• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Onderwijs-zorgarrangementen

Ondersteuning bij ontwikkelen en borgen van onderwijs-zorgarrangementen

Passend onderwijs voor leerlingen met een (lichte) verstandelijke beperking en ernstige gedrags- en/of psychiatrische problematiek – zmolk’ers – vergt een specifieke, integrale aanpak. Vragen van zmolk’ers beperken zich immers niet tot de schoolomgeving; ze betreffen alle leefdomeinen, 24 uur per dag.

Kennis en tools

Om de continuïteit en doorontwikkeling van oza’s voor zmolk’ers te stimuleren en te borgen, ontwikkelden verschillende partijen gezamenlijk een instrumentarium. Dit is gebundeld in het zmolk-pakket. Hierin staan een aantal samenhangende publicaties met handvatten voor beleidsmakers en staf. De uitvoeringsgerichte reeks is interessant voor uitvoerende professionals. Elke publicatie belicht een specifiek aspect van oza’s, zoals achtergrondkennis, een stappenplan, competenties, of werken aan kwaliteit.
Hieronder staat het overzicht.

Introductie

Inrichten van een oza voor Zmolk

Uitvoering van een oza

Omgaan met vrijheidsbeperking

In 2015 stelde de Onderwijsinspectie dat scholen geen gebruik mogen maken van vrijheidsbeperkende maatregelen. Maar wat betekent dat in de praktijk? Vivianne Dörenberg, universitair docent gezondheidsrecht aan het VUmc, deed onderzoek en beschrijft de dilemma's. Welke mogelijkheden biedt de wet? En hoe ziet vrijheidsbeperking er in de praktijk uit, in het onderwijs en de zorg? Haar conclusie: het categorisch uitsluiten van vrijheidsbeperking gaat te ver. De school heeft immers ook een verplichting om de veiligheid te waarborgen. Vivianne pleit daarom voor goede werkafspraken tussen scholen en de Onderwijsinspectie, en doet alvast een voorzet. Lees het artikel vrijheidsbeperking speciaal onderwijs.

In de Richtlijn Fysiek beperkend handelen en/of vrijheidsbeperkende maatregelen binnen het onderwijs staat concreet omschreven hoe vorm gegeven kan worden aan deze afspraken. De richtlijn biedt bouwstenen om te komen tot gezamenlijke afspraken. Doel is uiteindelijk dat leerkrachten en overige personeelsleden in de school zich toegerust en handelingsbekwaam voelen in situaties waar de veiligheid van de leerling en/of diens omgeving in het geding is. Daarmee weten zij welke professionele afwegingen zij moeten maken om te handelen.


Handreiking bij realiseren doorlopend en geïntegreerd (dag)programma

De handreiking is samen met het ministerie van OCW, LECSO, de Dienst Justitiële Inrichtingen en Jeugdzorg Nederland gemaakt. Het document is bedoeld voor de Justitiële Jeugd Inrichtingen en Jeugdzorg plus instellingen en geeft handvatten voor het inrichten van een doorlopend en geïntegreerd (dag)programma.

Landelijke werkbijeenkomst onderwijs-zorgarrangementen voor zmolk’ers

Elke drie maanden is er een werkbijeenkomst voor iedereen die zich bezighoudt met het opzetten of ontwikkelen van OZA’s voor kinderen met een licht verstandelijke beperking en ernstige gedragsproblemen. Deelnemers zijn professionals, managers en stafleden. Er staan verschillende onderwerpen centraal, zoals de omgang met dwang en drang, arbeidstoeleiding en het opzetten van maatschappelijke kosten-batenanalyses, methodische aanpakken, professionalisering en organisatie en bekostiging. Doel van de bijeenkomsten is kennis delen, een leeromgeving ontwikkelen en een professioneel netwerk opbouwen dat elkaar stimuleert in het bieden van onderwijs en zorg aan kwetsbare kinderen.

Wilt u een bijeenkomst bezoeken? Neem contact op met Joanne van den Eijnden

Kennispraktijknetwerk

In 2016 is een Kennispraktijknetwerk voor jeugdhulpaanbieders en onderwijs opgericht om kennis en ervaringen over de successen, knel- en ontwikkelpunten in onderwijs-zorgarrangementen uit te wisselen. De bijeenkomsten zijn gericht op leren en ontwikkelen.

Belangrijke thema’s zijn:

  • Een stappenplan voor oza-inrichting.
  • De resultaten van oza’s in beeld brengen.
  • Professionalisering in de samenwerking binnen een oza: wat komt daarbij kijken?
  • Een oza is onderdeel van een onderwijs-zorgcontinuüm: hoe komen we tot een optimaal proces?
  • Kan het registreren eenvoudiger? Inventariseren.

Organisaties dragen zelf thema’s aan, waardoor deze aansluiten op de praktijk. Voor diverse thema’s werkt het NJi met de instellingen samen. Zo ondersteunen we de praktijkontwikkeling, halen we kennis op en stellen we deze beschikbaar.

Belangstelling? Neem contact op met Vincent Fafieanie (v.fafieanie@nji.nl) of Willeke Daamen (w.daamen@nji.nl).

Ondersteuning op maat

Naast landelijke ondersteuning via werkbijeenkomsten, bieden we ook lokale ondersteuning op maat.
Interesse? Neem contact op met Vincent Fafieanie (v.fafieanie@nji.nl) of Joanne van den Eijnden (j.vandenEijnden@nji.nl).

Vragen?

Joanne van den Eijnden is contactpersoon.

Foto Joanne van den Eijnden

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.