• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Praktijkvoorbeeld

IKEC Jonge Kind: 'Samen voor het kind met één sterke pedagogische basis'

Organisaties: speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs, centrum voor dagbehandeling, kinderopvang en buitenschoolse opvang.
Omvang: 400 kinderen
Plaats: Hoorn
Start: september 2017

Hopelijk is een Integraal Kind- en Expertise Centrum (IKEC) in de toekomst niet meer nodig, zegt Mark Leek, woordvoerder van het IKEC Jonge Kind in Hoorn. Maar binnen de huidige wet- en regelgeving is deze organisatievorm noodzakelijk om kwetsbare kinderen te helpen.

Bij binnenkomst van het IKEC Jonge Kind valt meteen de gemoedelijke sfeer op. De deuren van bijna alle lokalen staan open. Kinderen spelen rustig samen op het leerplein in de gang.

IKEC Jonge Kind Hoorn jongen aan tafel

Gedeelde visie voor zorg, opvang en gespecialiseerd onderwijs

De Wissel en Piramide, scholen voor speciaal basisonderwijs en De Eenhoorn, school voor speciaal onderwijs hebben hier een plek. Ook het Centrum voor Dagbehandeling (Parlan en de Antoniusschool) en kinderopvang SKH zitten in het gebouw. Samen bieden zij zorg, opvang en gespecialiseerd onderwijs vanuit één gedeelde visie onder één dak aan kinderen van 2 tot 7 jaar.

Het is een tijdelijke locatie. Een gloednieuw gebouw moet in 2020 plek bieden aan de ongeveer 400 leerlingen van 0 tot 12 jaar van alle deelnemende partijen. Zorg en onderwijs op één locatie is niet uniek. 'Maar veel andere organisaties werken niet samen vanuit één visie. De afspraken die zij onderling maken, gaan vaak niet verder dan over het gebruik van het schoolplein', aldus Leek.

De wens om intensiever samen te werken, leefde al jaren onder de partners. Regelmatig zaten ze samen rond de tafel. Het toeval wil dat De Wissel bezig was met bouwtekeningen voor een nieuwe locatie in Hoorn en de gemeente samen met het werkveld een notitie schreef over IKC's. De wens kwam tot vervulling toen de wethouder zich in het plan konden vinden.

Waarom gedijen deze kinderen beter op een IKEC dan op een gewone basisschool?

'In het onderwijs leeft de gedachte dat we gedragsproblemen van kinderen moeten oplossen. Maar misschien veroorzaken of verergeren we de problemen juist door het kind van alles op te leggen. We vragen iets wat het niet wil of kan. Door een kind tijdig zorg en onderwijs op maat te bieden, kan het zich beter ontwikkelen. De problemen worden minder groot en de zorg minder duur. Doordat het zich beter kan ontwikkelen, kan het kind mogelijk later weer terug naar de reguliere basisschool.

Op een IKEC kan een leerkracht beter inspelen op de behoefte en niveau van het kind. Hij is niet beperkt tot zijn eigen lokaal en groep. Als hij een kind wereldoriëntatie wil bijbrengen, kan hij dat op verschillende manieren doen. Een kind dat graag over Egypte wil lezen, kan aansluiten bij de groep die leest. Een ander wil liever piramides bouwen. Hij kan met blokken bouwen op de kinderopvang. Weer een ander kijkt liever een film over het land. De voorzieningen en medewerkers bieden die mogelijkheden.

Ook kan een kind hier makkelijker van de dagbehandeling naar het speciaal onderwijs. Het kind hoeft niet te wachten totdat de administratieve procedures rond zijn en kan meteen plaatsnemen in zijn nieuwe groep.'

Waren er knelpunten bij het tot stand komen van het huidige IKEC?

'Het tijdsbestek was heel kort. Het plan om het huidige IKEC daadwerkelijk te realiseren lag er medio 2017 en in september 2017 moesten we starten. De deelnemende partijen moesten de intentieovereenkomsten snel tekenen. Ook kregen we te maken met de verschillende wetgevingen van onderwijs, zorg en kinderopvang. In een lokaal voor speciaal basisonderwijs mag de verwarming bijvoorbeeld vrij staan. Bij de onderwijszorggroepen moet die worden ingebouwd.

Ook zitten de verschillende kinderen hier door elkaar in het gebouw. Maar volgens de inspectie mag speciaal basisonderwijs één leerkracht en één klassen-assistent hebben op ongeveer veertien kinderen. Bij de kinderopvang is de verhouding ongeveer zeven kinderen op één pedagogisch medewerker. De onderwijsinspectie staat het voorlopig toe. Zij zijn geïnteresseerd in het experiment en zijn benieuwd naar de resultaten.'

Hoe verloopt de samenwerking tussen de begeleiders?

'De drie coördinatoren hebben veel overleg en voeren pittige discussies. Niet één heeft het laatste woord. Zo hebben we gediscussieerd over een boom met bessen op het schoolplein. De dagbehandeling was bang dat kinderen de bessen oppakken en opeten. De boom moest weg. De SBO vindt dat je kinderen kan leren hier van af te blijven. Uiteindelijk besloten de coördinatoren unaniem dat de boom mocht blijven staan. Een mooi voorbeeld van hoe we er altijd uit komen. Spreken met één mond, noemen we dat hier. Dat kan alleen omdat we allemaal hetzelfde doel voor ogen hebben en bereid zijn samen te werken.'

Hoe verloopt de samenwerking met de gemeente?

'De gemeente en het samenwerkingsverband zitten direct aan tafel met het IKEC. We delen de gedachte dat we er samen altijd uitkomen. (Het samenwerkingsverband bestaat uit scholen voor regulier en speciaal onderwijs, red.)

Maar we hebben wel discussies. Zo worstelt het samenwerkingsverband met het Inclusief werken. Het IKEC is wellicht het tegenovergestelde. Je zet immers een gebouw neer voor speciaal onderwijs. Maar ik vind dat het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs samen al een vorm van inclusie is. Bovendien is het idee is dat ze uiteindelijk weer terug kunnen naar het reguliere onderwijs.

Het IKEC jonge kind is een poging om kinderen met gedrags- of opvoedproblemen weer op de basisschool te krijgen en te houden. Het is een zoektocht van hoe je zaken efficiënter kunt organiseren binnen de huidige wet- en regelgeving. '

Meer informatie

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies