• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Groente en Fruit op School: SchoolGruiten en het EU-Schoolfruitprogramma

Groente en Fruit op school beoogt kinderen van 4-12 jaar minimaal twee keer per week groente en fruit op school te laten eten. Het programma bestaat uit twee delen: het stimulansprogramma EU-Schoolfruit waarbij scholen starten met een periode gratis groente en fruit en het programma SchoolGruiten waarbij scholen zelfstandig groente en fruit op school leveren, minstens 2x per week.

Doel

Het doel van Groente en Fruit op School is kinderen in de basisschoolleeftijd, minimaal twee keer per week op school groente en fruit te laten eten.

Doelgroep

  • Kinderen / jongeren van 4-12 jaar 
  • Leerkrachten en schooldirectie 
  • Ouders / opvoeders

Aanpak

Het programma bestaat uit twee delen: SchoolGruiten (SG) en het EU-Schoolfruitprogramma (EUSF).

Van 2001-2008 werd SG uitgevoerd door het Voorlichtingsbureau Groente en Fruit, nu GroenteFruit Bureau, met subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de groente- en fruitsector via het Productschap Tuinbouw (PT). Vanaf 2009 wordt SG uitgevoerd door het Steunpunt SchoolGruiten van de Wageningen University. Het Voedingscentrum is vanaf het begin betrokken bij de educatieve kant. Er nemen 700 scholen en 131.296 schoolkinderen deel aan SG. SG heeft tot doel kinderen minstens twee keer in de week op school groente en fruit te laten eten. Dit kan door het ouders mee te laten geven of door een abonnement met een leverancier af te sluiten. Scholen worden gestimuleerd groente- en fruitbeleid in hun schoolbeleid vast te leggen. Zij kunnen zich inschrijven bij het Steunpunt en worden ondersteund in de regio door GGD-en.

Het Europese Schoolfruitprogramma (EUSF) is een stimulansprogramma voor gratis groente en fruit op school en bestaat sinds 2010. Het biedt een stimulans aan scholen om te starten met een gratis periode van 2-3 keer per week schoolgroente en -fruit om daarna zelfstandig door te gaan. Het ministerie van Economische Zaken en de EU ondersteunen en financieren het programma, samen met sponsoren van groente- en fruit leveranciers. Het Productschap Tuinbouw voert het programma uit, samen met het Steunpunt SG dat verantwoordelijk is voor de inschrijving en ondersteuning van scholen. Er hebben sinds de start 5.805 scholen en 1.147.857 leerlingen deelgenomen.

Materiaal

Voor beide onderdelen zijn gratis ondersteunende materialen beschikbaar via de websites www.schoolgruiten.nl of www.euschoolfruit.nl of in hard copy. Dit zijn:
. Voor SG: het online stappenplan SG; verschillende posters; DVD; ouderbrochure; lerarenhandleiding met lessuggesties voor groep 1 t/m 6 en lessen met werkbladen voor groep 7 en 8; nieuwsbrieven; keurmerk; website www.schoolgruiten.nl.
. Voor EUSF: online stappenplan EUSF; ouderbrochure; wekelijkse digitale nieuwsbrief; één les voor elke groep, lessen voor het digibord, educatieve en algemene poster van EUSF; website www.euschoolfruit.nl

Onderzoek

Er zijn in Nederlandse scholen verschillende projecten uitgevoerd gericht op het stimuleren van de groente- en fruit consumptie bij jeugdigen die door effectonderzoek en/of projectevaluaties zijn begeleid. Dit onderzoek bestond uit vooronderzoek (1996-2002), pilotproject SchoolGruiten (2003-2005), landelijke implementatie (2006-2008) en het EU-Schoolfruitprogramma (2010-2011).
De resultaten van het vooronderzoek gaven aan dat kinderen door het verstrekken van groente en fruit op school zowel volgens eigen zeggen als naar de mening van de ouders tijdens schooltijd en thuis meer groente en fruit zijn gaan eten (v.d. Ham, 2002).

De belangrijkste conclusies van het pilotproject (gerandomiseerd quasi-experimenteel design met twee jaar follow-up bij 953 kinderen (500 interventie en 253 controle) waren dat SchoolGruiten effectief de fruit-consumptie bij scholieren verhoogt (kwart stuk per dag). Voor groente was dit niet het geval. Bovendien zijn er aanwijzingen gevonden dat SchoolGruiten ongezond snacken tijdens de schoolpauze vermindert. Er werden ook positieve effecten gevonden op kennis en waardering voor het project als beïnvloedende factor. Tot slot bleek de interventie met een waarschijnlijkheid van 60% kosteneffectief (te Velde et al, 2011).

De bevindingen van de landelijke implementatie (voor -en nametingen na 9 maanden en na 1 jaar en 9 maanden bij 497 kinderen) geven aan dat de kennis en houding ten aanzien van fruitconsumptie is verbeterd maar niet voor groente. In het aantal stuks fruit en groente per week is geen significante verandering waargenomen. De bevindingen van het EU-Schoolfruitprogramma zijn hiermee in overeenstemming (IPM KidsWise, 2006-2008 en Willemsens, 2011). In het EU-programma (voor -en nameting na 6 maanden) is de consumptie van koek significant afgenomen. Dat geldt ook voor aanpalend Nederlands onderzoek en buitenlandse effectstudies. Uit alle procesevaluaties blijkt dat de scholen, kinderen, ouders en leerkrachten de interventie als goed en positief beoordelen (Wind, 2006).


Onderwerp:

Gezonde leefstijl

Doel:

Bevorderen positieve ontwikkeling

Leeftijd:
4 - 12 jaar

Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:
14 februari 2013
Beoordeeld door:
Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering
Oordeel:
Goed onderbouwd

Meer weten?

Heeft u vragen over deze interventie? Neem dan contact op met de ontwikkelaar of contactpersoon.

Ontwikkeld door:

Steunpunt Smaaklessen & SchoolGruiten
Postbus 8129 (bode 172)
6700 EV Wageningen
Schoolgruiten@wur.nl; euschoolfruit@wur.nl
0317-485966
www.euschoolfruit.nl
www.schoolgruiten.nl

Contactpersoon:

Smaaklessen: Annelou Vernooij
annelou.vernooij@wur.nl
EU-Schoolfruit: Marlies Willemsen
marlies.willemsen@wur.nl

 

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. Sluit mededeling over cookies