Professionalisering

Lerende organisaties

In een voortdurend veranderende omgeving de best passende ondersteuning aan kinderen en jongeren op maat te bieden is een hele uitdaging. Om dat te realiseren werken organisaties aan een lerende cultuur waarin professionals zich continu kunnen blijven ontwikkelen. Het leren binnen zo'n organisatie staat dus nooit op zichzelf, maar draagt bij aan de het realiseren van de doelen die de organisatie beoogt. Lees erover in het essay Lerende organisaties.  

Waarom is het belangrijk om een lerende organisatie te zijn?

Om zo goed mogelijk ondersteuning en zorg aan kinderen, jongeren en hun gezinnen te bieden, is het van belang om als organisatie oog te hebben voor het systeem waarin geleefd wordt. Met systeem bedoelen we hier het grotere geheel van factoren die van invloed zijn op opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren. Het zijn factoren die in het kind zelf zitten, in het gezin, in de schoolsituatie, in de maatschappij, in de organisaties die ondersteuning bieden, in het netwerk van een gezin enzovoort. Al deze factoren zijn van invloed en een verandering in één van deze factoren zorgt voor verandering in de situatie van het kind en het gezin. De voortdurende verandering die gaande is doet een groot beroep op de manier waarop professionals uitvoering geven aan hun werk.

'Eerst werd er gezegd: We moeten vanuit die en die wet. Nu merk ik dat het gaat over willen. We kijken meer naar waarom en hoe.'

Kinderen, jongeren en gezinnen krijgen meer zorg op maat, passend bij hun situatie als ze ondersteuning krijgen van professionals van een lerende organisatie. Omdat die professionals een duidelijke visie hebben op wat ze doen, beter in staat zijn om te gaan met onzekerheid en voldoende eigenaarschap voelen om zelf te handelen waar nodig.

Wanneer het lukt om een lerende organisatie te zijn is er een grotere kans dat medewerkers zich meer betrokken voelen bij de organisatie en gelukkiger zijn omdat ze meer invloed kunnen uitoefenen op de manier waarop ze hun werk vorm geven. De kans dat je bedrijf als geheel gezond blijft is groter, omdat je makkelijker kunt inspelen op wat de maatschappij nodig heeft en je dus van waarde bent en blijft.

Wat is een lerende organisatie?

Er zijn verschillende definities van een lerende organisatie en ook meerdere begrippen die er op lijken, maar net een andere achterliggende gedachte of nadruk hebben. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om organisatieleren, transactioneel organiseren en Communities of Learning. Wij richten ons op het begrip lerende organisatie en hanteren de volgende definitie:

Een lerende organisatie is een organisatie die bewust gericht is op het vergroten en met elkaar verbinden van het leren en het leervermogen van medewerkers, groepen en de organisatie als geheel. Dit gebeurt op zo'n manier dat er continue verandering ontstaat op individueel, groeps- en organisatieniveau in de richting van de gewenste opbrengsten van de organisatie. Een lerende organisatie is geen doel op zich. Het gaat deze organisaties erom zo goed mogelijk aan te sluiten op wat de samenleving van hen vraagt; de juiste hulp bieden aan kinderen en gezinnen. En het gaat ze erom daar zelf voldoening of plezier uit te kunnen halen.

Belangrijke elementen van een lerende organisatie  

Het Nederlands Jeugdinstituut volgde een jaar lang vier organisaties die bezig waren een (meer) lerende organisatie te worden. We observeerden, hadden gesprekken en beleefden mee in activiteiten die medewerkers van de organisaties aanzetten tot lerend hun werk vorm te geven. Daarbij ontdekten we drie belangrijke elementen die voor een lerende organisatie belangrijk zijn: 

  • Een gemeenschappelijke en op waarden gestoelde visie
  • Aandacht voor het omgaan met onzekerheid
  • Het stimuleren van persoonlijk meesterschap

Wilt u hier meer over weten, lees dan het essay Lerende organisaties

Hoe word je een (meer) lerende organisatie?

In alle lagen van de organisatie is iets te doen om een lerende organisatie te worden. Er zijn geen kant-en-klare antwoorden. Er is ook geen eindstation met een afvinklijst. Het is een voortdurende beweging waarin ingespeeld wordt op de veranderingen van het moment. De organisaties die hier mee bezig zijn, hebben inmiddels heel wat kennis en ervaring opgedaan in wat voor hen werkt. Wij denken dat het helpt om die informatie te delen. Daarom lichten we hier een aantal voorbeelden uit. 

We nodigen u van harte uit om uw ervaringen en aanpak met ons te delen.   

Vragen?

Pauline van Viegen is contactpersoon.

Foto Pauline van Viegen

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies