Pesten

Wat kan school doen?

Signaleren van pesten

Voor het primair- en voortgezet onderwijs zijn signaleerkaarten ontwikkeld. Dit is een eenvoudig hulpmiddel met daarop zes aandachtspunten. Deze zogenoemde ‘alerts’ helpen signalen van pesten vroegtijdig te herkennen. De signaalkaarten zijn ontwikkeld door Apemanagement in samenwerking met de Radboud Universiteit Nijmegen.

Wat werkt

Scholen kunnen hun voordeel doen met kennis over 'wat werkt' bij het voorkomen en tegengaan van pesten. Een aantal acties die een positief effect hebben op het tegengaan van pesten zijn:

  • Het organiseren van informatieavonden voor ouders over de aanpak van pesten op school en over richtlijnen om hun kinderen te helpen om te gaan met pesten. Ouders vervullen namelijk een sleutelrol;
  • Het verbeteren van toezicht op het schoolplein en tijdens pauzes;
  • Het invoeren van een schoolbrede gedragscode tegen pesten (bijvoorbeeld met een anti-pestprotocol);
  • Het stimuleren van samenwerking tussen leerkrachten en andere (onderwijs)professionals (interne begeleiders, zorgcoördinatoren, vertrouwenspersonen, jongerenwerk, wijkteams) rondom pesten.
  • Het structureel werken aan een positief klimaat op school en het versterken van het pedagogische klimaat
  • Een verankerd veiligheidsplan met daarin een heldere aanpak voor het voorkomen en tegengaan van pesten

Het voorkomen en tegengaan van pesten hoort bij de basisondersteuning die scholen bieden. Iedere school heeft de verantwoordelijkheid om voor alle leerlingen een veilige leeromgeving te garanderen. Veel scholen hebben een visie en beleid op sociale veiligheid, waarbij pesten een van de grote thema’s is.

Sociale veiligheid draait om het beschermd zijn of het zich beschermd voelen tegen bedreigingen die veroorzaakt worden door het gedrag van mensen in en om de school. Om tot een visie en beleid te komen denkt de school na over vragen zoals:

  • Welke sociale veiligheid streven we na?
  • Welke afspraken maken we met elkaar?
  • Wat doen we als leerlingen of personeel zich niet aan die afspraken houden?
  • Hoe betrekken we ouders bij het bieden van sociale veiligheid?

In Wat werkt vindt u meer informatie over beschikbare interventies en de mate waarin deze effectief zijn bevonden.

Wilt u meer lezen over wat er werkt tegen pesten? Lees dan het rapport van hoogleraar Orobio de Castro uit 2018.

Betrekken van ouders

Bij het betrekken van ouders zijn de volgende vijftien succesfactoren bekend vanuit wetenschappelijk onderzoek en literatuur:

  • Een goed sociaal klimaat op school (inclusief het tegengaan van pesten) en de betrokkenheid van ouders daarbij is doorgedrongen tot de visie en cultuur van de school .
  • De schoolorganisatie ondersteunt de leraar bij het creëren van een goed sociaal klimaat op school (inclusief het tegengaan van pesten) en het stimuleren van betrokkenheid van ouders daarbij.
  • Leerkrachten zijn zich bewust van het belang van een goed sociaal klimaat op school (inclusief het tegengaan van pesten) en de betrokkenheid van ouders daarbij.
  • De school als geheel en de individuele leerkracht maken vroegtijdig duidelijk welk belang zij hechten aan een goed sociaal klimaat op school (inclusief het tegengaan van pesten) en aan de betrokkenheid van ouders daarbij.
  • De leerkracht is competent in het creëren van een goed sociaal klimaat op school (inclusief het tegengaan van pesten) en de betrokkenheid van ouders daarbij.
  • Ouders voelen zich gewaardeerd en welkom.
  • Er is individueel contact tussen de school en ouders.
  • Leerkrachten leggen huisbezoeken af.
  • Kinderen worden zoveel mogelijk betrokken bij het contact tussen de school en hun ouders.
  • De school zoekt ook contact met de ouders als er iets positiefs te melden is (dus niet alleen als er problemen zijn).
  • De school organiseert activiteiten waar alle ouders bij aanwezig mogen zijn.
  • De school zet zich in om tweezijdige informatie-uitwisseling met ouders tot stand te brengen, welke de basis is van een gelijkwaardige samenwerking.
  • Tussen school en ouders is er regelmatig contact.
  • De school reikt gespreksonderwerpen aan om thuis in het gezin over door te praten.
  • De adviezen die de school aan ouders geeft, zijn concreet en praktisch bruikbaar.
  • Ondersteuning van school aan docent om goed sociaal klimaat te creeeren, waarbij ouders worden betrokken.

Niejenhuis, C. van, et al. (2015) Samen met ouders werken aan een fijne school. Utrecht/Groningen, Nederlands Jeugdinstituut/Rijksuniversiteit Groningen.



Vragen?

Charlotte Dopper is contactpersoon.

Foto Charlotte  Dopper

Charlotte is contactpersoon voor vragen van beroepskrachten. Ouders en kinderen kunnen terecht op Pestweb.nl.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies