• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Implementatie

Wat is implementeren?

Implementatie is een procesmatige en/of planmatige invoering van een vernieuwing of verandering. Dit met als smal doel dat de vernieuwing of verandering is geïntegreerd in het beroepsmatige handelen, in het functioneren van organisatie(s) of in de structuur van de sector. En als breed doel dat de vernieuwing of verandering verbetering oplevert.

De invoering van iets nieuws verloopt zelden volgens duidelijke en geplande paden

Als het bijvoorbeeld om de implementatie van een interventie, methode of richtlijn gaat, dan is de implementatie in enge zin succesvol als professionals deze ook daadwerkelijk op de juiste manier gebruiken. In de vakliteratuur wordt dit ook wel 'programma-integriteit' genoemd: men doet wat men volgens het boekje hoort te doen. Wanneer de implementatie van een interventie, methode of richtlijn vervolgens ook bijdraagt aan de verbetering van de hulp of zorg, spreek je over implementatie in brede zin. Hierbij is de implementatie succesvol als gedragsproblemen bij kinderen aanmerkelijk minder worden in vergelijking met de oude werkwijze of psychosociale problemen bij kinderen eerder worden gesignaleerd dan voorheen.

De fasering van een implementatieproces

De implementatie van een verandering verloopt gefaseerd: mensen moeten kennis nemen van de verandering, bereid zijn er mee te werken en vervolgens hun gedrag aanpassen en dat blijven volhouden. Pas als de verandering in hart, hoofd en handen van mensen is verankerd, kunnen we spreken van een succesvolle implementatie.

Bij elke fase passen verschillende activiteiten zoals communicatie, scholing voorafgaand aan het gebruiken van de verandering en ondersteuning en uitwisseling tijdens het gebruik van de verandering. Ook is men gebaat bij monitoring en evaluatie, zodat helder wordt of het beoogde resultaat wordt bereikt. We onderscheiden de volgende fasen:

  • Verspreiding: de betrokkenen worden geïnformeerd over de verandering.
  • Adoptie: de betrokkenen staan positief tegenover de verandering en het gebruik ervan.
  • Invoering: de betrokkenen leren om te gaan met de verandering en voeren deze daadwerkelijk uit.
  • Borging: de betrokkenen hebben de verandering geïntegreerd in hun dagelijkse werkwijze.

Bovenstaande fasen van de verandering verlopen niet lineair. In de praktijk kan een verandering zich in meerdere fasen tegelijkertijd bevinden, doordat je vaak met meerdere betrokkenen te maken hebt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat het bestuur al positief is over een verandering (adoptiefase), maar de verandering nog bekend moet maken bij professionals (verspreidingsfase).

Bronnen

  • ZON, in: Bal, R., A. de Bont, M. de Mul (2010) in: 'Implementatie op een tweesprong, deelrapport actielijn 3 KIP'. Erasmus Universiteit Rotterdam: Instituut beleid en management gezondheidszorg.
  • Stals, K., T.A. van Yperen, W. Reith en G.J. Stams (2008), 'Effectieve en duurzame implementatie in de jeugdzorg. Een literatuurrapportage over belemmerende en bevorderende factoren op implementatie van interventies in de jeugdzorg'. Utrecht: Universiteit Utrecht.
  • Daamen, W (2015), Wat werkt bij het implementeren van jeugdinterventies? Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut.
  • Stals. K (2012), De cirkel is rond: Onderzoek naar succesvolle implementatie van interventies in de jeugdzorg. Utrecht: Universiteit Utrecht.
Vragen?

Jolanda Spoelstra is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.