• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Implementatie

Bases van sociale macht

Wanneer je hebt nagedacht over wie de verandering stuurt, kan de Bases van sociale macht theorie deze persoon ondersteunen in het inzichtelijk maken van de verschillende vormen van macht die hij/zij heeft op de verandering. De theorie identificeert vijf machtsvormen die binnen een organisatie een verandering beïnvloeden. Door een analyse te maken van de medewerkers die invloed uitoefenen op de verandering, kan de leidinggevende hier vroegtijdig op in spelen en mogelijke weerstand hierdoor voorkomen.

Doel

Het doel is om inzicht te bieden in de verschillende vormen van macht die binnen een organisatie van invloed zijn op veranderprocessen.

Toepassing

Deze theorie is bedoeld voor leidinggevenden die bezig zijn met het doorvoeren van een verandering en daarbij al dan niet te maken hebben met weerstand.

Opzet van de verandermethode

De theorie bestaat uit vier verschillende stappen.

Stap 1
Identificeer de personen of groepen die een positieve en negatieve invloed kunnen uitoefenen op de verandering. Doorgaans zijn dit senior managers, uitvoerend werkers, charismatische sociale leiders en personen die controle hebben over de randvoorwaarden.

Stap 2

  • Breng de redenen in kaart die deze personen of groepen hebben om de verandering te steunen of tegen te werken.
  • Breng de activiteiten in kaart die deze personen of groepen kunnen ondernemen om de veranderingen te steunen of tegen te gaan.
  • Breng de waarschijnlijkheid in kaart dat deze personen of groepen daadwerkelijk tot actie overgaan.
  • Breng de uitwerking op het veranderproces in kaart die deze acties zullen hebben.

Stap 3
Ga na hoe deze personen en groepen beïnvloed kunnen worden met verschillende vormen van macht. In deze theorie heten deze machtsvormen: beloningsmacht, bestraffingsmacht, legitieme macht, referentiemacht, expertisemacht en informatiemacht.

Stap 4
Beslis welke maatregelen en vormen van macht ingezet moeten worden om het veranderproces positief te beïnvloeden.

Onderbouwing

Twee Amerikaanse sociaal psychologen Raven en French (1958) definieerden macht als de mogelijkheid van een persoon (leider) om een ondergeschikte te beïnvloeden binnen een bepaalde context. Volgens French en Raven bezitten leiders diverse vormen van macht. Zij identificeerden er zes, die onder te verdelen zijn in twee categorieën: (a) macht die voortvloeit uit de positie (belonings-, bestraffings- en legitieme macht) en (b) macht die verbonden is aan de persoon (referentie-, expertise- en informatiemacht).

  1. ‘Beloningsmacht’ is de mogelijkheid van leidinggevenden om hun ondergeschikten te belonen of niet te belonen.
  2. ‘Bestraffingsmacht’ is de macht van leidinggevenden om ondergeschikten te straffen of tegen te houden. Als dit soort macht wordt gebruikt heeft dit vaak tot gevolg dat ondergeschikten bang worden voor hun superieuren.
  3. ‘Legitieme macht’ is de macht van leidinggevenden om ondergeschikten te beïnvloeden op basis van de autoriteit die zij hebben verworven door hun positie in de organisatie.
  4. ‘Referentiemacht’ komt voort uit de wens van ondergeschikten om leidinggevenden, voor wie zij sterke gevoelens van bewondering en loyaliteit hebben, te behagen.
  5. ‘Expertisemacht’ houdt in dat werknemers met unieke kennis over de beste manier van het uitvoeren van een taak of van het oplossen van een probleem, potentiële macht hebben over ondergeschikten, collega’s en superieuren.
  6. ‘Informatiemacht’ is de toegang tot informatie, maar ook de controle over de verspreiding van deze informatie.

Ontwikkeld door

Twee Amerikaanse sociaal psychologen, Betram Raven en John French ontwikkelden in 1959 Bases of Social Power.

Literatuur

  • Raven, B. H., & French, J.R.P. (1958), ‘Legitimate Power, Coercive Power, van Observability in Social Influence’ in: ‘Sociometry’, 21, p. 83-97.

Meer informatie

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.