• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Arbeidstoeleiding

Aanpak en begeleiding

Om jongeren in kwetsbare posities succesvol naar werk te begeleiden blijken meerdere elementen belangrijk in de aanpak. Arbeidstoeleiding begint al gedurende de opleiding, waar aandacht is voor de praktijk en gaat door tot de daadwerkelijke arbeidsinpassing waarbij de begeleiding geleidelijk wordt overgedragen aan de werkgever. Hieronder benoemen we de elementen die vanuit verschillende rapporten als succesvol worden beschouwd.

De jongere centraal

Een individuele benadering is belangrijk. Leerdoelen en programma passen bij het individu; er is sprake van maatwerk. Wat heeft deze jongere nodig om aan een passende werkplek te komen? Voorop staat dat er mét de jongere gepraat wordt en niet over en dat de jongere bij alle stappen van school naar werk wordt betrokken. Spreek de jongere aan op zijn eigen verantwoordelijkheid. Bijvoorbeeld op het mobiliseren van mensen in het eigen netwerk, uit de privé- of werkomgeving, die hij vertrouwt en hem kunnen ondersteunen. De groep jongeren in kwetsbare posities is divers. De een heeft baat bij een werkgever die hem structuur geeft, de ander aan therapie en ruimte om af en toe alleen te werken. De individuele benadering gaat gepaard met een flexibele houding; soms moet je afwijken van gebaande paden als dat nodig is om de best passende ondersteuning te bieden. Transparantie tussen alle betrokkenen is essentieel: partijen rond de jongere zijn helder over wat ze voor hem wel en niet kunnen betekenen.

Continuïteit in begeleiding

Continuïteit in begeleiding is nodig voor de ontwikkeling van jongeren en om jongeren in beeld te houden. Het gaat hier niet alleen om continuïteit van de begeleiding tijdens de overgang van school naar werk, maar ook om continuïteit tussentijds. Van belang is bijvoorbeeld dat jobcoaches ook tijdens de zomervakantie jongeren begeleiden. Ook dan is het zaak er te zijn voor de jongere en het bedrijf waar hij werkt. De begeleider mag niet te vaak wisselen. Bij voorkeur draagt een en dezelfde persoon zowel de zorg voor het leertraject als voor de nazorg. Met inzet van externe middelen kan deze zorg bijvoorbeeld vanuit de school in één persoon worden gecontinueerd.

Praktijk- en werkervaring opdoen

Vroeg aandacht geven aan arbeidstoeleiding en leren in de praktijk tijdens het opleidingsdeel van het onderwijstraject draagt bij aan een succesvolle arbeidstoeleiding. Bij de voorbereiding op arbeid is het aanleren van basis- en arbeidsvaardigheden belangrijk. Denk hierbij aan op tijd komen, sociale en communicatieve vaardigheden, motivatie en algemene en functiespecifieke werknemersvaardigheden. Kijk ook naar wat voor arbeidsaanbod er daadwerkelijk is, en niet enkel naar de wens van de jongere.

  • De Werkwijzer Jongeren laat zien hoe  professionals álle jongeren kunnen laten participeren in de maatschappij.

Goede match: betrekken werkgevers

In het toeleiden van de jongere naar werk spelen er altijd twee belangen: de wensen van de jongere en de mogelijkheden in het bedrijfsleven. Waar liggen de kansen? Beiden heb je nodig in de arbeidstoeleiding van jongeren. In het traject dient doelgericht te worden toegewerkt naar een match van voorkeuren en mogelijkheden van de jongere én het bedrijf. Kennis van het bedrijfsleven en de arbeidsmarkt is belangrijk om de jongere een reëel perspectief te bieden. Waar arbeidstoeleiders structurele contacten hebben met werkgevers is het matchen tussen werknemer en –gever vaak makkelijker.

Kennis van de doelgroep

Onder de professionals dient er voldoende kennis over de problematiek van de doelgroep en haar ontwikkelingsmogelijkheden te zijn, waaronder ook arbeidsdeskundige kennis.

Integrale benadering

Samenwerking tussen verschillende disciplines, waaronder leren, werken, wonen en zorg, is belangrijk. Schakel elkaar tijdig in. Vroegtijdig signaleren vanuit school welke jongeren moeite krijgen met de overgang van school naar werk is van belang om andere instanties tijdig in actie te laten komen, waardoor preventief handelen mogelijk wordt. Het is belangrijk om in een traject snel te kunnen schakelen. Tegelijkertijd is het van belang het aantal schakelmomenten – het doorschuiven naar een andere discipline – te minimaliseren. Hoe meer schakels, hoe kwetsbaarder het traject van de jongere wordt.

  • Lees het stappenplan voor gemeenten om integraal beleid vorm te geven.
  • Lees meer over het toekomstplan om de jongere te begeleiden naar participatie en zelfredzaamheid.

Rol ouders

Het is verstandig ouders vroegtijdig te betrekken bij de toeleiding naar arbeid. Het geven van een stem aan ouders in de doelformuleringen en in het traject voorkomt dat de thuisomgeving van de jongere zich als tegenkracht ontwikkelt. Meestal hebben de leerling, onderwijs- en arbeidspartners én ouder(s) dezelfde doelen voor ogen. Manage verwachtingen en zorg dat de doelen die je nastreeft voor iedereen helder zijn. De netwerken van ouders spelen een belangrijke rol bij het vinden van passend werk.

Vragen?

Paulina Hublart is contactpersoon.

Foto Paulina  Hublart

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies