• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR

Geef laagdrempelige hulp bij alledaagse vragen

Herken 'normale' en 'ernstige' opvoedproblemen

De opvoedvragen, -problemen en -zorgen van ouders variëren per gezin, tijdsbestek en sociale omstandigheden. De ontwikkelingsleeftijd van kinderen is verbonden aan bepaalde opgaven in de opvoeding. Professionals moeten hiervan op de hoogte zijn om ouders goed te kunnen begeleiden. In onderstaande tabel is aan de hand van ontwikkelingsfasen een overzicht weergegeven van ‘normale’ en ‘ernstige’ opvoedproblemen.

± 0 - 2 jaar

Belangrijke opvoedmilieus: gezin, opvang

Ontwikkelingsopgave kind

  • fysiologische zelfregulatie
  • veilige hechting
  • exploratie
  • autonomie/individuatie

Opvoedingsopgave ouder

  • soepele verzorging
  • sensitieve responsieve interactie bieden
  • beschikbaarheid
  • ruimte en steun geven

‘Normale’ problemen

  • voedingsproblemen
  • slaapproblemen
  • scheidingsangst
  • angst voor vreemden, donker en geluiden

Ernstige problemen

  • eet of slaapstoornis
  • reactieve hechtingsstoornis
  • huilbaby

± 2 - 4 jaar

Belangrijke opvoedmilieus: gezin, opvang, (voor)school

Ontwikkelingsopgave kind

  • uitdrukkingsvaardigheden (o.a. taal)
  • constructieve omgang met leeftijdsgenoten
  • internaliseren van eisen (w.o. zindelijkheid)
  • sekse rol-identificatie

Opvoedingsopgave ouder

  • sensitiviteit voor cognitief niveau
  • positieve bevestigende omgang
  • omgaan met ambiguïteit kind
  • gehoorzamen
  • seksespecifieke benadering

‘Normale’ problemen

  • angst voor vreemden, donker, geluiden
  • koppigheid
  • driftbuien
  • agressie
  • ongehoorzaamheid
  • druk gedrag/overactiviteit
  • sekserol- en identiteitsangst
  • niet zindelijk

Ernstige problemen

  • scheidingsangst
  • fobische/sociale angst
  • taal-, spraak-, motoriekstoornis
  • onzindelijkheid
  • ADHD
  • gedragsstoornis gezin
  • oppositionele gedragsstoornis jonge kind

± 5 - 12 jaar

Belangrijke opvoedmilieus: gezin, school, vriendengroep, verenigingen

Ontwikkelingsopgave kind

  • decentratie
  • schoolvaardigheden
  • ijver (‘industry’)
  • acceptatie door leeftijdsgenoten

Opvoedingsopgave ouder

  • ruimte geven voor omgang leeftijdgenoten
  • schools onderricht
  • waardering voor schoolwerk
  • democratische en warme opvoedingsstijl

‘Normale’ problemen

  • ruzies
  • concentratieproblemen
  • laag prestatieniveau
  • schoolweigering
  • incidenteel stelen of vandalisme
  • ritualistisch gedrag

Ernstige problemen

  • bedplassen
  • leerstoornissen
  • sociale terugtrekking
  • schoolweigering
  • geslachtsidentiteitsstoornis
  • vroege delinquentie
  • neurose en somatoforme stoornis

± 12 - 19 jaar

Belangrijke opvoedmilieus: gezin, school, vrienden, werkkring, andere sociale contacten

Ontwikkelingsopgave kind

  • emotionele (en praktische) zelfstandigheid
  • omgaan met eigen en andere sekse
  • ontwikkeling van waardesysteem
  • persoonlijkheidsontwikkeling, school, beroep en samenleving

Opvoedingsopgave ouder

  • emotionele steun bieden
  • tolerantie voor experimenten
  • leeftijdsadequate grenzen stellen
  • voorbeeldfunctie vervullen
  • meer gelijkwaardige relatie met kind aangaan

‘Normale’ problemen

  • gebruik psychoactieve stoffen (alcohol, drugs)
  • twijfels over identiteit en/of toekomst
  • zorgen over uiterlijk
  • problemen met autoriteiten
  • incidenteel spijbelen

Ernstige problemen

  • misbruik alcohol, drugs
  • stoornis in de identiteit
  • anorexia / boulimia (nervosa)
  • seksuele oriëntatie stoornis
  • suïcide
  • oppositionele gedragsstoornis
  • gedragsstoornis groepsverband
  • delinquentie
  • schooluitval

Overgenomen uit: Van Yperen, T. (2009). Betere ketens. In D. Graas, T. Liefaard, C. Schuengel, W. Slot en H. Stegge (Red). De Wet op de jeugdzorg in de dagelijkse praktijk (pp. 91-110). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Vragen?

Esther van Beekhoven is contactpersoon.

Foto Esther van Beekhoven

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies