ‘jij mag er zijn’. Dat kan door middel van een schoolklimaat waarin geen plaats is voor wij/zij-denken. En door de basisbehoeften van leerlingen, hoe uiteenlopend ook, serieus te nemen.

Signaleren van radicalisering op school

School is ook een plaats waar signalen van radicalisering kunnen worden opgepikt. Maar wat is een signaal? Dat is vaak lastig te duiden. Een leerling of student die zich positief uitlaat over de heilige oorlog kan aan het radicaliseren zijn, maar het kan ook uitdagend puberaal gedrag zijn. Het dragen van een baard hoeft niet meteen een signaal van radicalisering te zijn, maar tegelijk kan het dat wel degelijk zijn.

In gesprek met de leerling

Het contact met die leerling kan alleen maar moeilijker worden als u veranderingen in uiterlijk of gedrag meteen opvat als signalen van radicalisering. Het is beter met zo’n leerling in gesprek te gaan en hem te helpen in zijn zoektocht.

Trainingen en debatactiviteiten volgen

Het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme ondersteunt het onderwijs met trainingen voor schoolbesturen en onderwijsprofessionals, en burgerschaps- en debatactiviteiten voor leerlingen. Deze aanpak is in 2016 gestart in achttien gemeenten waar de problematiek van radicalisering het meest nijpend is.

SSV biedt trainingen en informatie

Stichting School & Veiligheid (SSV) besteedt veel aandacht aan radicalisering en polarisatie. De  SSV-website bevat informatie over het bespreken van maatschappelijk gevoelige thema's in de klas, de achtergronden van radicaliserende leerlingen en het proces van radicalisering.

Daarnaast biedt SSV trainingen voor het voorkomen, signaleren en aanpakken van radicalisering. Ook biedt de stichting gratis ondersteuning op maat voor scholen die te maken hebben met radicalisering of polarisatie.

Methodiek: De Vreedzame school en wijk

'De Vreedzame School' is een programma waarin sociale competenties en democratisch burgerschap centraal staan. Een democratische gemeenschap, waarin iedereen zich verantwoordelijk en betrokken voelt en waarin conflicten constructief worden opgelost.

Het doel is de sociale betrokkenheid van leerlingen te vergroten en hen gevoel voor de gemeenschap bij te brengen. Hierdoor vermindert probleemgedrag en neemt de onzekerheid en handelingsverlegenheid van leerkrachten af.

Deze methodiek wordt ook toegepast in ‘De Vreedzame Wijk’ waarin kinderen leren om op een vreedzame manier conflicten op te lossen en elkaar en andere buurtbewoners positief te benaderen.

Lees meer over De Vreedzame School 
Lees meer over De Vreedzame Wijk 

Radicx-tool voor signalering

Voor het signaleren van dreigend radicalisme kunnen leerkrachten gebruikmaken van de Radicx-tool. Dit is een instrument waarmee u in een vroeg stadium de leefwereld van een jongere in kaart  brengt. Deze informatie kunt u uitwisselen met andere betrokken professionals.

Lespakketten en -suggesties

Codename Future heeft het project 'Polarisatie' en ‘Radicaal ideaal’ ontwikkeld. Het doel van Polarisatie is negatieve vormen van polarisatie op middelbare scholen tegen te gaan. Leerlingen leren op uitdagende en interactieve manier wat polarisatie is en wat de gevolgen kunnen zijn. ‘Radicaal ideaal’ is een module over idealen en hoe ver je mag gaan om die te verwezenlijken.
Lees meer op Codename Future

Training voor pedagogische professionals

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de training 'Omgaan met extreme idealen' (OMEI) ontwikkeld. De training richt zich op professionals die worden geconfronteerd met verschillende vormen van radicalisering. Wat houdt radicalisering precies in? Hoe verhoudt het zich tot de idealen van jongeren? En bovenal: hoe gaat u als betrokkene het gesprek aan met deze jongeren?

  • De OMEI-training biedt praktische handvatten en kan worden uitgebreid met een module over dilemma’s. De Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) van het ministerie biedt deze training aan op aanvraag van gemeenten of scholen.
    Meer informatie: Jessa Wegman: ess@minszw.nl, (070) 333 45 55.
  • De Stichting School en Veiligheid (SSV) biedt verschillende trainingen aan voor leerkrachten in het onderwijs, onder meer ‘Omgaan met extreem, gedrag’. De module ‘Gesprek met de Leerling’ is gebaseerd op OMEI.

Radicalisation Awareness Network

Het Europese Radicalisation Awareness Network (RAN) heeft een uitgebreid, Engelstalig overzicht gemaakt van trainingen, cursussen en lesmaterialen die in verschillende Europese landen worden gebruikt om radicalisering te voorkomen.
RAN (2017). ‘Preventing radicalisation to terrorism and violent extremism, Educating young people’.

Vragen?

Gert van den Berg is contactpersoon.

Foto Gert van den Berg

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.