• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Praktijkvoorbeeld

Jongerenprojecten in het buitenland van SAMEN

SAMEN betrekt Nederlandse jongeren bij ontwikkelingsproblematiek door hen mee te laten leven en werken met straatkinderen in andere delen van de wereld.

Doel

De doelstellingen van SAMEN zijn:

  • jongeren in contact brengen met kansarme leeftijdsgenoten in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. De Nederlandse jongeren leven en werken met hen samen in een straatkinderenproject;
  • bij jongeren actief burgerschap stimuleren en bevorderen in een internationale context. Hierdoor krijgen de jongeren een positieve houding ten aanzien van internationale samenwerking en mondiale solidariteit; 
  • aan jongeren mogelijkheden bieden om zich na hun buitenlandervaring te blijven inzetten voor SAMEN, straatkinderenproblematiek of sociale projecten in Nederland, en voor ontwikkelingssamenwerking in bredere zin.

Doelgroep

De projecten van SAMEN zijn bedoeld voor jongeren tussen 18 en 25 jaar.

Aanpak

Aanleiding

Het toekomstige draagvlak voor internationale samenwerking en mondiaal burgerschap is afhankelijk van de betrokkenheid van jongeren bij vraagstukken van ontwikkelingshulp en armoedebestrijding. Bijna dertig jaar geleden is SAMEN ontstaan vanuit de wens van jongeren mee te doen aan een straatkinderenproject. SAMEN is uitgegroeid tot een jongerenorganisatie die gedragen wordt door tientallen teruggekeerde jongeren. Zij leveren vanuit hun enthousiasme en betrokkenheid vrijwillig een bijdrage aan de organisatie.

Opzet

SAMEN biedt jaarlijks meer dan veertig jongeren de gelegenheid om voor een korte of langere periode mee te leven en werken in een straatkinderenproject. Daarnaast bereikt SAMEN jaarlijks honderden jongeren en anderen via informatieweekenden, presentaties en door aandacht in de media. SAMEN bestaat uit een vaste kerngroep van acht jongeren en een coördinator.

De SAMEN-activiteiten zijn op te delen in drie onderdelen

  • SAMEN bemiddelt voor jongeren die voor enige tijd (drie tot acht maanden) willen meedoen aan een straatkinderenproject in Latijns-Amerika, Afrika of Azië. SAMEN organiseert de ongeveer zes maanden durende voorbereiding. Tijdens het verblijf in het buitenland houden de begeleiders contact met de jongeren. Na terugkomst vindt een formeel evaluatiegesprek plaats en vaak is er ook nog informeel contact.
  • SAMEN organiseert jaarlijks in de zomermaanden een groepsreis voor jongeren die in een kortere, intensieve periode kennis willen maken met straatkinderenprojecten.
  • Jongeren kunnen zich na terugkomst inzetten als vrijwilliger bij SAMEN in Nederland. Zij kunnen nieuwe vrijwilligers helpen bij de voorbereiding op hun verblijf in het buitenland, of zich inzetten in het promotieteam en presentaties geven op bijvoorbeeld scholen of informatiedagen. Het bestuur van SAMEN bestaat ook volledig uit teruggekeerde vrijwilligers.

Samenhang

SAMEN werkt volgens de visie van Don Bosco. Deze Italiaanse priester was ervan overtuigd dat elk jong mens een onschatbare waarde heeft; dat elk mens kan groeien, dat een mens die zijn leven zelf in handen neemt iets kan betekenen voor anderen. Niet op eigen kracht, maar SAMEN.

In de afgelopen decennia heeft SAMEN deze visie doorontwikkeld in een eigen werkwijze met veel aandacht voor de voorbereiding en begeleiding; overal voortbouwend op het enthousiasme en de expertise van teruggekeerde vrijwilligers.

Betrokken partijen

SAMEN is onderdeel van de wereldwijde Don Bosco-beweging die zich inzet voor kinderen en jongeren, in het bijzonder voor hen die buitengesloten worden, kansen mislopen of slachtoffer zijn van de omstandigheden waarin ze opgroeien. Binnen dit netwerk vindt SAMEN de organisaties achter de straatkinderenprojecten waar zij Nederlandse jongeren naar begeleidt.

SAMEN is sinds 2008 onderdeel van Don Bosco Amsterdam, samen met Don Bosco Jonathan. In Nederland werkt SAMEN nauw samen met de tien andere Nederlandse Don Bosco-projecten en haar zusterorganisaties in Europa. Verder onderhoudt SAMEN goede werkrelaties met partnerorganisaties op het gebied van mondiaal burgerschap en internationale solidariteit, zoals NCDO, Mensen met een Missie en Dare2Go.

Randvoorwaarden

Financiën

Begin 2011 kreeg SAMEN een vierjarige SBOS-subsidie. Subsidiefaciliteit voor Burgerschap en Ontwikkelingssamenwerking (SBOS) is een programma van het ministerie van Buitenlandse Zaken, gericht op het versterken van mondiaal burgerschap. Naast de SBOS-subsidie ontvangt SAMEN een bijdrage van Don Bosco Werken Nederland.

SAMEN werkt met sponsoracties.

Tijdens de groepsreizen halen de vrijwilligers rond de 15 duizend euro op. Dat geld komt terecht bij de bezochte straatkinderenprojecten. Vrijwilligers voor langere termijn halen gemiddeld ongeveer duizend euro  op voor hun project. Hoewel het geen directe doelstelling is van SAMEN, komt er door sponsoracties jaarlijks rond de 40 duizend euro beschikbaar voor de straatkinderenprojecten.

De jongere zelf moet rekening houden met kosten voor visa en inentingen, vervoer, verzekeringen en verblijf (kleine vergoeding voor het verblijf op locatie).

Deskundigheid

SAMEN bouwt in de uitvoering van haar activiteiten voort op de expertise en het enthousiasme van haar (teruggekeerde) vrijwilligers. SAMEN maakt hen stap voor stap bekend met de werkwijzen die zij in de laatste decennia heeft ontwikkeld.

De organisatie heeft hiervoor de afgelopen jaren ook erkenning gekregen van partnerorganisaties, bijvoorbeeld door de terugkerende vraag of jongeren via andere organisaties aan de SAMEN-informatieweekenden kunnen deelnemen, of dat SAMEN aparte voorbereidingsweekenden voor hen kan organiseren.

Draagvlak

Het bestaansrecht van SAMEN zit in het draagvlak dat zij vindt bij haar (teruggekeerde) groep vrijwilligers.

In 2009 is SAMEN onderscheiden met de Marga Klompé-prijs voor emancipatie, gerechtigheid en vrede. De toekenning van de SBOS-subsidie en de eerdere Xplore-bijdragen van het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn eveneens belangrijke erkenningen voor het werk van de organisatie.

Kwaliteitsbewaking

SAMEN heeft sinds 2011 een veiligheidstraining opgenomen in het voorbereidingsweekend om zo veiligheidsrisico's voor de groepsreis te verminderen.

Omdat de organisatie voor een groot deel bestaat uit vrijwilligers, is het verloop relatief groot. SAMEN heeft ervoor gekozen de kerngroep per jaar met minimaal twee nieuwe jongeren aan te vullen. Daarmee vermindert zij het risico dat de kerngroep te klein wordt en de ondersteuning van het programma gevaar gaat lopen. Nieuwe vrijwilligers krijgen altijd eerst de ruimte om hun draai te vinden aan de zijde van meer ervaren vrijwilligers. Op die manier waarborgt SAMEN de continuïteit en kwaliteit van de activiteiten.

Evaluatie

Opzet evaluatie

Ieder jaar organiseert SAMEN een beleidsweekend voor vrijwilligers uit de kerngroep. Tijdens dit weekend evalueren zij de voortgang van het programma. Daarnaast spelen de evaluaties en feedback van de terugkerende deelnemers een belangrijke rol. Vaak leidt dit tot kleine aanpassingen van de activiteiten. In de praktijk leidt dit tot waardevolle verbetertrajecten.

Voor en na de groepsreis voert SAMEN een meting uit. De resultaten laten zien dat de groepsreis daadwerkelijk invloed heeft op de houding van de jongeren.

Wat vinden uitvoerders en doelgroep?

Op de website van SAMEN zijn persoonlijke blogs en filmpjes van deelnemers te bekijken.

Succesfactoren

  • het enthousiasme van de jongeren die vrijwillig de activiteiten draaien, en de bereidheid van de deelnemers om na hun verblijf nog voor SAMEN actief te blijven;
  • het vrijwillige karakter van de organisatie en projecten van SAMEN. Daardoor hoeven deelnemers geen bijdrage te betalen voor de bemiddeling. SAMEN onderscheidt zich daarmee van soortgelijke bemiddelingsorganisaties;
  • haar positie in het wereldwijde netwerk van Don Bosco, waardoor zij kan terugvallen op een groot aantal betrouwbare partners in alle streken van de wereld. Hiermee is goede zorg voor de jongeren ter plaatse gewaarborgd;
  • dertig jaar ervaring in het begeleiden en bemiddelen van Nederlandse jongeren naar straatkinderenprojecten. De werkvormen en activiteiten worden doorlopend geëvalueerd en waar nodig aangepast, maar blijven in de kern gebaseerd op een beproefd recept.

Faalfactoren en knelpunten

  • Door het grote aantal 'reis- en vrijwilligerswerkorganisaties' en de druk op jongeren om snel hun school of studie af te maken, blijft het een uitdaging om het aantal deelnemers op peil te houden. Onder meer door aanwezigheid op beurzen, informatiedagen en dergelijke is dit vooralsnog altijd gelukt. De afgelopen jaren is er zelfs een lichte stijging te zien.
  • Gerelateerd aan bovenstaande punt: jongeren vragen steeds vaker om de mogelijkheden voor een kortdurend verblijf. SAMEN probeert daarbij zoveel mogelijk vast te houden aan de eis van minimaal drie en bij voorkeur zes maanden verblijf op een project.

Geplande vervolgstappen

  • Aangezien de SBOS-subsidie in 2014 afloopt, is SAMEN hard aan het werk om alternatieve financieringsbronnen te vinden.
  • SAMEN probeert meer in contact te komen met nieuwe doelgroepen die niet behoren tot de 'usual suspects' (wat wil zeggen: al internationaal georiënteerd, betrokken bij armoedevraagstukken, hoger opgeleid).

Meer informatie

Contactgegevens

Michael Baumeister, programmacoördinator
 (020) 679 20 95
 info@samen.org

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.