• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Praktijkvoorbeeld

Jongerencentrum Level Z: door jongeren voor jongeren - Zwolle

Honderden jongeren, verenigd in diverse werkgroepen, hebben het Jongerencentrum Level Z gerealiseerd. Dit in samenwerking met o.a. het jongerenwerk van Travers.

Doel

Jongerencentrum Level Z streeft naar 100 procent jongerenparticipatie. Het centrum wil jongeren in staat stellen sociaal-maatschappelijke competenties aan te leren. Het uitgangspunt is dat jongeren het meest leren door te doen of te ervaren, en het meest beïnvloed worden door leeftijdsgenoten. Daarom biedt Level Z jongeren de gelegenheid om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid samen te werken met andere jongeren, en op die manier van elkaar te leren.

Doelgroep

De doelgroep van Level Z bestaat uit jongeren tussen 9 tot 24 jaar die in de Zwolse Vinex-wijk Stadshagen wonen.

Aanpak

Aanleiding

Nadat de gemeente aangaf dat er een jongerencentrum in Stadshagen moest komen, heeft een jongerenwerker van Travers Welzijn direct contact opgenomen met de gemeente. Hij stelde voor om de jongeren te ondersteunen bij het proces om samen met de gemeente en de architect plannen te maken. Om duurzaamheid te garanderen bepaalde de gemeente de randvoorwaarden en kaders voor het project, zoals het budget en het bestuurlijk draagvlak. De jongerenwerker zette het inspraaktraject op en voerde dit samen met jongeren uit, op basis van open communicatie en gelijkwaardigheid tussen jongeren en volwassenen.

Opzet

Het jongerencentrum is acht dagdelen per week geopend: op vier dagdelen is de bar geopend, draait er een dj en kunnen de jongeren 'chillen'; op de andere vier dagdelen werken de jongeren gericht samen. Dan vergaderen zij bijvoorbeeld, verzorgen ze onderhoudswerkzaamheden aan het gebouw, of bereiden ze activiteiten voor, zoals feesten, een pokertoernooi, een kamp, een tafelvoetbaltoernooi, een talentenshow, of een burendag.

In het jongerencentrum zijn de afgelopen jaren werkgroepen ontstaan op basis van bijvoorbeeld gelijke doelen, interesses en/of andere wensen en behoefte van jongeren. Dat gebeurt dus niet volgens een vast format. Een jongerenwerker kan een werkgroep oprichten, maar dit kunnen jongeren ook zelf doen. Vrijwilligers van de programmeringswerkgroep ondersteunen tijdelijke werkgroepen, bijvoorbeeld voor het organiseren van een evenement. De ondersteunende werkgroep bestaat dus ook uit jongeren.

De werkgroepen werken op basis van (kwaliteits)afspraken en zelf opgestelde procedures. De enige regels waar zij rekening mee moeten houden zijn de (wettelijke) huisregels.
Level Z heeft bijvoorbeeld een barwerkgroep, dj-werkgroep, een programmeringswerkgroep (om initiatieven en projecten te ondersteunen) en een ABC-werkgroep (om individuele jongeren of werkgroepen te ondersteunen).

Jongeren met een vaste verantwoordelijkheid heten vrijwilligers. Ook jongeren die geen vrijwilliger zijn, kunnen in het jongerencentrum altijd meehelpen, meedenken en meebeslissen. Het enige verschil is dat zij geen vaste verantwoordelijkheid hebben, maar slechts af en toe een taak doen. Jongeren die actief participeren door een bepaalde taak uit te voeren (bijvoorbeeld achter de bar staan), heten 'actieve bezoekers'.
Om volwaardige besluitvorming door jongeren mogelijk te maken is de inzet van de jongerenwerker als intermediair essentieel.

Inhoud

De gedachte achter Level Z is dat jongeren zelf de touwtjes in handen hebben. Level Z werkt volgens de 'ABC-methode':
A = Actie: Jongeren kunnen hun eigen gang gaan en worden daarbij geholpen door een jongerenwerker of andere vrijwilligers. Jongerenwerkers en jongeren werken intensief samen binnen verschillende werkgroepen
B = Beslissen: Iedereen mag meebeslissen over alle zaken binnen het jongerencentrum, ook de bezoekers hebben inspraak! Zo kunnen nieuwe ideeën en activiteiten ontstaan.
C = Communicatie: Jongeren en jongerenwerkers communiceren op een open manier. Alles wordt open en eerlijk met elkaar besproken. Dit is heel belangrijk voor jongeren!

Sfeerimpressie presentatie handboek ABC door jongerencentrum Level Z: http://youtu.be/FFBw775ZBbY

De begeleiding van Level Z is in handen van twee jongerenwerkers en een beheerder van Travers. Het team van Level Z 98 vrijwilligers van 9 tot 24 jaar, waarvan 48 op afroepbasis. Daarnaast participeren zo'n 150 jongeren als actieve bezoeker.

In het boek ABC Participatief Jongerenwerk staat beschreven welke houding van jongeren verwacht wordt. Om de juiste houding te stimuleren investeert Level Z veel in interactieve communicatie, zodat jongeren via elkaar snel achter informatie kunnen komen (via Facebook, een online forum, WhatsApp).

Doordat de methode in een boek is beschreven, kunnen ook anderen zich die eigen maken. Dat is overigens al gebeurd in Heerenveen en Dronten; beide gemeenten maken met behulp van de ABC-methode werk van jongerenparticipatie. Het ambulante jongerenwerk in Stadshagen en de jongerenraad Zwolle gebruiken de ABC-methode ook.

Betrokken partijen

De volgende partijen zijn bij Level Z betrokken: Sport Service Zwolle, het CJG, poppodium Hedon, de politie IJsselland, bibliotheek Stadshagen, het CAD en een aantal bedrijven en opleidingsinstellingen.

Randvoorwaarden

Financiën

De gemeente Zwolle subsidieert het jongerenwerk, de totale kosten van het jongerencentrum zijn 300.000 euro. Level Z werkt met 1.7 fte jongerenwerk en 0.3 fte beheer op het jongerencentrum. Het activiteitenbudget is 7.000 euro per jaar (vanaf 2014).

Deskundigheid

De jongerenwerkers van Travers zijn opgeleid op hbo-niveau. Zij ontwikkelen vaardigheden door middel van zelfsturende leergroepen. De vrijwilligers bepalen een gezamenlijk doel, kijken welke kennis of deskundigheid nodig is, en volgen aanvullende trainingen of zoeken naar externe deskundigheid. Ze vragen bijvoorbeeld iemand van een grafische opleiding om deel te nemen aan de communicatiewerkgroep.

Draagvlak

De gemeente Zwolle subsidieert het jongerencentrum. Een rode draad in het Zwolse jeugdbeleid is: jongeren betrekken bij zaken die hen aangaan. De gemeente hecht eraan om niet óver jongeren te praten, maar steeds meer mét hen. Meer informatie is te vinden op www.zwolle.nl/jeugd.

Kwaliteitsbewaking

De leden van de ABC-werkgroep signaleren in de praktijk of alle jongeren op maat kunnen participeren. Om een volledig beeld te krijgen, nemen alle voorzitters van de werkgroepen deel aan de ABC-vergaderingen.
Tijdens de openingsuren is de sleutelbeheerder verantwoordelijk voor de coördinatie, de toezichthouder voor de veiligheid, de bhv'er voor preventie, en de programmeur voor de klantgerichtheid en de tevredenheid van het publiek. De vrijwilligerscoördinator spreekt een aantal keer per jaar met de vrijwilligers. Elke beginnende vrijwilliger heeft een proeftijd en een evaluatiemoment. Het jongerenwerk Travers evalueert de gang van zaken halfjaarlijks. Kortom: Level Z werkt met een continu verbeterproces.

Evaluatie

Opzet evaluatie

In het afgelopen seizoen (2013-2014) maakten in totaal 600 jongeren gebruik van het jongerencentrum. Het gemiddelde aantal bezoekers tijdens openingstijden was 50, en 270 jongeren leverden een actieve bijdrage aan Level Z. Van hen waren 140 jongeren vrijwilliger. Daarnaast hielpen 146 jongeren mee als bezoeker, van deze groep zijn er 17 vrijwilliger geworden. De personele inzet is gedaald van 2,4 naar 2,0 fte.

Wat vinden uitvoerders en doelgroep?

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=lyqlCIVcZCg

Een workshop van jongerencentrum Level Z over de ABC methode voor jongerenparticipatie.

De vrijwilligers voelen zich verantwoordelijk voor het jongerencentrum en willen dat alles goed verloopt. Ze vervullen ook een voorbeeldfunctie, wat ze soms ook lastig vinden. In hun voorbeeldfunctie doen ze sommige dingen niet, die ze normaal wel zouden doen. Sommige vrijwilligers vinden het lastig om de controle te verliezen doordat ze taken delegeren aan andere jongeren. Ze zijn er wel van overtuigd dat jongeren door deze processen sociale competenties leren.

De tieners en jongeren zijn vooral enthousiast over de manier waarop ze worden ontvangen: heel open en geïnteresseerd. Daarna worden ze in staat gesteld om precies te doen wat bij hun kwaliteiten past. Hier worden ze door anderen in ondersteund. Enkele uitspraken: 'Deze positie krijg ik echt nergens anders.' 'Ik kan hier helemaal mezelf zijn en leer hier zo veel. Mijn zelfvertrouwen neemt enorm toe'.

Dit project was genomineerd voor de Movisie Participatieprijs 2013.

Succesfactoren

  • enthousiasme bij alle betrokken partijen;
  • open communicatie;
  • de kracht van de jongerenwerkers om de aandacht van de jongeren vast te houden tijdens de soms trage bestuurlijke processen;
  • goede klik tussen de samenwerkende partijen;
  • bepaalde vaardigheden van medewerkers om het proces te kunnen laten slagen, zoals geduld, een enorme inzet en flexibiliteit. Door deze werkwijze op wijkniveau op te pakken en eigen te maken, zorgt men voor continuïteit wanneer een van de samenwerkingspartners wegvalt.
  • het gegeven vertrouwen van de gemeente aan de jongeren;
  • consequente inzet van jongerenparticipatie (volgens ABC-methodiek): jongeren en volwassenen werken op een gelijkwaardige manier samen.

Faalfactoren en knelpunten

  • de grootste faalfactor (en hiermee ook de succesfactor) is de competentie van de professional (die jongeren in staat stelt om te participeren) en de organisatie (die dit moet faciliteren) om jongerenparticipatie heel consequent toe te passen;
  • de ruimte die jongeren nodig hebben om te kunnen participeren en te kunnen beslissen, moet men continu bewaken: in het organisatiebeleid, in instellingsprocedures of in gemeentelijk beleid dat door volwassenen wordt gemaakt;
  • het is belangrijk om continu te reflecteren op de organisatie (de participatiemogelijkheden hierbinnen, de mogelijkheid om afspraken of procedures aan te passen, et cetera) en op elkaars houding.

Geplande vervolgstappen

Nog meer dan tot nu toe gaan jongeren elkaar ondersteunen. Jongeren gaan de wijk in om instellingen te informeren over hoe zij participatiemogelijkheden kunnen creëren. Op die manier willen de jongeren een actieve participatiecultuur realiseren in Stadshagen.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.