Armoede

Algemeen

In de meeste gezinnen die met armoede te maken hebben, is de band tussen kinderen en ouders goed. Maar langdurig in armoede opgroeien heeft wel degelijk invloed op het dagelijkse leven, school, het welbevinden en de gezondheid van kinderen.

Zo hebben kinderen in armoede vaak minder onderwijskansen en is er een grote kans op voortijdig schoolverlaten en sociale uitsluiting. Leven in armoede kan ook negatieve gevolgen hebben op hun vrijetijdsbesteding, leefomgeving, en de hechting met hun ouders. Daarnaast kunnen kinderen last krijgen van Early Life Stress en kan armoede negatieve gevolgen hebben voor hun (hersen)ontwikkeling.

Kinderen in gezinnen met een lage sociaaleconomische status kampen vaker met overgewicht. Hierbij speelt de opleiding van ouders een rol en is er meer risico als er meer problemen in een gezin zijn. Langdurige armoede kan daarnaast een risicofactor zijn voor het ontstaan van kindermishandeling en jeugdcriminaliteit.jongere

Kinderen die opgroeien in armoede zijn op allerlei terreinen slechter af. Er is minder geld voor nieuwe kleren,  een dagelijkse warme maaltijd of een vakantie. Daardoor is het risico op sociale uitsluiting groter. Daarnaast hebben kinderen in armoede vaker een negatief zelfbeeld en zijn ze vaker onzeker en negatief over hun leven en toekomst.

Armoede heeft ook gevolgen voor de gezondheid van kinderen. Het kan leiden tot fysieke klachten zoals hoofdpijn, buikpijn of vermoeidheid of psychische klachten zoals stress en angst. Ongeveer een vijfde van deze kinderen heeft overgewicht en obesitas komt aanzienlijk vaker voor. In (langdurig) arme gezinnen lopen kinderen een groter risico op een minder voorspoedige ontwikkeling.


Wat vinden kinderen er zelf van?

Armoede is taboe

In 2017 en 2019 vroeg de Kinderombudsman respectievelijk 1395 kinderen en jongeren van 8 tot 21 jaar en 1703 kinderen van 8 tot 18 jaar hoe zij hun leven ervaren:  

  • Kinderen uit gezinnen in armoede vinden 'armoede' vaak geen prettig woord. Ze benoemen het liever als geldzorgen of geldproblemen en willen niet als arm kind worden benaderd. In het onderzoek van de Kinderombudsman uit 2019 zeggen de meeste kinderen in armoede dat ze het thuis fijn hebben. Wel zijn ze bezorgd als ze merken dat hun ouders stress hebben.
  • De geïnterviewde kinderen in gezinnen met meer dan alleen financiële problemen vragen aan de onderzoekers om, naast het oplossen van de materiële problemen, hun ouders te helpen bij de opvoeding.
  • Op school en zelfs onder beste vrienden is armoede een taboeonderwerp. De ondervraagde kinderen zeggen dat ze schaamte, jaloezie of uitsluiting voelen, omdat leeftijdgenoten veel meer spullen hebben en dingen kunnen doen.
  • Kinderen hebben vaak veel veerkracht en zijn heel inventief in het bedenken van manieren om de situatie beter te maken. Sommige kinderen hebben bijvoorbeeld een bijbaantje of proberen te sparen.

Vragen?

Hilde Kalthoff is contactpersoon.

Foto Hilde  Kalthoff

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies